I CSK 4530/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przepis dotyczący drogi koniecznej nie jest przepisem, którego naruszenie mogłoby być oczywiste.
P. C. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Słupsku w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej, opierając ją na przesłance oczywistej zasadności. Twierdził, że Sąd Okręgowy naruszył art. 145 § 2 k.c. poprzez nieprawidłową wykładnię pojęcia „najmniejszego obciążenia gruntu”. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, wskazując, że przepis ten wymaga oceny sądu i nie może być podstawą do stwierdzenia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
W sprawie z wniosku K. K. o ustanowienie drogi koniecznej, P. C. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Słupsku. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłance oczywistej zasadności, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 145 § 2 k.c. poprzez nieprawidłową wykładnię pojęcia „najmniejszego obciążenia gruntu”. Sąd Najwyższy przypomniał, że przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jest spełniona, gdy istnieje niewątpliwa sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni. Sąd wskazał, że przepis art. 145 § 2 k.c., dotyczący ustalenia najmniejszego obciążenia gruntu przy ustanawianiu drogi koniecznej, wymaga indywidualnej oceny sądu i uwzględnia swobodę sędziowskiej oceny. Z tego względu, naruszenie tego przepisu nie może być uznane za oczywiste w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 145 § 2 k.c. nie może stanowić podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na przesłankę oczywistej zasadności, ponieważ przepis ten wymaga indywidualnej oceny sądu i nie jest przepisem niepozostawiającym swobody ocennej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej dotyczy naruszeń przepisów prawa niepozostawiających sądowi swobody ocennej. Przepis art. 145 § 2 k.c., dotyczący ustalenia najmniejszego obciążenia gruntu przy ustanawianiu drogi koniecznej, wymaga oceny sądu i uwzględnia jego swobodę, dlatego jego naruszenie nie może być uznane za oczywiste.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Gmina B. | instytucja | uczestnik |
| J. O. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Dla jej przyjęcia konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej.
k.c. art. 145 § 2
Kodeks cywilny
Istota przepisu polega na dokonaniu przez sąd oceny, który z możliwych wariantów przebiegu drogi koniecznej stanowi najmniejszą uciążliwość dla obciążanego gruntu. Ocena ta zawsze ma charakter jednostkowy, wynika z całokształtu okoliczności faktycznych danej sprawy, a jeszcze ściślej, zależna jest od wyniku jednostkowego porównania stopnia uciążliwości znoszenia możliwych do przeprowadzenia szlaków służebności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 145 § 2 k.c. wymaga oceny sądu i nie jest przepisem niepozostawiającym swobody ocennej, co wyklucza jego naruszenie jako podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej z uwagi na oczywistą zasadność.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy naruszył art. 145 § 2 k.c. poprzez nieprawidłową wykładnię pojęcia „najmniejszego obciążenia gruntu”.
Godne uwagi sformułowania
przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni kwalifikowana postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegająca na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej przepisy prawa niepozostawiające sądowi swobody ocennej istota [art. 145 § 2 k.c.] polega na dokonaniu przez sąd oceny, który z możliwych wariantów przebiegu drogi koniecznej stanowi najmniejszą uciążliwość dla obciążanego gruntu Ocena ta zawsze ma charakter jednostkowy, wynika z całokształtu okoliczności faktycznych danej sprawy
Skład orzekający
Mariusz Załucki
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w kontekście przepisów wymagających oceny sądu, w szczególności art. 145 § 2 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z uwagi na brak oczywistej zasadności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kryteria przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć samo rozstrzygnięcie jest proceduralne.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria oczywistej zasadności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 4530/23 POSTANOWIENIE 13 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 13 lutego 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku K. K. z udziałem Gminy B., J. O., P. C. i M. C. o ustanowienie drogi koniecznej, na skutek skargi kasacyjnej P. C. od postanowienia Sądu Okręgowego w Słupsku z 28 lutego 2023 r., IV Ca 610/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. oddala wniosek P. C. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE P. C. – uczestnik postępowania z wniosku K. K. o ustanowienie drogi koniecznej złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Słupsku z 28 lutego 2023 r. Uczestnik oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłance oczywistej zasadności (art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c.). wyjaśnił, że w jego ocenie Sąd odwoławczy naruszył art. 145 § 2 k.c. poprzez dokonanie nieprawidłowej w ustalonym stanie faktycznym wykładni pojęcia „najmniejszego obciążenia gruntu”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Skarżący powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. (zob. np. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II USK 384/21; z 22 grudnia 2021 r., II CSK 390/21; z 31 maja 2021 r., III CSK 152/20; z 13 maja 2021, III USK 103/21 oraz z 9 marca 2021 r., IV CSK 412/20). Przesłanka, na którą powołał się skarżący dotyczy zatem naruszeń przepisów prawa niepozostawiających sądowi swobody ocennej (zob. też postanowienia SN z 1 kwietnia 2022 r., I CSK 637/22 oraz z 25 marca 2022 r., I CSK 502/22). Do tego rodzaju przepisów nie należy natomiast art. 145 § 2 k.c., którego istota polega na dokonaniu przez sąd oceny, który z możliwych wariantów przebiegu drogi koniecznej stanowi najmniejszą uciążliwość dla obciążanego gruntu. Ocena ta zawsze ma charakter jednostkowy, wynika z całokształtu okoliczności faktycznych danej sprawy, a jeszcze ścislej, zależna jest od wyniku jednostkowego porównania stopnia uciążliwości znoszenia możliwych do przeprowadzenia szlaków służebności. Tak skonstruowane przepisy, uwzględniające pewną swobodę sędziowskiej oceny co do zasady nie mogą być powoływane na uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zaś na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Mariusz Załucki [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI