I CSK 483/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie wpisu hipoteki przymusowej, uznając ją za niedopuszczalną w postępowaniu zabezpieczającym.
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło wniosek o wpis hipoteki przymusowej do księgi wieczystej. Sąd Najwyższy uznał jednak, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, ponieważ wpis hipoteki nastąpił w związku z realizacją zabezpieczenia, a postępowanie wieczystoksięgowe w takim przypadku stanowi jedynie stadium wykonawcze postępowania zabezpieczającego, a nie samodzielne postępowanie nieprocesowe. W konsekwencji, skarga została odrzucona.
Sprawa dotyczyła wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej na zabezpieczenie roszczenia o zapłatę. Sąd Rejonowy pierwotnie wpisał hipotekę, jednak Sąd Okręgowy zmienił to postanowienie i oddalił wniosek o wpis, stwierdzając, że podstawa wpisu (postanowienie o zabezpieczeniu) nie istniała w chwili złożenia wniosku. Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy, przychylając się do utrwalonego stanowiska, uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że wpis hipoteki nastąpił w związku z realizacją zabezpieczenia. W takich przypadkach postępowanie wieczystoksięgowe nie jest samodzielnym postępowaniem nieprocesowym, lecz stanowi stadium wykonawcze postępowania zabezpieczającego. Postanowienia wydawane w tym stadium nie mogą być kwalifikowane jako postanowienia co do istoty sprawy w rozumieniu art. 519¹ § 1 k.p.c., a skarga kasacyjna w postępowaniu zabezpieczającym jest niedopuszczalna. W związku z tym, Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna.
Uzasadnienie
Wpis do księgi wieczystej służący wykonaniu lub dopełnieniu zabezpieczenia nie stanowi samodzielnego postępowania nieprocesowego, lecz jest stadium wykonawczym postępowania zabezpieczającego. Postanowienia wydawane w takim postępowaniu nie są postanowieniami co do istoty sprawy w rozumieniu art. 519¹ § 1 k.p.c., a skarga kasacyjna w postępowaniu zabezpieczającym jest niedopuszczalna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
wnioskodawca (w sensie odrzucenia skargi)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. sp. z o.o. w W. | spółka | wnioskodawca |
| W. sp. z o.o. w G. | spółka | uczestnik |
Przepisy (4)
Pomocnicze
k.p.c. art. 519 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienia w przedmiocie wpisu do księgi wieczystej w związku z realizacją zabezpieczenia nie są postanowieniami co do istoty sprawy.
k.p.c. art. 3986 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Niedopuszczalna skarga kasacyjna podlega odrzuceniu.
k.p.c. art. 3986 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdyż dotyczy postanowienia wydanego w związku z realizacją zabezpieczenia, co stanowi stadium wykonawcze postępowania zabezpieczającego, a nie samodzielne postępowanie nieprocesowe.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna na postanowienia sądu drugiej instancji wydane w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywane w związku z realizacją zabezpieczenia wpis pełni funkcję zabezpieczającą postępowanie wieczystoksięgowe nie pełni funkcji samodzielnego postępowania nieprocesowego, lecz stanowi stadium wykonawcze (realizacyjne) postępowania zabezpieczającego
Skład orzekający
Anna Kozłowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach wpisów do ksiąg wieczystych związanych z postępowaniem zabezpieczającym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu hipoteki przymusowej w ramach postępowania zabezpieczającego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest ważne dla praktyków prawa cywilnego i postępowania cywilnego, ponieważ precyzuje granice dopuszczalności skargi kasacyjnej w specyficznych sytuacjach związanych z zabezpieczeniem roszczeń i wpisami do ksiąg wieczystych.
“Kiedy skarga kasacyjna nie działa? Sąd Najwyższy o wpisach do ksiąg wieczystych w sprawach zabezpieczenia.”
Dane finansowe
WPS: 4 163 888,69 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I CSK 483/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku P. sp. z o.o. w W. przy uczestnictwie W. sp. z o.o. w G. obecnie w W. o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 stycznia 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt V Ca […], 1. odrzuca skargę kasacyjną, 2. nie obciąża wnioskodawcy kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2019 r. Sad Rejonowy w W. wpisał do działu czwartego księgi wieczystej nr […] hipotekę przymusową na sumę 4.163.888,69 zł na rzecz P. sp. z o.o. w W. na zabezpieczenie roszczenia o zapłatę kwoty 2.438.925,64 zł należnej spółce od W. sp. z o.o. w G., z odsetkami, kosztami wykonania zabezpieczenia i przewidywanymi kosztami postępowania. Na skutek apelacji uczestnika, W. sp. z o.o. w G., Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2020 r. zmienił zaskarżone postano wenie i wniosek o wpis oddalił. Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego złożył wnioskodawca Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jak wynika z akt, podstawą wpisu hipoteki przymusowej do kwoty 4.163.888,69 zł na prawie użytkowania wieczystego i prawie odrębnej własności budynku, było postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 czerwca 2019 r. o zabezpieczeniu w ten sposób roszczenia wnioskodawcy przeciwko W. sp. z o.o. w G. o zapłatę. Do zmiany postanowienia o wpisie i oddalenia wniosku o wpis przez Sąd Okręgowy doszło wobec stwierdzenia, że w chwili złożenia wniosku o wpis, to jest w dniu 17 kwietnia 2019 r., podstawa wpisu, to jest postanowienie sądu zabezpieczające roszczenie, jeszcze nie istniała. Niezależnie jednak o zasadności czy też niezasadności postanowienia Sądu Okręgowego, dla rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego decydujące jest, że do dokonania wpisu doszło w związku z realizacją zabezpieczenia. Sąd Najwyższy w niniejszym składzie przychyla się bowiem do stanowiska, że skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna na postanowienia sądu drugiej instancji wydane w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywane w związku z realizacją zabezpieczenia. Stanowisko to jest uzasadnione tym, że w takim wypadku wpis pełni funkcję zabezpieczającą (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1997 r., III CZ 1/97, OSNC 1997, Nr 4, poz. 37 ze sprost. w OSNC 1997, nr 6-7, poz. 136, z dnia 4 lutego 1997 r., III CKN 41/96, OSNC 1997, Nr 5, poz. 67, z dnia 17 września 1997 r., II CKN 305/97, nie publ., z dnia 27 października 1998 r., III CKN 8/98, OSNC 1999, Nr 3, poz. 65, z dnia 11 grudnia 2001 r., IV CKN 450/01, nie publ., z dnia 29 czerwca 2004 r., II CK 541/03, OSNC 2005, Nr 6, poz. 112, z dnia 28 września 2016 r., III CZ 34/16, nie publ., z dnia 8 grudnia 2016 r., III CZ 56/16, nie publ.) lub tym, że postanowienia w przedmiocie takiego wpisu nie kładą kresu czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg wieczystych lub nie powodują zmiany ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2001 r., V CZ 91/01, OSNC 2002, Nr 2, poz. 25, z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 128/02, nie publ., z dnia 29 czerwca 2004 r., II CK 541/03, OSNC 2005, Nr 6, poz. 112, z dnia 23 sierpnia 2012 r., II CZ 94/12, nie publ., z dnia 29 września 2017 r., III CSK 118/17, nie publ.). Tak więc w sytuacji gdy wpis do księgi wieczystej służy wykonaniu lub dopełnieniu zabezpieczenia, postępowanie wieczystoksięgowe nie pełni funkcji samodzielnego postępowania nieprocesowego, lecz stanowi stadium wykonawcze (realizacyjne) postępowania zabezpieczającego. Jako takie jest elementem jego organizacji i podlega obowiązującym w nim regułom, w tym również co do zaskarżalności orzeczeń. Postanowienia wydawane w takim postępowaniu wieczystoksięgowym w przedmiocie wpisu w księdze wieczystej, w tym wpisu hipoteki przymusowej lub wpisu ostrzeżenia, nie mogą być kwalifikowane jako postanowienia co do istoty sprawy w rozumieniu art. 519 1 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2016 r., III CZ 34/16, nie publ.). Zastosowanie ma wówczas reguła, że w postępowaniu zabezpieczającym skarga kasacyjna jest niedopuszczalna (por. w związku z tym postanowienia Sądu Najwyższego dnia 15 stycznia 1997 r., III CZ 1/97, OSNC 1997, Nr 4, poz. 37 ze sprost. w OSNC 1997, nr 6-7, poz. 136, z dnia 4 lutego 1997 r., III CKN 41/96, OSNC 1997, Nr 5, poz. 67; z dnia 8 kwietnia 1997 r., I CZ 22/97, OSNC 1997, Nr 10, poz. 147, z dnia 17 września 1997 r., II CKN 305/97, nie publ., z dnia 27 października 1998 r., III CKN 8/98, OSNC 1999, Nr 3, poz. 65). Skarga kasacyjna niedopuszczalna , zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c. podlega odrzuceniu, co mając na uwadze orzeczono jak w sentencji (art. 398 6 § 3 k.p.c.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. jw [aw]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI