I CSK 4585/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną R.B. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który oddalił jej powództwo o zobowiązanie do opublikowania sprostowania prasowego. Skarżąca domagała się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni art. 31a ust. 4 Prawa prasowego, dotyczącego dopuszczalności podpisania sprostowania przez pełnomocnika. Podniosła, że Sąd Apelacyjny inaczej zinterpretował ten przepis niż uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2021 r., III CZP 83/20. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że potrzeba wykładni oznacza istnienie poważnych wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, które nie zostały wykazane przez skarżącą. Podkreślono, że różna ocena prawna ustalonego stanu faktycznego przez sąd pierwszej i drugiej instancji nie stanowi rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że sądy powszechne są zobowiązane do samodzielnej wykładni przepisów, a judykatura stanowi jedynie punkt odniesienia. W dalszej części uzasadnienia Sąd Najwyższy wskazał, że nie istnieje sprzeczność między zapatrywaniem Sądu Apelacyjnego a uchwałą SN. Wyjaśniono, że choć wniosek o sprostowanie mógł być złożony przez pełnomocnika, to sam tekst sprostowania, sformułowany w pierwszej osobie, nie został podpisany przez powódkę, a jedynie opatrzony jej imieniem i nazwiskiem napisanym komputerowo. Podpis pełnomocnika pod wnioskiem nie mógł być uznany za podpis pod sprostowaniem, zwłaszcza gdy tekst sprostowania sugerował jego osobiste pochodzenie od powódki. Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że tekst sprostowania nie został podpisany zgodnie z wymogami prawa. Dodatkowo, Sąd Najwyższy odniósł się do kwestii zakresu umocowania pełnomocnika, wskazując, że skarżąca nie zakwestionowała wykładni pełnomocnictwa przez Sąd Apelacyjny. Wobec braku podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy odmówił jej przyjęcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja wymogów formalnych sprostowania prasowego, w szczególności kwestii podpisu przez pełnomocnika oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Prawa prasowego oraz procedury cywilnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podpis pełnomocnika pod wnioskiem o opublikowanie sprostowania prasowego, gdzie tekst sprostowania jest sformułowany w pierwszej osobie przez osobę zainteresowaną, spełnia wymóg podpisania sprostowania w rozumieniu art. 31a ust. 4 Prawa prasowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podpis pełnomocnika pod wnioskiem nie spełnia wymogu podpisania tekstu sprostowania, jeśli tekst ten jest sformułowany w pierwszej osobie przez osobę zainteresowaną, a pełnomocnik nie ujawnił się jako autor sprostowania w imieniu osoby zainteresowanej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że podpis pod sprostowaniem musi być złożony przez osobę zainteresowaną lub jej pełnomocnika, który ujawnia się jako autor sprostowania w imieniu tej osoby. Podpis pełnomocnika pod wnioskiem o sprostowanie, gdy tekst sprostowania jest napisany w pierwszej osobie przez powódkę, nie jest równoznaczny z podpisaniem samego sprostowania.
Czy różna interpretacja przepisu przez sąd pierwszej i drugiej instancji stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama odmienna ocena prawna ustalonego stanu faktycznego przez sąd pierwszej i drugiej instancji nie jest wystarczająca do wykazania rozbieżności w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że rozbieżność w orzecznictwie wymaga wykazania odmiennych rozstrzygnięć w podobnych stanach faktycznych w różnych sprawach, a nie tylko różnej oceny w ramach kontroli instancyjnej tej samej sprawy.
Czy sądy powszechne są związane poglądami judykatury, w tym Sądu Najwyższego, przy dokonywaniu wykładni przepisów?
Odpowiedź sądu
Nie, sądy powszechne są zobowiązane do orzekania na podstawie prawa, a poglądy judykatury stanowią jedynie punkt odniesienia dla samodzielnej analizy przepisów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że samodzielna wykładnia przepisów jest obowiązkiem każdego sądu, a stanowiska judykatury mogą być jedynie pomocnicze.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.B. | osoba_fizyczna | powódka |
| Redaktor [...] | inne | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
pr.pras art. 31a § ust. 4
Ustawa Prawo prasowe
Wymaga podpisania tekstu sprostowania. Podpis musi być złożony własnoręcznie przez osobę zainteresowaną lub jej pełnomocnika, który ujawnia się jako autor sprostowania.
k.p.c. art. 398(9) § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli, w tym pełnomocnictwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącą potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. • Różna ocena prawna ustalonego stanu faktycznego przez sąd pierwszej i drugiej instancji nie stanowi rozbieżności w orzecznictwie. • Sądy powszechne są zobowiązane do samodzielnej wykładni przepisów. • Tekst sprostowania nie został podpisany przez powódkę, a jedynie opatrzony jej imieniem i nazwiskiem napisanym komputerowo. • Podpis pełnomocnika pod wnioskiem o opublikowanie sprostowania nie jest równoznaczny z podpisaniem tekstu sprostowania, zwłaszcza gdy tekst ten jest sformułowany w pierwszej osobie przez powódkę.
Odrzucone argumenty
Potrzeba wykładni art. 31a ust. 4 Prawa prasowego z powodu rozbieżności w orzecznictwie. • Nietrafna wykładnia art. 31a ust. 4 Prawa prasowego przez Sąd Apelacyjny w porównaniu do uchwały Sądu Najwyższego III CZP 83/20. • Pełnomocnik powódki był umocowany do sporządzenia tekstu sprostowania.
Godne uwagi sformułowania
Potrzeba, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. oznacza, że określony przepis, istotny z punktu widzenia podstawy prawnej zaskarżonego orzeczenia, może być rozumiany na różne sposoby, a orzecznictwo i nauka prawa albo nie wypracowały w tym przedmiocie żadnego poglądu, albo prezentują rozbieżne stanowiska. • Samodzielna, odmienna od dokonanej przez sąd pierwszej instancji ocena prawna ustalonego w sprawie stanu faktycznego stanowi bowiem zwykły element kontroli instancyjnej. • Sądy powszechne zobowiązane są do orzekania na podstawie prawa, a nie poglądów judykatury, w tym zapatrywań Sądu Najwyższego; samodzielne dokonanie wykładni przepisów jest nie tylko dopuszczalne, lecz stanowi obowiązek każdego sądu. • Wspomniane wyżej opatrzenie treści sprostowania wydrukiem imienia i nazwiska powódki nie było podpisem w rozumieniu prawa cywilnego, gdyż za taki podpis może być uznany wyłącznie ciąg znaków graficznych składających się na środki oznaczenia tożsamości osoby, która go składa – zasadniczo imię i nazwisko, także w postaci skróconej. • Podpis spełniający te wymagania musi być zatem złożony własnoręcznie.
Skład orzekający
Beata Janiszewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych sprostowania prasowego, w szczególności kwestii podpisu przez pełnomocnika oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Prawa prasowego oraz procedury cywilnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną oraz praktycznych aspektów prawa prasowego, w tym podpisywania sprostowań, co jest istotne dla prawników i dziennikarzy.
“Czy podpis pełnomocnika wystarczy? Sąd Najwyższy wyjaśnia wymogi sprostowania prasowego.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 360 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.