V CSK 165/20

Sąd Najwyższy2020-12-09
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzenieskarga kasacyjnasąd najwyższynieruchomośćwspółwłasnośćposiadanie samoistnezagadnienie prawne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o zasiedzenie, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego.

Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego jego apelację w sprawie o zasiedzenie udziału we współwłasności nieruchomości. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne związane z oceną skutków czynności podejmowanych w umorzonych postępowaniach cywilnych. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione zagadnienie nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego, a odniesienie się sądu drugiej instancji do czynności wnioskodawcy w postępowaniu o dział spadku miało charakter dodatkowych argumentów, a nie podstawy do przyjęcia skargi.

Wnioskodawca N. K. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 19 września 2019 r., które oddaliło jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 listopada 2018 r. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie udziału 4/18 własności nieruchomości położonej w Z.. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną, ocenił ją pod kątem podstaw przyjęcia do rozpoznania, zgodnie z art. 398^9 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi na podstawie art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., wskazując na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Sąd Najwyższy przypomniał utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym powołanie się na istotne zagadnienie prawne wymaga spełnienia określonych wymogów, w tym przedstawienia go w sposób ogólny i abstrakcyjny, wskazania przepisu prawa budzącego wątpliwości oraz różnych możliwych sposobów jego interpretacji. Sąd Najwyższy stwierdził, że przedstawione przez skarżącego zagadnienie, dotyczące oceny skutków czynności podejmowanych w umorzonych postępowaniach cywilnych, nie spełnia tych wymogów. Odniesienie się Sądu Okręgowego do stanowiska wnioskodawcy w postępowaniu o dział spadku miało charakter dodatkowych argumentów przemawiających za tym, że wnioskodawca nie zasygnalizował pozostałym współwłaścicielom zmiany zakresu swojego samoistnego posiadania, co jest przesłanką stwierdzenia zasiedzenia udziału we współwłasności. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Czynności podjęte w umorzonych postępowaniach cywilnych mogą być brane pod uwagę przy ocenie posiadania samoistnego, jeśli wskazują na zmianę jego zakresu lub charakteru, jednakże nie stanowią one same w sobie podstawy do odmowy stwierdzenia zasiedzenia, jeśli nie wpływają na ocenę posiadania w sposób jednoznaczny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że odniesienie się Sądu Okręgowego do stanowiska wnioskodawcy w postępowaniu o dział spadku miało charakter dodatkowych argumentów, a nie podstawy do odmowy stwierdzenia zasiedzenia. Kluczowe jest dostrzegalne wyrażenie zmiany zakresu samoistnego posiadania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
N. K.osoba_fizycznawnioskodawca
K. K.osoba_fizycznauczestnik
W. S.osoba_fizycznauczestnik
U. K.osoba_fizycznauczestnik
M. S.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego wymogów formalnych i merytorycznych dla przedstawienia istotnego zagadnienia prawnego w skardze kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego związanego z oceną skutków czynności podejmowanych w umorzonych postępowaniach cywilnych.

Godne uwagi sformułowania

powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości wątpliwości muszą znajdować się w związku przyczynowym z rozstrzygnięciem sprawy istotne zagadnienie prawne należy postawić w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by mogło być rozpatrywane w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego właśnie dostrzegalne wyrażenie zmiany tego zakresu jest przesłanką pozwalającą stwierdzić zasiedzenie udziału we współwłasności

Skład orzekający

Anna Owczarek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana wykładnia wymogów formalnych i merytorycznych skargi kasacyjnej w zakresie przedstawiania istotnych zagadnień prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i sposobu formułowania zarzutów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć ani nietypowych faktów.

Jak skutecznie złożyć skargę kasacyjną? Sąd Najwyższy przypomina o kluczowych wymogach.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V CSK 165/20
POSTANOWIENIE
Dnia 9 grudnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Owczarek
w sprawie z wniosku N. K.
‎
przy uczestnictwie K. K., W. S., U. K. i M. S.
‎
o zasiedzenie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 grudnia 2020 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w O.
‎
z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II Ca (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wnioskodawca N. K. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 19 września 2019 r., którym oddalono jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 listopada 2018 r., którym oddalono wniosek o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie udziału 4/18 własności nieruchomości położonej w Z..
Sąd Najwyższy, oceniając – na podstawie art. 398
9
§ 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. – skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył:
Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przyczynie z art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.) powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. - zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z dnia 14 września 2012 r., I UK 218/12 - nie publ.), których
nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2015 r., III CZP 16/15, z dnia 24 października 2012 r., I PK 129/12 - nie publ.). Wspomniane wątpliwości muszą znajdować się w związku przyczynowym z rozstrzygnięciem sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2014 r., III CZP 79/14, BSN 2014, nr 11, s. 7), który powinien wynikać z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2013 r., III CZP 71/13, nie publ.). Istotne zagadnienie prawne należy bowiem postawić w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by mogło być rozpatrywane w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego, a wątpliwości z nim związane muszą mieć charakter wyłącznie prawny, czyli nie mogą obejmować elementów stanu faktycznego sprawy (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2012 r., III CZP 14/12, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14 - nie publ.). Kolejnym niezbędnym elementem uzasadnienia tej przesłanki jest wskazanie przepisu prawa, który wzbudził poważne wątpliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2014 r., II PK 257/13, nie publ.), a także różnych możliwych sposobów jego interpretacji, wynikających z judykatury lub piśmiennictwa, w tym również zajęcia przez samego skarżącego stanowiska co do rozstrzygnięcia sprawy oraz przyczyn wadliwości zaskarżonego orzeczenia (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2013 r., III SK 54/12, nie publ.). Wymagania tego nie można zastąpić postawieniem samych pytań do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2011 r., I PK 52/11, nie publ.) Jednocześnie zagadnienie prawne może zostać uznane za istotne tylko wtedy, kiedy Sąd Najwyższy nie wyraził jeszcze stanowiska w związku z przedstawionym problemem, a w przypadku istnienia rozstrzygnięcia problemu - nie zaszły żadne okoliczności faktyczne uzasadniające jego zmianę (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP 2003, nr 13, poz. 5).
Według skarżącego istotne zagadnienie występujące w sprawie wiąże się z oceną skutków, jakie wywołują czynności podejmowane przez strony w innym postępowaniu cywilnym, które na skutek umorzenia nie wywołało skutków prawnych przewidzianych przez ustawę. Zdaniem skarżącego, Sąd II instancji przyjął, że wnioskodawcy nie można przypisać statusu samoistnego posiadacza ze względu na czynności, które podjął w umorzonych postepowaniach o dział spadku.
Powyższe zagadnienie nie może stać się przyczyną przyjęcia skargi do rozpoznania. Istotnie, Sąd odwoławczy odniósł się w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia do stanowiska wnioskodawcy wyrażonego w toku postępowania o dział spadku, zgodnie z którym podejmował on wówczas jedynie czynności współwłaścicielskie o charakterze zachowawczym. Odniesienie to jednak padło w kontekście dodatkowych argumentów przemawiających za tym, że wnioskodawca nie zasygnalizował pozostałym współwłaścicielom w wystarczający sposób zmiany zakresu swojego samoistnego posiadania. Właśnie dostrzegalne wyrażenie zmiany tego zakresu jest przesłanką pozwalającą stwierdzić zasiedzenie udziału we współwłasności, inaczej niż w przypadku osoby dążącej do zasiedzenia nieruchomości, której właścicielem nie była w żadnej części, w takiej sytuacji nie stosuje się domniemania posiadania samoistnego.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI