I CSK 453/13

Sąd Najwyższy2014-04-15
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzewlekłość postępowaniaodpowiedzialność Skarbu Państwakoszty postępowaniapomoc prawna z urzędu

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych.

Powód J. Z. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego, który z kolei oddalił jego powództwo o zapłatę 2.000.000 zł zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania w sprawie o przyznanie emerytury lub renty. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych, w szczególności nie wykazano jej oczywistej zasadności, a uzasadnienie wniosku było wadliwe.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej powoda J. Z. przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania w sprawie o przyznanie mu emerytury lub renty. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego, który również oddalił jego powództwo. Powód zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, uznał, że nie spełnia ona wymogów określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Wskazano na wadliwość uzasadnienia wniosku, które nie wykazało oczywistej zasadności skargi, a także na nieprawidłową podstawę prawną skarżenia przewlekłości. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu i zasądził koszty postępowania kasacyjnego od powoda.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności nie wykazano jej oczywistej zasadności.

Uzasadnienie

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej było wadliwe, nie wykazywało oczywistej zasadności skargi, a podstawa prawna skarżenia przewlekłości była nieprawidłowa. Postępowanie przed SN nie jest trzecią instancją, lecz oceną prawidłowości zastosowania prawa przez sąd drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
J. Z.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Ministra [...]organ_państwowypozwany
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwaorgan_państwowyinna

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga spełnienia przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym oczywistej zasadności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga odrębnego merytorycznego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

u.s.n.p. art. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Podstawa prawna skarżenia przewlekłości, która w tym przypadku została wskazana nieprawidłowo.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

Dz. U. z 2013 r., poz. 490 art. 15

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej prze radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Dz. U. z 2013 r., poz. 490 art. 16

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej prze radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych do jej przyjęcia. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej jest wadliwe i nie wykazuje oczywistej zasadności. Podstawa prawna skarżenia przewlekłości jest nieprawidłowa.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przez Sąd Apelacyjny.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie przed Sądem Najwyższym nie jest rozpoznawaniem sprawy w trzeciej instancji, tylko oceną prawidłowego zastosowania prawa przez Sąd drugiej instancji. Oczywista zasadność skargi musi wynikać z podniesionych zarzutów wobec zaskarżonego orzeczenia w taki sposób, że na pierwszy rzut oka i bez złożonej analizy prawnej dostrzega się wskazane w skardze naruszenie prawa.

Skład orzekający

Wojciech Katner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi dopuszczalności skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczące konieczności wykazania oczywistej zasadności i prawidłowego uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy o zadośćuczynienie za przewlekłość.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, ale jej meritum (zadośćuczynienie za przewlekłość) nie jest w pełni rozwinięte, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną: kluczowe błędy formalne, które mogą kosztować Cię sprawę.

Dane finansowe

WPS: 2 000 000 PLN

pomoc_prawna_z_urzedu: 5400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 453/13
POSTANOWIENIE
Dnia 15 kwietnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wojciech Katner
w sprawie z powództwa J. Z.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi […]
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 kwietnia 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I ACa […],
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania,
2) przyznaje radcy prawnemu M. C. od Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 5400,- (pięć tysięcy czterysta) złotych powiększoną o podatek VAT z tytułu udzielenia powodowi pomocy prawnej, dotychczas nieopłaconej, z urzędu w postępowaniu kasacyjnym,
3) zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3600,- (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w
[…]
oddalił apelację powoda J. Z. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 lutego 2012 r. w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa – Ministrowi
[…]
o zapłatę 2.000.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za prowadzenie w sposób niezwykle przewlekły postępowania w sprawie przyznania mu emerytury lub renty. Odpowiedzialność pozwanego miała wynikać z zaniechania podjęcia inicjatywy legislacyjnej przez wskazanych ministrów, mającej na celu poprawę sytuacji zdrowotnej i uzyskania świadczeń pieniężnych przez osadzonych w aresztach i zakładach karnych, co doświadczył powód przez szereg ostatnich lat. Powództwo zostało oddalone przez Sąd pierwszej instancji jako nieudowodnione, a ustalenia i oceny prawne tego Sądu w odniesieniu do braku spełnienia przesłanek odpowiedzialności deliktowej pozwanego podzielił Sąd Apelacyjny.
W skardze kasacyjnej powód, działający przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie praw strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, przez jego niezastosowanie, oraz naruszenie przepisów postępowania, tj.  art. 233 § 1 w związku z art. 328 § 2 oraz art. 382 i art. 386 § 1 k.p.c. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę pozwany Skarb Państwa wniósł o odmowę jej przyjęcia do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i zasadzenie kosztów postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania, gdyż nie spełnia przesłanek określonych w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania pełnomocnik skarżącego wskazał na jej oczywistość, powtarzając argumentację uzasadniającą podstawy skargi kasacyjnej. Nie jest to prawidłowe zastosowanie art. 398
4
§ 2 k.p.c., który wymaga odrębnego merytorycznego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wynika to z nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna, w sytuacji, gdy wydany został prawomocny wyrok w sprawie. Postępowanie przed Sądem Najwyższym nie jest rozpoznawaniem sprawy w  trzeciej instancji, tylko oceną prawidłowego zastosowania prawa przez Sąd drugiej instancji. Z tych względów oczywista zasadność skargi musi wynikać z  podniesionych zarzutów wobec zaskarżonego orzeczenia w taki sposób, że na pierwszy rzut oka i bez złożonej analizy prawnej dostrzega się wskazane w skardze naruszenie prawa (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2011 r., II  CSK 59/11 i z dnia 18 lipca 2013 r., III CSK 143/13, niepubl.).
Taka sytuacja nie została wykazana w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie, w  którym tkwi podstawowa wada, polegająca na próbie załatwienia jakby dwóch spraw w jednym postępowaniu przez odwołanie się do ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. W dodatku skarżenie przewlekłości postępowania ma w skardze wskazaną nieprawidłową podstawę prawną. Nie jest także w obszernym uzasadnieniu wykazane, jakie znaczenie ma dla skarżącego długotrwałe rozpoznawanie jego wniosku o świadczenia emerytalne, jak właśnie prima facie dostrzec można, że tych uprawnień on nie ma. Odmienne stanowisko nie jest wywiedzione, więc z czego ma wynikać oczywiste uzasadnienie skargi dotyczącej wyroku sądowego, w którym oddala się apelację od wyroku, oddalającego roszczenia o zadośćuczynienie za przewlekłość przyznania świadczeń, które się nie należą. Trudno natomiast taką oczywistą zasadność skargi wyprowadzać z zarzutów o zaniechaniu podjęcia korzystnej dla powoda inicjatywy legislacyjnej, o czym mowa w pozwie.
Z powyższego wynika, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. i na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. należało orzec jak w  postanowieniu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c. oraz §§ 15 i 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej prze radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jedn. tekst Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI