I CSK 476/13

Sąd Najwyższy2014-04-16
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
skarga kasacyjnanakładydzierżawazwrot nakładówprzedawnienieSąd Najwyższyart. 677 k.c.art. 694 k.c.

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, powołując się na utrwalone orzecznictwo dotyczące zwrotu nakładów najemcy.

Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego apelację w sprawie o zapłatę nakładów na przedmiot dzierżawy. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów. Sąd wskazał na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym najemca może dochodzić zwrotu nakładów wyłącznie na podstawie przepisów o najmie, a roszczenia te przedawniają się z upływem roku od zwrotu rzeczy.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powoda S. G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […], który oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w K. w sprawie o zapłatę. Skarga kasacyjna została wniesiona w związku z nakładami poczynionymi przez powoda na przedmiot dzierżawy, które nie były uregulowane umową i wykonane bez zgody pozwanej, a które powód chciał objąć dyspozycją art. 677 k.c. w związku z art. 694 k.c. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, które uzasadniałoby przyjęcie skargi do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, a nie korygowaniem wszelkich uchybień. Powołując się na utrwalone stanowisko Sądu Najwyższego, wskazano, że najemca, który dokonał nakładów na wynajmowaną rzecz, nie może dochodzić ich zwrotu na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, lecz wyłącznie na podstawie przepisów normujących stosunki najmu, a jego roszczenia przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy (art. 677 k.c.). W związku z brakiem spełnienia wymogów formalnych, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania. Orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego, zasądzając je od powoda na rzecz pozwanego oraz przyznając wynagrodzenie pełnomocnikowi powoda z urzędu od Skarbu Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nakłady te nie powinny być objęte dyspozycją art. 677 k.c. w związku z art. 694 k.c. w sposób wskazany przez skarżącego, a roszczenia z tego tytułu przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że najemca (w tym dzierżawca na mocy art. 694 k.c.) nie może dochodzić zwrotu nakładów na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, lecz wyłącznie na podstawie przepisów normujących stosunki najmu, a roszczenia te przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
S. G.osoba_fizycznapowód
Gmina R.instytucjapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.c. art. 677

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń wynajmującego o zwrot nakładów po zwrocie rzeczy.

k.c. art. 694

Kodeks cywilny

Przepis stosujący odpowiednio przepisy o najmie do dzierżawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Na podstawie tego przepisu orzeczono jak w sentencji, w związku z brakiem spełnienia wymogów do przyjęcia skargi.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1

Ustawa - Prawo o adwokaturze

Podstawa przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 2 ust. 3 i § 13 ust. 4 pkt 2 w związku z § 6 punkt 6

Podstawa przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące przedawnienia roszczeń z tytułu nakładów najemcy/dzierżawcy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja powoda o konieczności objęcia nakładów dyspozycją art. 677 k.c. w związku z art. 694 k.c. jako oderwanych od umowy dzierżawy.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, silnie nacechowanym pierwiastkiem publicznoprawnym, a jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia. najemca, który dokonał nakładów na wynajmowaną rzecz, nie może dochodzić ich zwrotu od wynajmującego na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, lecz wyłącznie na podstawie przepisów normujących stosunki najmu; jego roszczenia z tego tytułu przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy (art. 677 k.c.)

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii przedawnienia roszczeń z tytułu nakładów najemcy/dzierżawcy oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nakładów na przedmiot dzierżawy, wykonanych bez zgody, ale pod wpływem obowiązku publicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie przypomina o rygorach formalnych skargi kasacyjnej i utrwala ważną zasadę prawa cywilnego dotyczącą nakładów w umowach najmu/dzierżawy, co jest istotne dla praktyków.

Sąd Najwyższy: Nakłady na dzierżawę przedawniają się po roku od zwrotu rzeczy – kluczowe zasady dla najemców i wynajmujących.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 476/13
POSTANOWIENIE
Dnia 16 kwietnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
w sprawie z powództwa S. G.
‎
przeciwko Gminie R.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
‎
z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt I ACa
[…]
,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych;
3. przyznaje adwokatowi D. D. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną wniesioną przez powoda S. G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 10 stycznia 2013 r. oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. zważyć należy, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, silnie nacechowanym  pierwiastkiem publicznoprawnym, a jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia, ponieważ tę funkcję realizują zwyczajne środki zaskarżenia i skarga o wznowienie postępowania. Skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego. Taka konstrukcja i rola  skargi kasacyjnej, powoduje konieczność poddania jej kontroli wstępnej pod kątem spełniania kryteriów, kwalifikujących do przedstawienia skargi Sądowi Najwyższemu  w celu merytorycznego rozpoznania.
Stosownie do 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący uzasadnił istnieniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, czy nakłady poczynione przez powoda na przedmiot dzierżawy, objęte przedmiotem postępowania, nie uregulowane treścią łączącej strony umowy dzierżawy, wykonane bez wymaganej umową zgody pozwanej, w wyniku nałożonego na powoda przez organy władzy publicznej obowiązku, jako oderwane od łączącej strony umowy dzierżawy, powinny być objęte dyspozycją przepisu art. 677 k.c. w związku z art. 694 k.c., czy też należy je zakwalifikować jako dokonane bez podstawy prawnej.
Przedstawienie okoliczności, uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, polega na sformułowaniu samego zagadnienia oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także, na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest  przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepubl.). Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne  poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów  konstruujących to zagadnienie (por. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego z 10 marca 2010 r., II UK 363/09 i z 12 marca 2010 r., II UK 400/09).
Skarżący nie poparł tezy o istnieniu przedstawionego we wniosku istotnego zagadnienia prawnego szerszym wywodem prawnym, tymczasem zgodnie z  utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego –
najemca, który dokonał nakładów na wynajmowaną rzecz, nie może dochodzić ich zwrotu od wynajmującego na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, lecz wyłącznie na podstawie przepisów normujących stosunki najmu; jego roszczenia z tego tytułu przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy (art. 677 k.c.), niezależnie od tego, czy chodzi o nakłady konieczne, czy też użyteczne (por. wyroki SN: z dnia 4 listopada 1980 r., II CR 394/80 OSNC 1981, nr 7, poz. 134, z dnia 7 kwietnia 2005 r., II CK  431/04, niepubl., z dnia 21 stycznia 2004 r, IV CK 362/02,niepubl., z dnia 29 maja 2007 r., V CSK 83/07, niepubl., z dnia 11 czerwca 2008 r., V CSK 28/08, nie publ).
W tej sytuacji na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego w odniesieniu do pełnomocnika powoda z urzędu znajduje oparcie w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.- Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz.U.2009, nr 146, poz. 1188) oraz § 2 ust. 3 i § 13 ust. 4 pkt 2  w związku z § 6 punkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz  ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U.2013, nr 461 - j.t.). O kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz pozwanego, który wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną,  orzeczono na podstawie art. 98 i art. 99 w związku z art. 108 w związku z art. 398
21
k.p.c.
[aw]
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI