I CSK 484/20

Sąd Najwyższy2021-04-16
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
zniesienie współwłasnościskarga kasacyjnainteres prawnyocena dowodówustalenia faktyczneSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną z powodu braku interesu prawnego skarżącego oraz oparcia jej wyłącznie na niedopuszczalnych zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło apelacje stron w sprawie o zniesienie współwłasności. Skarga kasacyjna została odrzucona z dwóch powodów: braku interesu prawnego skarżącego w kwestionowaniu części orzeczenia, która nie rodziła dla niego negatywnych skutków, oraz oparcia skargi wyłącznie na zarzutach dotyczących naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 228 § 1 k.p.c., które są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania X.Y. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 5 marca 2020 r., które oddaliło apelacje wnioskodawczyni T.S. oraz uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w P. w przedmiocie zniesienia współwłasności nieruchomości. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, wskazując na dwa główne powody. Po pierwsze, stwierdzono brak interesu prawnego skarżącego w zaskarżeniu postanowienia Sądu Okręgowego w części, w której oddalono apelację wnioskodawczyni, gdyż rozstrzygnięcie to nie rodziło dla uczestnika negatywnych skutków prawnych. Po drugie, skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (dotyczącego oceny dowodów) oraz art. 228 § 1 k.p.c. (dotyczącego ustaleń faktycznych), które zgodnie z art. 398³ § 3 k.p.c. nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że jest związany ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji i nie może dokonywać oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym. W związku z tym, skarga kasacyjna została odrzucona jako niedopuszczalna na podstawie art. 398⁶ § 2 i 3 k.p.c.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak interesu prawnego w zaskarżeniu części orzeczenia powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej w całości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że dla powstania interesu prawnego w zaskarżeniu konieczne jest istnienie stanu pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen), który występuje, gdy zaskarżone orzeczenie narusza interesy skarżącego. Skoro skarżący nie był pokrzywdzony częścią orzeczenia, brak było interesu prawnego w jej kwestionowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
T. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
X.Y.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu braku interesu prawnego lub niedopuszczalnych zarzutów.

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, że zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia tego przepisu nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej, gdyż odnosi się bezpośrednio do dokonywania przez sąd oceny dowodów.

k.p.c. art. 228 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia tego przepisu nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej, gdyż odnosi się do tzw. bezdowodowego ustalania faktów.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zarzutów apelacji, potencjalnie mógłby być podstawą skargi, ale nie w tym przypadku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego skarżącego w zaskarżeniu części orzeczenia, która nie rodzi dla niego negatywnych skutków. Skarga kasacyjna oparta wyłącznie na niedopuszczalnych zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych (art. 233 § 1 k.p.c., art. 228 § 1 k.p.c.).

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 228 § 1 k.p.c. jako podstawy skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

jedną z przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia jest interes prawny w zaskarżeniu brak interesu prawnego w zaskarżeniu powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia

Skład orzekający

Marcin Krajewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasad dopuszczalności skargi kasacyjnej, w szczególności w zakresie interesu prawnego oraz niedopuszczalności zarzutów dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego i specyfiki zarzutów podnoszonych w skardze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dopuszczalności skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć nie zawiera przełomowych ani nietypowych elementów.

Kiedy skarga kasacyjna jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe błędy.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I CSK 484/20
POSTANOWIENIE
Dnia 16 kwietnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marcin Krajewski
w sprawie z wniosku T. S.
‎
przy uczestnictwie X.Y.
‎
o zniesienie współwłasności,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2021 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt V Ca (…),
odrzuca skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 5 marca 2020 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelacje wnioskodawczyni T. S. oraz uczestnika X. Y. od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z 10 października 2018 r. w  przedmiocie zniesienia współwłasności nieruchomości.
Uczestnik postępowania zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego w całości, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., art. 228 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez zaniechanie wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego i powielenie za Sądem I instancji szeregu wymienionych w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych, które skarżący uważa za błędne.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że jedną z przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia jest interes prawny w zaskarżeniu. Dla jego powstania konieczne jest istnienie stanu pokrzywdzenia orzeczeniem (
gravamen
), który występuje, gdy zaskarżone orzeczenie narusza interesy skarżącego (zob. m.in. uchw. 7 sędziów SN z 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, nr 11, poz. 108; post. SN z 25 lutego 2015 r., V CSK 450/14; wyr. SN z 2 lipca 2015 r., V CSK 421/14). Brak interesu prawnego w zaskarżeniu powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej na podstawie art. 398
6
§ 2 i 3 k.p.c.
Uczestnik zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego w całości, a więc także w części, w której oddalono apelację wnioskodawczyni. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie rodziło dla uczestnika negatywnych skutków prawnych, wobec czego należało uznać, że brak jest po jego stronie interesu prawnego w kwestionowaniu postanowienia Sądu Okręgowego w tej części.
Skarga kasacyjna podlegała jednak odrzuceniu w całości ze względu na to, że została oparta wyłącznie na niedopuszczalnych zarzutach.
Zgodnie z art. 398
3
§ 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. W szczególności należy w związku z tym zauważyć, że przedmiotem oceny Sądu Najwyższego nie może być zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., gdyż odnosi się on bezpośrednio do dokonywania przez sąd oceny dowodów, a Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 398
13
§ 2 k.p.c.). To samo dotyczy przepisów obejmujących tzw. bezdowodowe ustalanie faktów, a więc art. 228 § 1 k.p.c. Stanowisko to należy uznać za utrwalone w orzecznictwie i brak jest podstaw do formułowania wobec niego jakichkolwiek odstępstw. Skarżący może dążyć do wykazania wadliwości poczynionych ustaleń faktycznych jedynie powołując się na mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, które nie sprowadza się bezpośrednio do oceny dowodów (zob. wyr. SN z 29 grudnia 2020 r., I CSK 69/19 wraz z przywołanym tam orzecznictwem).
Dostrzec przy tym należy, że powoływane przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (poza kwestią oceny dowodów) rzekome nierozpoznanie zarzutów apelacji wymagałoby ewentualnie postawienia zarzutu naruszenia art. 378 § 1 k.p.c., przy czym nawet pobieżna analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie daje podstaw do wyciągnięcia wniosku, że wymienienie go wśród podstaw skargi czyniłoby ją oczywiście uzasadnioną.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że skoro podstawy skargi obejmują wyłącznie zarzuty dotyczące ustalania faktów i oceny dowodów, to skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna
a limine
(zob. post. SN z 23 października 2006 r., I UK 194/06; post. SN z 30 lipca 2012 r., II CSK 10/12; post. SN z 10 sierpnia 2018 r., I CSK 221/18; post. SN z 12 października 2018 r., II CSK 269/18).
Z tych przyczyn na podstawie art. 398
6
§ 2 i 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
ke

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę