I CSK 475/13

Sąd Najwyższy2014-04-16
SNnieruchomościprawo rzeczoweWysokanajwyższy
nieruchomości leśnezasoby naturalneskarga kasacyjnaSkarb Państwaodpowiedzialnośćzaniechanie legislacyjneprawo administracyjneprawo cywilne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości, gdyż istnieje ugruntowana linia orzecznicza w tej kwestii.

Powódka E. P. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej apelację w sprawie o zapłatę. Skarżąca powołała się na istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 7 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych oraz odpowiedzialności Skarbu Państwa za zaniechanie legislacyjne. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na jednolitą i konsekwentną linię orzeczniczą w tej sprawie, która wyklucza możliwość uznania wskazanego przepisu za samoistną podstawę roszczenia.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powódki E. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej apelację w sprawie o zapłatę. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, mającym na celu ochronę interesu publicznego poprzez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa. Aby skarga została przyjęta do rozpoznania, strona musi wykazać istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywistą zasadność skargi. Powódka powołała się na przesłanki istotnego zagadnienia prawnego i potrzeby wykładni przepisów. Sformułowane przez nią zagadnienie dotyczyło możliwości rekonstrukcji normy prawnej nakazującej Skarbowi Państwa zapłatę rekompensaty za utracone nieruchomości leśne na podstawie art. 7 ustawy z 2001 r. oraz odpowiedzialności za zaniechanie legislacyjne. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawiona kwestia prawna nie spełnia wymogów, ponieważ istnieje szereg zbieżnych orzeczeń Sądu Najwyższego, z których wynika, że art. 7 wskazanej ustawy nie stanowi źródła prawa podmiotowego ani obowiązku wydania odrębnych przepisów, a niewydanie tych przepisów nie uzasadnia odpowiedzialności Skarbu Państwa za zaniechanie legislacyjne. W związku z tym, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 7 tej ustawy nie stanowi źródła prawa podmiotowego dla osób fizycznych ani źródła obowiązku wydania odrębnych przepisów, a tym samym nie stanowi samoistnej podstawy roszczenia o zapłatę rekompensaty.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał na ugruntowaną linię orzeczniczą, zgodnie z którą art. 7 ustawy nie tworzy podstawy do żądania zapłaty rekompensaty ani nie nakłada obowiązku wydania przepisów wykonawczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
E. P.osoba_fizycznapowódka
Skarb Państwaorgan_państwowypozwany
Minister Skarbu Państwaorgan_państwowyprzedstawiciel pozwanego
Nadleśniczy Nadleśnictwa [...]organ_państwowyprzedstawiciel pozwanego
Nadleśniczy Nadleśnictwa [X.]organ_państwowyprzedstawiciel pozwanego
Prokuratoria Generalna Skarbu Państwaorgan_państwowypełnomocnik pozwanego

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Ustawa o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju art. 7

Nie stanowi samoistnej podstawy roszczenia o zapłatę rekompensaty ani źródła obowiązku wydania odrębnych przepisów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 417

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności Skarbu Państwa za zaniechanie legislacyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnieje ugruntowana linia orzecznicza Sądu Najwyższego, zgodnie z którą art. 7 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju nie stanowi samoistnej podstawy roszczenia o zapłatę rekompensaty ani źródła obowiązku wydania odrębnych przepisów. Niewydanie odrębnych przepisów nie uzasadnia odpowiedzialności Skarbu Państwa za zaniechanie legislacyjne, gdyż zaniechanie to nie może być tworzone przez normę prawną.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni przepisów. Możliwość rekonstrukcji normy prawnej nakazującej zapłatę rekompensaty na podstawie art. 7 ustawy. Odpowiedzialność Skarbu Państwa za zaniechanie legislacyjne z powodu nieuchwalenia przepisów wykonawczych.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, silnie nacechowanym pierwiastkiem publicznoprawnym. Jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia. Skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego. Zaniechanie legislacyjne nie może być tworzone przez normę prawną.

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego i istnienia jednolitej linii orzeczniczej w kwestii interpretacji przepisów dotyczących rekompensat za strategiczne zasoby naturalne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących zasobów naturalnych i odpowiedzialności za zaniechania legislacyjne; wymaga odniesienia do konkretnych przepisów k.p.c. dotyczących skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia rygorystyczne kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o jednolitość prawa i nie dopuszcza do nadużywania skargi kasacyjnej.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria przyjęcia sprawy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 475/13
POSTANOWIENIE
Dnia 16 kwietnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
w sprawie z powództwa E. P.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Ministra Skarbu Państwa, Nadleśniczego Nadleśnictwa
[…]
i Nadleśniczego Nadleśnictwa [X.]
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powódki
od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
‎
z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I ACa
[…]
,
1.   odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powódki na rzecz Skarbu Państwa –
‎
Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1.800
‎
(jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów
‎
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną wniesioną przez powódkę E. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 marca 2013 r. oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. zważyć należy, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, silnie nacechowanym pierwiastkiem publicznoprawnym, a jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia, ponieważ tę funkcję realizują zwyczajne środki zaskarżenia i skarga o wznowienie postępowania. Skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego. Taka konstrukcja i rola skargi kasacyjnej, powoduje konieczność poddania jej kontroli wstępnej pod kątem spełniania kryteriów, kwalifikujących do przedstawienia skargi Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.
Stosownie do 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca powołała się na przesłanki z art. 398
9
§ 1 punkt 1 i 2 k.p.c., a więc występowanie istotnego zagadnienia prawnego, którego wyjaśnienie ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.
Przedstawienie okoliczności, uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, polega na sformułowaniu samego zagadnienia oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także, na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, nie publ.), z 10 marca 2010 r., II UK 363/09, niepubl. i z 12 marca 2010 r., II UK 400/09, niepubl.).
Sformułowane przez skarżącą zagadnienie prawne sprowadza się do pytania, czy treść art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 roku o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz. U. nr 97, poz.151 ze zm.) pozwala na zrekonstruowanie normy prawnej nakazującej Skarbowi Państwa zapłatę na rzecz poprzednich właścicieli nieruchomości leśnych bądź ich spadkobierców rekompensaty z tytułu utraty nieruchomości leśnych, które weszły w skład strategicznych zasobów naturalnych kraju, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości i czy nieuchwalenie przepisów odrębnych określających zasady wypłaty rekompensaty, do których odsyła wskazany wyżej art. 7 ustawy, uzasadnia odpowiedzialność Skarbu Państwa za zaniechanie legislacyjne na podstawie art.417 k.c. w brzmieniu sprzed zmiany tego przepisu dokonanej ustawą z dnia 17 czerwca 2004 roku. Drugą przesłankę skarżąca uzasadniała twierdzeniem, że odmienne od prezentowanego w zaskarżonym orzeczeniu Sądu Apelacyjnego w […] stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Krakowie w niepublikowanym wyroku z dnia 4 lutego 2011 roku (sygnatura I ACa 13/11) dołączonym do skargi kasacyjnej.
Przedstawiona przez skarżącą kwestia prawna nie spełnia wymogu 398
9
§ 1 punkt 1 i 2 k.p.c., albowiem jest przedmiotem szeregu zbieżnych orzeczeń Sądu Najwyższego układających się w konsekwentną linię orzeczniczą, z której jednoznacznie wynika, że artykuł 7 cytowanej wyżej ustawy nie stanowi źródła prawa podmiotowego dla osób fizycznych w nim wymienionych ani źródła obowiązku wydania odrębnych przepisów, o których mowa w tym artykule.
Nie  stanowi samodzielnej podstawy roszczenia o zapłatę rekompensaty, zaś niewydanie odrębnych przepisów, o których mowa w tym artykule, nie uzasadnia również odpowiedzialności Skarbu Państwa za tzw. zaniechanie legislacyjne (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2012 roku, III CZP 94/12, OSNC 2013, nr 7-8, poz.85, wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 6 września 2012 r., I CSK 59/12, OSNC 2013, nr 4, poz.51, z dnia 6 września 2012 r., I CSK 77/12, niepubl, z dnia 6 września 2012 r., I CSK 96/12, niepubl.,
z dnia 15 lutego 2013 r., I CSK 345/12, niepubl.) We wskazanym przez skarżącą wyroku z dnia 29 czerwca 2012 roku (I CSK 547/11, niepubl.) Sąd Najwyższy także przyjął, że art. 7 ustawy z  2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju ani nie stanowi samoistnej podstawy przyznania świadczenia, ani nie tworzy stanu zaniechania legislacyjnego związanego z nieuchwaleniem odrębnych przepisów, ponieważ zaniechanie legislacyjne nie może być tworzone przez normę prawną. Natomiast zawarty w uzasadnieniu tego wyroku pogląd o możliwości ustalenia istnienia obowiązku wydania ustawy w drodze wykładni dokonanej przez sąd jest odosobniony.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. orzeczono jak w  sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz pozwanego, który wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, orzeczono na podstawie art. 98 i art. 99 w związku z art. 108 w związku z art. 398
21
k.p.c.
[aw]
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI