I CSK 1534/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku od wyroku dotyczącego umowy kredytu walutowego, uznając ją za niezasadną i nie spełniającą przesłanek do rozpoznania.
Bank spółka akcyjna złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie o zapłatę i ustalenie, kwestionując zastosowanie przepisów o klauzulach abuzywnych do umowy kredytu walutowego. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej, uznał, że nie została spełniona przesłanka oczywistej zasadności, a bank jedynie polemizował z niekorzystnym dla niego rozstrzygnięciem. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank spółkę akcyjną w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który dotyczył sprawy o zapłatę i ustalenie, zainicjowanej przez powodów A.K. i P.K. Bank argumentował, że zastosowanie art. 385¹ § 1 k.c. do umowy kredytu walutowego było nieprawidłowe, wskazując na fakultatywny charakter postanowień dotyczących wypłaty i spłaty, które uznano za abuzywne. Sąd Najwyższy przypomniał przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c., w tym istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywistą zasadność skargi. Analiza skargi wykazała, że przesłanka oczywistej zasadności nie została spełniona, gdyż bank nie przedstawił jednoznacznych argumentów wskazujących na kwalifikowane naruszenie prawa, a jedynie polemizował z orzeczeniem sądu drugiej instancji. Sąd Najwyższy odwołał się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która ugruntowała linię orzeczniczą w sprawach kredytów indeksowanych lub denominowanych, wskazując, że w przypadku uznania postanowień dotyczących kursu waluty za abuzywne, umowa może nie wiązać w całości, a powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia. Wobec braku spełnienia przesłanek z art. 398⁹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od banku na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona, ponieważ bank jedynie polemizuje z niekorzystnym dla niego rozstrzygnięciem sądu drugiej instancji, nie wykazując w sposób jednoznaczny i oczywisty kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej wymaga, aby dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi wynikało, że wskazane podstawy zasługują na uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa. W analizowanej sprawie bank nie przedstawił takich argumentów, ograniczając się do przedstawienia własnego stanowiska i polemiki z orzeczeniem sądu apelacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
A.K. i P.K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.K. | osoba_fizyczna | powód |
| P.K. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych). Sąd Najwyższy odwołał się do wykładni TSUE i własnego orzecznictwa, wskazując, że postanowienie abuzywne jest bezskuteczne z mocy prawa (ex lege) i działa wstecz (ex tunc), a jego stwierdzenie przez sąd ma charakter deklaratywny. Uprawnienie to jest zastrzeżone na korzyść konsumenta.
k.p.c. art. 398⁹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398⁹ § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Konkretna przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, która nie została spełniona w tej sprawie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia przesłanki oczywistej zasadności. Bank jedynie polemizuje z rozstrzygnięciem sądu drugiej instancji. Orzecznictwo SN (III CZP 25/22) i TSUE (C-140/22) potwierdza skutki abuzywności klauzul w umowach kredytowych.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 385¹ § 1 k.c. do umowy kredytu dewizowego było nieprawidłowe. Postanowienia dotyczące wypłaty i spłaty kredytu miały fakultatywny charakter i nie powinny być uznane za abuzywne.
Godne uwagi sformułowania
dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa Pozwany pod pozorem oczywistej zasadności w istocie pyta o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. Niedozwolone postanowienia umowne (art. 385¹ k.c.) to konstrukcja przeniesiona do polskiego systemu z dyrektywy 93/13. Bezwarunkowa i działająca ex tunc bezskuteczność abuzywna niedozwolonej klauzuli w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 skutkuje tym, że ewentualne oświadczenie konsumenta może prowadzić jedynie do zrzeczenia się ochrony na jej podstawie. Stwierdzenie przez Sąd meriti w umowie niedozwolonych postanowień, także z urzędu, nie ma charakteru rozstrzygnięcia konstytutywnego, lecz deklaratywny. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
Skład orzekający
Adam Doliwa
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie stosowania przepisów o klauzulach abuzywnych do umów kredytów walutowych oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku oczywistej zasadności, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów walutowych i klauzul abuzywnych, a orzeczenie Sądu Najwyższego potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników.
“Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej banku w sprawie kredytu walutowego. Co to oznacza dla konsumentów?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 1534/24 POSTANOWIENIE 30 października 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 30 października 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A.K. i P.K. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. o zapłatę i ustalenie, na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 16 listopada 2023 r., V ACa 912/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanej na rzecz każdego z powodów po 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. (P.H.) UZASADNIENIE Strona pozwana, Bank spółka akcyjna w W., wywiodła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 16 listopada 2023 r., wydanego w sprawie z powództwa A.K. i P.K. o zapłatę i ustalenie. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, bank wskazał na oczywistą zasadność skargi polegającą na zastosowaniu art. 385 1 § 1 k.c. do umowy kredytu dewizowego (walutowego) z pominięciem charakteru umowy oraz wyłącznie fakultatywnego charakteru postanowień dotyczących wypłaty i spłaty kredytu, które w toku postępowania zostały uznane za abuzywne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398 9 § 1 k.p.c.) . Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa. Przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jaką jest jej oczywista zasadność, może dotyczyć jedynie przepisów prawa niepodlegających różnej wykładni i niepozostawiających sądowi swobody oceny. Chodzi przy tym o wykładnię w oczywisty, dostrzegalny już prima facie sposób, sprzeczną z jednolitą i ugruntowaną wykładnią skonkretyzowanego przepisu, przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa (zob. m.in. postanowienia SN: z 21 maja 2025 r., I CSK 558/24; z 26 marca 2025 r., I CSK 3537/23; z 30 stycznia 2025 r., I CSK 3814/23; z 31 grudnia 2024 r., I CSK 1853/23; z 20 listopada 2024 r., I CSK 2892/23; z 14 września 2023 r., I CSK 518/23; z 27 lipca 2023 r., I CSK 5328/22). Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że przesłanka z art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. nie została spełniona. Pozwany pod pozorem oczywistej zasadności w istocie pyta o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. Przedstawił wyłącznie własne stanowisko, polemizując z niekorzystnym dla niego rozstrzygnięciem Sądu drugiej instancji. Pozwany ograniczył się do powołania jednego orzeczenia, z którym sprzeczny jest zaskarżony wyrok. Przedstawione w skardze kasacyjnej argumenty nie przekonują, że Sąd Apelacyjny naruszył prawo materialne w taki sposób, który przekłada się na konieczność uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Niedozwolone postanowienia umowne (art. 385 1 k.c.) to konstrukcja przeniesiona do polskiego systemu z dyrektywy 93/13. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 7 grudnia 2023 r. (C-140/22), wyjaśnił, że zgodnie z wykładnią Trybunału art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13, sformalizowane i złożone przed sądem oświadczenie konsumenta nie może być odczytywane jako pozytywna przesłanka ochrony wynikającej z dyrektywy, gdyż wyrażona w niej sankcja bezskuteczności abuzywności powstaje z mocy prawa i ex tunc . Bezwarunkowa i działająca ex tunc bezskuteczność abuzywna niedozwolonej klauzuli w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 skutkuje tym, że ewentualne oświadczenie konsumenta może prowadzić jedynie do zrzeczenia się ochrony na jej podstawie (pkt 57). Należy też zwrócić uwagę, że stwierdzenie przez Sąd meriti w umowie niedozwolonych postanowień, także z urzędu, nie ma charakteru rozstrzygnięcia konstytutywnego, lecz deklaratywny. Sąd stwierdza niedozwolony charakter ocenianego postanowienia ze skutkiem wynikającym z ustawy (zob. uchwałę siedmiu sędziów SN z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, Nr 1, poz. 2 i uchwałę SN z 6 kwietnia 2018 r., III CZP 114/17). Niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. jest ex lege pozbawione mocy wiążącej od samego początku i każdy organ orzekający w sprawie dotyczącej roszczenia z umowy z udziałem konsumenta jest obowiązany uwzględnić ten stan z urzędu, chyba że konsument temu się sprzeciwi, wyrażając następczo świadomą, wyraźną i wolną zgodę na związanie tym postanowieniem. Uprawnienie zostało zastrzeżone na korzyść konsumenta (zob. postanowienie SN z 30 września 2025 r., I CSK 3344/23, Lex 3921042). Przede wszystkim jednak Sąd Najwyższy w uchwale całego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, OSNC 2024, nr 12, poz. 118, ugruntował dotychczasową linię orzeczniczą i przyjął że: 1. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. 2. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. 3. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron. 4. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie postanowieniami umowy. 5. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia. Należy wskazać, że odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład całej Izby Sądu Najwyższego jest zaś możliwe tylko przez wydanie kolejnej uchwały w analogicznym składzie (art. 88 ustawy o SN). Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie. SSN Adam Doliwa (P.H.) [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI