I CSK 4493/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku od wyroku sądu apelacyjnego w sprawie o ustalenie i zapłatę, uznając, że nie zachodzą przesłanki do jej rozpoznania.
Bank złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie o ustalenie i zapłatę, kwestionując ocenę klauzul przeliczeniowych jako abuzywnych. Bank powołał się na istotne zagadnienie prawne dotyczące zgodności klauzul z prawem bankowym i dyrektywą UE. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że przedstawione zagadnienie nie jest nowe, a stanowisko Sądu Najwyższego w tej kwestii jest ugruntowane w orzecznictwie.
Pozwany Bank S.A. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie dotyczącego ustalenia i zapłaty, kwestionując w szczególności część dotyczącą klauzul przeliczeniowych i kosztów procesu. Bank argumentował, że istnieje istotne zagadnienie prawne dotyczące oceny klauzul ryzyka walutowego z perspektywy abuzywności, wskazując na art. 111 ust. 1 pkt 4 Prawa bankowego jako podstawę do ustalania kursów przez bank. Podniesiono również potrzebę wykładni przepisów Kodeksu cywilnego i dyrektywy UE w kontekście klauzul abuzywnych oraz ustawy antyspreadowej. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że sformułowane zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ nie jest nowe i zostało już rozstrzygnięte w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego. Sąd podkreślił, że stanowisko o niedozwolonym charakterze postanowień zależnych od arbitralnej decyzji jednej ze stron jest ugruntowane. Ponadto, Sąd uznał, że nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.), gdyż wskazane przepisy były już wielokrotnie przedmiotem analiz Sądu Najwyższego, a ich interpretacja jest stabilna. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy uznał, że stanowisko o niedozwolonym charakterze postanowień, w których możliwość ustalania kursu zależy od arbitralnej decyzji jednej ze stron, jest już ugruntowane w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienie prawne podniesione przez skarżącego nie jest nowe i zostało już rozstrzygnięte w licznych orzeczeniach. Ugruntowane jest stanowisko, że klauzule pozwalające na arbitralne ustalanie kursów przez bank są abuzywne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. C. | osoba_fizyczna | powód |
| D. C. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółce akcyjnej w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385¹ § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398⁹ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398⁹ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398⁹ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
pr.bank. art. 111 § 1
Ustawa Prawo bankowe
k.c. art. 385¹ § 2
Kodeks cywilny
ustawa antyspreadowa art. 1 § 1a
Ustawa o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw
ustawa antyspreadowa art. 4
Ustawa o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw
k.c. art. 358¹
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak nowych zagadnień prawnych nierozwiązanych w orzecznictwie. Ugruntowane stanowisko Sądu Najwyższego w kwestii abuzywności klauzul przeliczeniowych. Brak rozbieżności w orzecznictwie sądów co do wykładni wskazanych przepisów. Wskazane przepisy były już wielokrotnie interpretowane przez Sąd Najwyższy.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego oceny klauzul przeliczeniowych z perspektywy abuzywności. Potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.
Godne uwagi sformułowania
Stanowisko o niedozwolonym charakterze postanowień, w których możliwość ustalania kursu (a zatem również wysokości świadczeń) zależy od arbitralnej decyzji jednej ze stron, jest już ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne nie czyni zadość tym wymaganiom. Nie jest to w żadnym razie zagadnienie nowe.
Skład orzekający
Marcin Łochowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowane stanowisko Sądu Najwyższego w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku nowych lub istotnych zagadnień prawnych w sprawach dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytowych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie oceny przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a nie meritum sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie klauzul abuzywnych jest istotne dla prawników procesowych i bankowych, ponieważ potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą i wskazuje na kryteria, które muszą być spełnione, aby skarga została rozpoznana.
“Sąd Najwyższy stawia tamę próbom ponownego otwierania sporów o klauzule abuzywne w skardze kasacyjnej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I CSK 4493/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Łochowski w sprawie z powództwa A. C. i D. C. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 października 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2022 r., sygn. akt I ACa 135/21, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Pozwany Bank S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 4 marca 2022 r., zaskarżając ten wyrok w części, tj. w zakresie pkt II i III oraz w zakresie orzeczenia o kosztach procesu za pierwszą instancję, wnosząc o jego uchylenie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i orzeczenie co do istoty sprawy przez uwzględnienie apelacji pozwanego. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne: Czy przy dokonywaniu oceny klauzul przeliczeniowych (klauzul ryzyka walutowego), tj. klauzul przewidujących stosowanie kursu kupna do wypłaty kredytu lub kursu sprzedaży do spłaty rat kapitałowo-odsetkowych, wynikającego z tabeli kursowej banku, z perspektywy abuzywności, należy uwzględnić, że art. 111 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2439 ze zm., dalej: „pr.bank.”) daje (i dawał w czasie zawierania umowy) bankowi podstawę do ustalania kursów w Tabeli kursowej banku i żaden przepis prawa nie przewidywał w dacie zawierania umowy kredytu obowiązku wskazywania w jej treści sposobu ustalania kursów walut, a w konsekwencji umowy o kredyt frankowy odzwierciedlały ówcześnie obowiązujący model ustawowy i w tym zakresie powinny być wyłączone spod oceny z perspektywy abuzywności zgodnie z art. 1 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.Urz. UE L nr 95 z 21 kwietnia 1993 r.)? Ponadto skarżący wskazał na potrzebę wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 385 1 § 1 w zw. z § 2 k.c. w zw. z art. 6 dyrektywy 93/13; art. 385 1 § 1 k.c. w zw. z art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13; art. 1 pkt 1a oraz art. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 165, poz. 984, dalej: „ustawa antyspreadowa”). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne nie czyni zadość tym wymaganiom. Po pierwsze, skarżący nie wskazał argumentów prawnych, które prowadziłyby do rozbieżnych ocen w zakresie sformułowanego zagadnienia. Nie wykazał również, dlaczego dotychczasowy dorobek orzecznictwa Sądu Najwyższego jest niewystarczający do jego rozstrzygnięcia. Po drugie, nie jest to w żadnym razie zagadnienie nowe. Stanowisko o niedozwolonym charakterze postanowień, w których możliwość ustalania kursu (a zatem również wysokości świadczeń) zależy od arbitralnej decyzji jednej ze stron, jest już ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. m.in. następujące wyroki: z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14; z 8 września 2016 r., II CSK 750/15; z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16; z 24 października 2018 r., II CSK 632/17; z 13 grudnia 2018 r., V CSK 559/17; z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18; z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 29 października 2019 r., IV CSK 309/18; z 7 listopada 2019 r., IV CSK 13/19; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18; z 30 września 2020 r., I CSK 556/18; z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21; z 28 września 2021 r., I CSKP 74/21). Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej w art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18). W okolicznościach sprawy nie zachodzi potrzeba wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy podniesionych przez pozwanego kwestii prawnych i dokonanie wykładni wskazanych przez niego przepisów prawnych. Potrzeba wykładni przepisów prawnych występuje, jeżeli co do konkretnego przepisu prawnego brak jednolitego orzecznictwa, zwłaszcza Sądu Najwyższego, albo też przyjęta i dominująca wykładnia jest oczywiście błędna lub kontrowersyjna. Ponadto podstawa przedsądu z art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c. ma za przedmiot analizę konkretnych przepisów i do tego się ogranicza, a więc nie polega na jednoczesnej wykładni kilku przepisów i poszukiwaniu na tej podstawie określonej normy prawnej, która mogła albo nie mogła zostać zastosowana w zindywidualizowanej sprawie objętej skargą kasacyjna (postanowienie Sądu Najwyższego z 13 stycznia 2022 r. I CSK 1467/22). Skarżący zdaje się nie dostrzegać, że wskazywane przez niego przepisy były w ostatnim czasie przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego (w odniesieniu do art. 358 1 k.c. w kontekście dyrektywy 93/13 zob. m.in wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18; z 30 września 2020 r., I CSK 556/18; z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21; z 27 lipca 2021 r., V CSKP 49/21; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22). Co do skutków usunięcia z umowy klauzuli abuzywnej Sąd Najwyższy również wypowiadał się już wielokrotnie. Konsekwencją stwierdzenia, że dane postanowienie umowne ma charakter niedozwolony w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. jest działająca ex lege sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia, połączona z przewidzianą w art. 385 1 § 2 k.c. zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie (zob. m.in uchwałę Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2007 r., III CZP 62/07, oraz uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, a także wyroki Sądu Najwyższego: z 30 maja 2014 r., III CSK 204/13; z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16; z 24 października 2018 r., II CSK 632/17). Natomiast wejście w życie ustawy antyspreadowej w żaden sposób nie wpływa na ocenę abuzywności postanowień we wcześniej zawartych umowach kredytu i ich konsekwencji dla bytu tych umów (zob. w szczególności wyrok Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18). Skarga nie zawiera natomiast argumentów wskazujących, z jakich względów kolejna wypowiedź Sądu Najwyższego w tych kwestiach jest niezbędna. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 398 9 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. [as]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI