I CSK 169/22

Sąd Najwyższy2022-06-02
SNCywilneprawo rodzinne i opiekuńczeWysokanajwyższy
alimentyskarga kasacyjnaniedopuszczalnośćtytuł wykonawczySąd Najwyższybrak formalnywartość przedmiotu zaskarżenia

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej alimentów, uznając ją za niedopuszczalną i obarczoną brakami formalnymi.

Powód S. G. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego obejmującego roszczenie alimentacyjne. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo i art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c., odrzucił skargę jako niedopuszczalną w sprawach o alimenty. Dodatkowo wskazano na liczne braki formalne skargi, w tym zawyżoną wartość przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez powoda S. G. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który oddalił apelację powoda od wyroku oddalającego jego powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Kluczowe dla sprawy było to, że przedmiotowy tytuł wykonawczy obejmował wyłącznie roszczenie o alimenty. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę kasacyjną. Uzasadnieniem była niedopuszczalność takiej skargi w sprawach o alimenty, zgodnie z art. 398^2 § 2 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd podkreślił, że pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie i wynika z zasady równouprawnienia stron, aby nie otwierać drogi do kasacji w sprawach, gdzie strony mają odwrócone role procesowe. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na liczne braki formalne skargi, w tym wątpliwości co do wartości przedmiotu zaskarżenia, która wydawała się zawyżona i nie odpowiadała zadłużeniu wynikającemu z kwestionowanego tytułu. Wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu został oddalony, ponieważ wniesienie oczywiście niedopuszczalnej skargi nie stanowiło rzeczywistej pomocy prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w każdej sprawie dotyczącej alimentów, w tym w sprawach o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego obejmującego roszczenie alimentacyjne.

Uzasadnienie

Niedopuszczalność wynika z art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c. oraz utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, które interpretuje ten przepis szeroko, uwzględniając zasadę równouprawnienia stron.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi kasacyjnej i oddalenie wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej.

Strony

NazwaTypRola
S. G.osoba_fizycznapowód
K. G.osoba_fizycznapozwany
A. P.osoba_fizycznaadwokat (pełnomocnik z urzędu)

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o alimenty.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^6 § § 2 in fine

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu już na etapie badania przez Sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W zw. z art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.

k.p.c. art. 126 § § 2 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymagania dotyczące pisma inicjującego postępowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna w sprawach o alimenty jest niedopuszczalna na mocy art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c. Wniesienie oczywiście niedopuszczalnej skargi kasacyjnej nie stanowi podstawy do przyznania kosztów pomocy prawnej z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna m.in. w sprawach o alimenty. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w każdej sprawie dotyczącej alimentów, nie wyłączając powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego obejmującego roszczenie alimentacyjne. Za koniecznością przyjęcia takiej wykładni przemawia zasada równouprawnienia stron w procesie cywilnym. Wypada jednak podkreślić, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż wskazana w skardze wartość przedmiotu zaskarżenia jest prima facie zawyżona.

Skład orzekający

Beata Janiszewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o alimenty oraz w sprawach o pozbawienie wykonalności tytułów wykonawczych dotyczących alimentów."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o alimenty i spraw związanych z ich egzekucją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie potwierdza ważną zasadę procesową dotyczącą niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach alimentacyjnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa rodzinnego.

Skarga kasacyjna w sprawach alimentacyjnych? Sąd Najwyższy stawia sprawę jasno.

Dane finansowe

WPS: 53 400 PLN

Sektor

prawo rodzinne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CSK 169/22
POSTANOWIENIE
Dnia 2 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Beata Janiszewska
w sprawie z powództwa S. G.
‎
przeciwko K. G.
‎
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 2 czerwca 2022 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. akt XI 1Ca […],
1. odrzuca skargę kasacyjną,
2. oddala wniosek adwokata A. P. o przyznanie mu od Skarbu Państwa nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu S. G..
UZASADNIENIE
Powód S. G. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w K., którym to orzeczeniem oddalono apelację skarżącego od wyroku oddalającego skierowane przeciwko K. G. powództwo o pozbawienie wykonalności bliżej określonego tytułu wykonawczego. Przedmiotowy tytuł wykonawczy bezspornie obejmował wyłącznie roszczenie o alimenty.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu.
Stosownie do art. 398
2
§ 2 pkt 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna m.in. w sprawach o alimenty. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w każdej sprawie dotyczącej alimentów, nie wyłączając powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego obejmującego roszczenie alimentacyjne (postanowienia Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2018 r., III CZ 50/17, oraz z 24 listopada 2020 r.,V CSK 431/19). Za koniecznością przyjęcia takiej wykładni przemawia zasada równouprawnienia stron w procesie cywilnym. Skoro orzeczenie sądu drugiej instancji nie może zostać zweryfikowane na drodze postępowania kasacyjnego
‎
w sprawie, w której powodem jest wierzyciel alimentacyjny, trudna do uzasadnienia byłaby wykładnia otwierająca taką możliwość w postępowaniach, w których role procesowe ulegają odwróceniu (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 czerwca 2021 r., IV CSKP 55/21).
Powyższe okoliczności uzasadniały nieusuwanie dostrzeżonych w sprawie, licznych braków formalnych skargi kasacyjnej. Wypada jednak podkreślić, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż wskazana w skardze wartość przedmiotu zaskarżenia jest
prima facie
zawyżona. Stosownej wartości nie podano ani w pozwie, ani w apelacji, a Sądy orzekające w sprawie nie podjęły w związku
‎
z tym odpowiednich działań. Podana przez skarżącego kwota 53 400 zł odpowiada jednak całości zadłużenia skarżącego wskazanego w zajęciu wierzytelności (k. 11); nie jest to zadłużenie wynikające z kwestionowanego tytułu względem pozwanej, lecz zadłużenie względem trojga wierzycieli, wynikające z dwóch różnych tytułów wykonawczych. Oznaczona w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia budzi zatem podstawowe wątpliwości. Nadto wspomniany środek zaskarżenia nie spełnia wymagań z art. 126 § 2 pkt 1 i 2 k.p.c. Tymczasem skarga kasacyjna inicjuje nowe postępowanie, a zatem, jako pierwsze pismo w sprawie, powinna spełniać wymagania unormowane w art. 126 § 2 k.p.c.
Stosownie do art.
398
6
§ 2
in fine
k.p.c.
skarga kasacyjna pozwanej podlegała odrzuceniu już na etapie badania przeprowadzanego przez Sąd drugiej instancji. Wobec nieodrzucenia skargi kasacyjnej przez Sąd Okręgowy, na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 398
2
§ 2 pkt 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Wniosek pełnomocnika reprezentującego skarżącego z urzędu o przyznanie mu od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej podlegał oddaleniu, gdyż wniesienie skargi kasacyjnej oczywiście niedopuszczalnej, nadto obarczonej licznymi brakami, nie stanowiło świadczenia rzeczywistej pomocy prawnej. Profesjonalny pełnomocnik powinien był mieć świadomość, że w sprawie o alimenty skarga kasacyjna zostanie odrzucona, a zatem wniesienie jej nie poprawi w żaden sposób sytuacji prawnej skarżącego i może jedynie, w razie złożenia stosownego wniosku przez stronę przeciwną, narazić go na poniesienie kosztów postępowania.
Z uwagi na powyższe orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
a.s.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI