I CSK 473/06

Sąd Najwyższy2007-03-21
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
hipoteka przymusowawykreślenie hipotekipostępowanie wieczystoksięgoweskarga kasacyjnanieważność postępowaniaskład sąduSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego o oddaleniu wniosku o wykreślenie hipoteki przymusowej z powodu nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji, który orzekał w nieprawidłowym składzie.

Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia sądu okręgowego, które oddaliło jej apelację od postanowienia sądu rejonowego o odmowie wykreślenia hipoteki przymusowej. Głównym zarzutem w skardze kasacyjnej była nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji, polegająca na wydaniu orzeczenia przez sąd w składzie jednego sędziego, zamiast trzech. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając nieważność postępowania i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła wniosku o wykreślenie hipoteki przymusowej. Sąd Rejonowy w Ł. oddalił wniosek, a następnie Sąd Okręgowy w R. oddalił apelację wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, zarzucając nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji. Podstawą nieważności miał być fakt, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez sąd okręgowy w składzie jednego sędziego, podczas gdy przepisy k.p.c. (art. 367 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) wymagają składu trzech sędziów zawodowych w postępowaniu apelacyjnym, również w sprawach wieczystoksięgowych. Sąd Najwyższy podzielił ten argument, stwierdzając, że orzeczenie wydane w nieprawidłowym składzie jest dotknięte nieważnością na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w R. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie wydane w składzie sprzecznym z przepisami prawa (jednego sędziego zamiast trzech) jest nieważne.

Uzasadnienie

Przepis art. 367 § 3 k.p.c. nakazuje rozpoznawanie spraw przez sąd drugiej instancji w składzie trzech sędziów zawodowych. Zasada ta ma zastosowanie również w postępowaniu wieczystoksięgowym na mocy art. 13 § 2 k.p.c. Wydanie orzeczenia w innym składzie skutkuje nieważnością postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

wnioskodawczyni

Strony

NazwaTypRola
I.N.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Prokurator Okręgowy w R.organ_państwowyuczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 367 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Nakazuje rozpoznawanie spraw przez sąd drugiej instancji w składzie trzech sędziów zawodowych.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje, że nieważność postępowania następuje między innymi w przypadku wydania orzeczenia przez sąd w składzie nieuprawnionym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosuje przepisy dotyczące postępowania procesowego do postępowania nieprocesowego (w tym wieczystoksięgowego).

k.p.c. art. 39815

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku stwierdzenia nieważności.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu orzekania w nieprawidłowym składzie (jeden sędzia zamiast trzech).

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie to wydane zostało w warunkach nieważności

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący-sprawozdawca

Maria Grzelka

członek

Tadeusz Żyznowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nieważność postępowania w przypadku orzekania przez sąd w nieprawidłowym składzie, szczególnie w kontekście postępowań apelacyjnych i wieczystoksięgowych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sąd drugiej instancji orzeka w składzie sprzecznym z przepisami prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczową zasadę proceduralną dotyczącą składu sądu, która może prowadzić do nieważności postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa.

Nieważność postępowania: Czy Twój wyrok zapadł w prawidłowym składzie sądu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 473/06 POSTANOWIENIE Dnia 21 marca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Grzelka SSN Tadeusz Żyznowski w sprawie z wniosku I.N. przy uczestnictwie Prokuratora Okręgowego w R. o wykreślenie wpisu hipoteki przymusowej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 marca 2007 r., skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w R. do ponownego rozpoznania. 2 Uzasadnienie Zaskarżony skargą kasacyjną postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2006 r. Sąd Okręgowy w R. oddalił apelację wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 2 marca 2006 r. oddalającego jej wniosek o wykreślenie hipoteki przymusowej. W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni zarzuciła w ramach drugiej podstawy kasacyjnej nieważność postępowania przed Sądem drugiej instancji polegającą na wydaniu zaskarżonego orzeczenia przez Sąd w składzie jednego sędziego. We wnioskach kasacyjnych skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W myśl art. 367 § 3 zd. pierwsze k.p.c., rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w postępowaniu apelacyjnym następuje w składzie trzech sędziów zawodowych. Zasada ta nie doznaje wyjątków w postępowaniu wieczystoksięgowym, w którym powołany przepis stosuje się na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. Zaskarżone postanowienie wydano w składzie jednego sędziego, a zatem w składzie sprzecznym z przepisami prawa. W konsekwencji uznać należy, że orzeczenie to wydane zostało w warunkach nieważności (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Z podanych względów, na podstawie art. 39815 i art. 386 § 2 w zw. z 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI