III CZ 344/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-06-20
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnazażalenieinteres prawnypokrzywdzenieodrzucenieSąd Najwyższypostępowanie apelacyjnegravamen

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną z powodu braku interesu prawnego w jej wniesieniu.

Strona pozwana złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej oddalenia powództwa ponad kwotę 1 603 000 zł. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że strona pozwana nie wykazała pokrzywdzenia tym rozstrzygnięciem, ponieważ w tej części wyrok był zgodny z jej interesem. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na to postanowienie, podkreślając, że brak interesu prawnego w zaskarżeniu skutkuje odrzuceniem środka odwoławczego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2023 r., które odrzuciło skargę kasacyjną strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 września 2022 r. Skarga kasacyjna dotyczyła części wyroku Sądu Apelacyjnego, w której oddalono powództwo ponad kwotę 1 603 000 zł wraz z odsetkami. Sąd Apelacyjny uznał, że w tej części wyrok był zgodny z interesem strony pozwanej i nie spowodował jej pokrzywdzenia, co stanowiło podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że prawidłowo skonstruowana skarga kasacyjna musi jasno określać zakres zaskarżenia i wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia, a elementy te nie podlegają sanacji. Ponadto, sąd wskazał, że przesłanką zaskarżenia jest istnienie interesu prawnego, rozumianego jako pokrzywdzenie stroną orzeczenia. W analizowanej sprawie strona pozwana nie wykazała takiego pokrzywdzenia w zakresie punktu pierwszego sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego, co uzasadniało jego odrzucenie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona pozwana nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu części wyroku, która jest dla niej korzystna i nie powoduje pokrzywdzenia.

Uzasadnienie

Interes prawny w zaskarżeniu (gravamen) oznacza pokrzywdzenie polegające na niekorzystnej różnicy między żądaniem strony a sentencją orzeczenia. Brak takiego interesu skutkuje odrzuceniem środka odwoławczego. W analizowanej sprawie zaskarżona część wyroku oddalała powództwo ponad kwotę 1 603 000 zł, co było korzystne dla strony pozwanej, a zatem nie wykazała ona pokrzywdzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny w Warszawie

Strony

NazwaTypRola
A. A.osoba_fizycznaskarżący
R. A.osoba_fizycznaskarżący
syndyk masy upadłości Bank spółki akcyjnej w W.instytucjapowód
A. A.osoba_fizycznapozwany
R. A.osoba_fizycznapozwany
D. K.osoba_fizycznapozwany
M. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Brak interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia prowadzi do odrzucenia środka odwoławczego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określenie zakresu zaskarżenia i wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia stanowią elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu w przypadku braku interesu prawnego strony skarżącej.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona pozwana nie wykazała pokrzywdzenia zaskarżonym rozstrzygnięciem, gdyż w części oddalającej powództwo ponad kwotę 1 603 000 zł wyrok Sądu Apelacyjnego był dla niej korzystny. Zakres zaskarżenia części wyroku (punkt pierwszy) był sprzeczny z wnioskiem o uchylenie wyroku w całości, co stanowiło wadę skargi kasacyjnej niepodlegającą sanacji. Brak jasnego i jednoznacznego określenia zakresu zaskarżenia oraz wniosku o uchylenie orzeczenia uniemożliwia rozpoznanie skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną.

Godne uwagi sformułowania

Określenie zakresu zaskarżenia oraz skorelowanego z nim wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany stanowią elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej, które nie podlegają sanacji. Prawidłowo skonstruowana skarga kasacyjna powinna obejmować w pełni jasne, jednoznaczne i zrozumiałe określenie elementów określonych w art. 398^4 § 1 k.p.c. Przesłanką zaskarżenia orzeczenia w postępowaniu cywilnym jest istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia. Interes prawny w zaskarżeniu, określany jest jako gravamen, który należy rozumieć jako pokrzywdzenie polegające na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym przez nią żądaniem a sentencją zaskarżonego orzeczenia.

Skład orzekający

Adam Doliwa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady braku interesu prawnego jako podstawy do odrzucenia skargi kasacyjnej oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą kasacyjną i zakresem zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, w tym wymogów formalnych i interesu prawnego, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy skarga kasacyjna jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe błędy formalne.

Dane finansowe

WPS: 1 603 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CZ 344/23
POSTANOWIENIE
20 czerwca 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 20 czerwca 2024 r. w Warszawie
‎
zażalenia A. A. i R. A.
‎
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie
‎
z 25 stycznia 2023 r., V ACa 588/21,
‎
w sprawie z powództwa syndyk masy upadłości Bank spółki akcyjnej w W.
‎
przeciwko A. A., R. A., D. K. i M. K.
‎
o zapłatę,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 września 2022 r. strona pozwana złożyła skargę kasacyjną.
Strona pozwana zaskarżyła powyższy wyrok w części tj. w zakresie punktu pierwszego sentencji wyroku. Strona pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z 25 stycznia 2023 r. Sąd Apelacyjny
w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną strony pozwanej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że
strona pozwana zakwestionowała wyrok Sądu Apelacyjnego w zakresie zmiany wyroku Sądu pierwszej instancji w punkcie pierwszym. Sąd drugiej instancji wskazał, że punkt ten nie obejmuje zasądzenia kwoty 1 603 000 zł wraz
‎
z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 marca 2022 roku do dnia zapłaty. Powołany punkt odnosi się bowiem do oddalenia powództwa ponad kwotę
‎
1 603 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 marca 2022 roku do dnia zapłaty. Sąd drugiej instancji uwzględnił apelację strony pozwanej w części,
‎
a więc rozstrzygnięcie wydane w tym przedmiocie nie pociąga za sobą dla strony pozwanej jakiegokolwiek pokrzywdzenia.
W świetle powyższego Sąd drugiej instancji uznał, że orzeczenie w punkcie pierwszym było zgodne z interesem strony pozwanej, która nie powołała żadnych argumentów uzasadniających odmienny pogląd, w tym odnoszących się do przesłanek publicznoprawnych. Z kolei oddalenie apelacji strony pozwanej
‎
w pozostałym zakresie zostało zawarte w punkcie drugim sentencji wyroku, jednakże zakres zaskarżenia skargi kasacyjnej go nie obejmował.
Na powyższe postanowienie strona pozwana wniosła zażalenie, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie
art. 398
6
§ 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Warto zaznaczyć, że określenie zakresu zaskarżenia oraz skorelowanego
‎
z nim wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany stanowią elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej, które nie podlegają sanacji w postępowaniu naprawczym (art. 398
4
§ 1 pkt 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 398
6
§ 2 k.p.c.). W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że prawidłowo skonstruowana skarga kasacyjna powinna obejmować w pełni jasne, jednoznaczne i zrozumiałe określenie elementów określonych w art. 398
4
§ 1 k.p.c. Zatem skarga kasacyjna powinna być sporządzona tak, aby nie stwarzała żadnych wątpliwości interpretacyjnych (zob. postanowienia Sądu Najwyższego
‎
z: 16 października 1997 r.,
II CKN 404/97
, 11 stycznia 2011 r.,
V CSK 272/10
,
‎
3 czerwca 2016 r.,
IV CSK 796/15
).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że strona pozwana
zaskarżyła wyrok
Sądu Apelacyjnego w Warszawie
w części, a więc w zakresie punktu pierwszego sentencji. Natomiast strona pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazany przez stronę pozwaną zakres zaskarżenia wyroku Sądu drugiej instancji w części (pkt 1) oraz zakres wniosku o uchylenie wyroku w całości pozostają ze sobą w sprzeczności.
Przesłanką zaskarżenia orzeczenia w postępowaniu cywilnym jest istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia. Interes prawny w zaskarżeniu, określany jest jako
gravamen
, który należy rozumieć jako pokrzywdzenie polegające na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym przez nią żądaniem a sentencją zaskarżonego orzeczenia. Brak tak rozumianego interesu prawnego prowadzi do odrzucenia środka odwoławczego (zob. m.in. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 maja 2014 r., III CZP III CZ 378/23 4 88/13, OSN 2014, Nr 11, poz. 108; postanowienie Sądu Najwyższego
‎
z 8 kwietnia 1997 r., I CKN 57/97, OSNCP 1997, Nr 11, poz. 166).
Strona pozwana zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie
‎
w części, a więc także w części, w której oddalono
powództwo ponad kwotę
‎
1 603 000 zł
(pkt 1). Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie skutkowało negatywnymi konsekwencjami prawnymi po stronie skarżącej. W związku z brakiem interesu prawnego strony skarżącej, Sąd Apelacyjny trafnie odrzucił skargę kasacyjną
‎
w zakresie podważającym punkt pierwszy zaskarżonego wyroku jako niedopuszczalną, gdyż strona pozwana nie wykazała pokrzywdzenia tym rozstrzygnięciem (art. 398
6
§ 2 k.p.c.).
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 394
1
§ 3 w zw. z art. 398
14
k.p.c. orzekł jak w sentencji.
[SOP]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI