I CSK 152/18

Sąd Najwyższy2018-06-28
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyinteres prawnyprzesłanki przyjęciapostępowanie cywilnekoszty zastępstwa procesowego

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku wykazania przez powódkę oczywistej zasadności skargi.

Powódka M. Ż. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej apelację. Sąd Najwyższy, oceniając skargę pod kątem przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania, stwierdził, że powódka nie wykazała oczywistej zasadności skargi, która jest warunkiem koniecznym do jej przyjęcia. W szczególności nie udowodniono istnienia interesu prawnego, co było podstawą oddalenia apelacji przez sąd niższej instancji. W związku z tym skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powódki M. Ż. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Celem skargi kasacyjnej jest ochrona interesu publicznego poprzez ujednolicenie orzecznictwa i rozwój judykatury, a Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją rozpatrującą sprawę merytorycznie, lecz bada dopuszczalność skargi. Aby skarga kasacyjna została przyjęta do rozpoznania, muszą być spełnione przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., takie jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Powódka powołała się na oczywistą zasadność skargi, argumentując naruszenie przepisów procesowych i materialnych przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy podkreślił, że dla skutecznego powołania się na tę przesłankę konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, widocznej prima facie. W niniejszej sprawie powódka nie wykazała istnienia po swojej stronie interesu prawnego, co było kluczową podstawą oddalenia jej apelacji przez Sąd Apelacyjny. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, ponieważ powódka nie wykazała oczywistej zasadności skargi, w tym istnienia po jej stronie interesu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że dla przyjęcia skargi kasacyjnej na podstawie oczywistej zasadności konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, widocznej prima facie. Powódka nie udowodniła istnienia interesu prawnego, co było podstawą oddalenia jej apelacji, a tym samym nie wykazała oczywistości naruszenia przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej)

Strony

NazwaTypRola
M. Ż.osoba_fizycznapowódka
M. C.osoba_fizycznapozwana
T. C.osoba_fizycznapozwana
A. C.osoba_fizycznapozwana
I. M.osoba_fizycznapozwana
M. M.osoba_fizycznapozwana
M. W.osoba_fizycznapozwana
O. W.osoba_fizycznapozwana
U. W.osoba_fizycznapozwana
Miasto W.instytucjapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna żądania ustalenia, stosowana a contrario do braku interesu prawnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazanie na przesłankę oczywistej zasadności skargi.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny.

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut nierozpoznania wszystkich zarzutów apelacji.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 16 § pkt 2

Podstawa orzeczenia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 8 § pkt 8

Podstawa orzeczenia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez powódkę interesu prawnego. Niespełnienie przez skargę kasacyjną przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania, w tym oczywistej zasadności.

Odrzucone argumenty

Argumenty powódki dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego przez Sąd Apelacyjny, które nie zostały uznane za oczywiste.

Godne uwagi sformułowania

Celem skargi kasacyjnej jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Do skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej.

Skład orzekający

Anna Owczarek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności wymogu wykazania oczywistej zasadności i interesu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej i roli Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i błędy powszechnie popełniane przez strony.

Dane finansowe

koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu: 5400 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 152/18
POSTANOWIENIE
Dnia 28 czerwca 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Owczarek
w sprawie z powództwa M. Ż.
‎
przeciwko M. C., T. C., A. C., I. M., M. M., M. W., O. W., U. W. i Miastu W.
‎
o ustalenie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 czerwca 2018 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powódki
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
‎
z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt I ACa
[…]
,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) przyznaje adwokat M.C., prowadzącej Kancelarię
‎
Adwokacką w W. od Skarbu Państwa
‎
- Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 5.400,-
‎
(pięć tysięcy czterysta) zł, powiększoną o należną stawkę
‎
podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej
‎
pomocy prawnej udzielonej z urzędu powódce M.Ż. w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Powódka M. Ż. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 13 stycznia 2017 r., oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W..
Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 398
9
§ 1 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył:
Celem skargi kasacyjnej jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rola nie polega zatem na korygowaniu ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. W ramach tzw. przedsądu Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 398
9
§ 1 k.p.c., tj. czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przyczyny te wskazują na występowanie kwestii istotnych dla interesu publicznego w sprawie, co uzasadnia przyjęcie skargi do rozpoznania.
W konsekwencji wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania powinien zostać uzasadniony z perspektywy powołanych w nim przesłanek z art. 398
9
§ 1 k.p.c. W niniejszej skardze oparto się na przesłance wskazanej w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c., uzasadniając, że oczywista zasadność skargi wynika z niewyjaśnienia podstawy prawnej wydanego wyroku przez Sąd Apelacyjny (naruszenie art. 328 § 2 w zw. z art. 391 k.p.c., nierozpoznania wszystkich zarzutów apelacji powódki (naruszenie art. 378 § 1 k.p.c.) oraz zaniechania zbadania materialnoprawnej podstawy żądania „stwierdzenia nieważności wniosku o ujawnienie w księdze wieczystej".
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego do skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny
prima facie
przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 - nie publ.). Nie może budzić wątpliwości kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Nie wystarcza oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, jeżeli nie spowodowało ono wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym - jego zdaniem - Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., I UK 214/13, nie publ.).
Obszerne uzasadnienie przytoczonej przyczyny kasacyjnej nie spełniło powyższych wymagań. Podstawę wydania zaskarżonego wyroku stanowił art. 189 k.p.c. a
contrario.
Sąd odwoławczy podkreślił, że wymagany w tym przepisie interes prawny powinien zostać udowodniony przez powoda. Na stronie 13 uzasadnienia wyroku z dnia 13 stycznia 2017 r. Sąd podkreślił, że skarżąca nie wykazała istnienia po jej stronie interesu o charakterze prawnym, nie była bowiem stroną żadnej z czynności prawnych, na które się powoływała. Z tej też przyczyny Sąd nie pominął przedstawionych mu dowodów, lecz uznał je za nieprzydatne w wyjaśnieniu sprawy (zob. uzasadnienie, str. 14).
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 398
9
§ 1 i 2 k.p.c., natomiast o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzekł na  podstawie § 16 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
jw

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę