I CSK 448/07

Sąd Najwyższy2008-01-30
SNCywilneprawo spadkoweWysokanajwyższy
spadekdziedziczeniegospodarstwo rolneskarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie cywilneocena dowodówustalenia faktyczne

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku z powodu niedopuszczalności zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika M. C. od postanowienia Sądu Okręgowego w W., które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w W. w części dotyczącej dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, koncentrując się na prawidłowości ustaleń faktycznych dotyczących pracy wnioskodawcy w spadkowym gospodarstwie. Sąd Najwyższy, związany ustaleniami faktycznymi i wyłączając możliwość oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących oceny dowodów, odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Sąd Najwyższy w składzie sędzi Iwony Koper rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania M. C. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 listopada 2006 r. Sprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po Z. C., a Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 19 lutego 1999 r. w części dotyczącej dziedziczenia gospodarstwa rolnego, stwierdzając, że nabyli je z ustawy mąż E. C. oraz dzieci M. C. i Z. K. po 1/3 części każdy. Skarżący M. C. zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie art. 1059 § 1 pkt 1 k.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 381 i 382 k.p.c., kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące pracy wnioskodawcy Z. K. w spadkowym gospodarstwie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398¹³ § 2 k.p.c. (związanie ustaleniami faktycznymi) oraz art. 398³ § 3 k.p.c. (wyłączenie oparcia skargi na zarzutach dotyczących oceny dowodów), uznał skargę za niedopuszczalną, gdyż jej uzasadnienie opierało się w istocie na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów. W związku z tym, na podstawie art. 398⁶ § 2 k.p.c., skarga kasacyjna została odrzucona. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego nastąpiło na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów i oceny dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy jest sądem prawa, a nie sądem faktów. Przepisy k.p.c. wyraźnie wyłączają możliwość kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w skardze kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

wnioskodawca (Z. K.)

Strony

NazwaTypRola
Z. K.osoba_fizycznawnioskodawca
T. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
D. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. C.osoba_fizycznauczestnik postępowania
E. C.osoba_fizycznaspadkobierca (nieuczestniczący w postępowaniu kasacyjnym)
Z. C.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 398¹³ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

k.p.c. art. 398³ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłącza możliwość oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów i oceny dowodów.

k.c. art. 1059 § § 1 pkt 1

Kodeks cywilny

Dotyczy przesłanek dziedziczenia gospodarstwa rolnego; zarzut naruszenia tego przepisu przez skarżącego.

k.p.c. art. 398⁶ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odrzucenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie tego przepisu było jednym z zarzutów skarżącego, ale nie mogło stanowić podstawy skargi, gdyż dotyczyło ustaleń faktycznych.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania przed sądem drugiej instancji; przywołany w kontekście naruszenia przepisów procesowych.

k.p.c. art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy nowych faktów i dowodów w postępowaniu apelacyjnym; przywołany w kontekście naruszenia przepisów procesowych.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym; przywołany w kontekście naruszenia przepisów procesowych.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny wiarygodności i mocy dowodów; przywołany przez skarżącego jako naruszony.

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygania o kosztach w sprawach nieprocesowych; przywołany jako podstawa rozstrzygnięcia o kosztach.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego; przywołany jako podstawa rozstrzygnięcia o kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów i oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji. Naruszenie przepisów procesowych, które w istocie dotyczy kwestionowania ustaleń faktycznych, nie czyni skargi kasacyjnej dopuszczalną.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 1059 § 1 pkt 1 k.c. poprzez błędne ustalenie pracy wnioskodawcy w gospodarstwie. Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 381 i 382 k.p.c. przez pominięcie istotnych okoliczności i błędną ocenę materiału dowodowego (art. 233 § 1 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższego jako sądu prawa. Skarga kasacyjna ograniczona tylko do zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów jest niedopuszczalna.

Skład orzekający

Iwona Koper

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi kasacyjnej z powodu zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, rola Sądu Najwyższego jako sądu prawa."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego i specyfiki zarzutów podnoszonych w jego ramach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie przypomina o fundamentalnej zasadzie dotyczącej roli Sądu Najwyższego jako sądu prawa, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć samo rozstrzygnięcie jest proceduralne.

Sąd Najwyższy: Dlaczego nie możesz kwestionować faktów w skardze kasacyjnej?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 448/07 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 30 stycznia 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Iwona Koper 
 
w sprawie z wniosku Z. K. 
przy uczestnictwie T. K., D. K. i M. C. 
o stwierdzenie nabycia spadku, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 stycznia 2008 r., 
na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania M. C. 
od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 listopada 2006 r., sygn. akt V Ca 
(…), 
 
odrzuca skargę kasacyjną i zasądza od uczestnika M. C. na rzecz wnioskodawcy 
kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 
 
Uzasadnienie 
 
Prawomocnym postanowieniem z dnia 27 listopada 2006 r. Sąd Okręgowy 
w Warszawie w uwzględnieniu apelacji wnioskodawcy Z. K. zmienił postanowienie Sądu 
Rejonowego w W. z dnia 19 lutego 1999 r. w części dotyczącej dziedziczenia 
gospodarstwa rolnego po Z. C. i stwierdził, że gospodarstwo to nabyli z ustawy mąż E. 
C. oraz dzieci M. C. i Z. K. po 1/3 części każdy z nich. 
W skardze kasacyjnej wniesionej od tego postanowienia przez  uczestnika M. C. 
skarżący zarzucił naruszenie art. 1059 § 1 pkt 1 k.c., a to wobec poczynionego 
ustalenia, że wnioskodawca definitywnie zaprzestał pracy w spadkowym gospodarstwie 
rolnym w 1978 r. oraz naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 381 i 
382 k.p.c. przez pominięcie bez należytego rozważenia szeregu istotnych okoliczności, 
których uwzględnienie wyklucza by Z. K. bezpośrednio przed śmiercią Z. C. pracował w 

 
 
2 
jej gospodarstwie i dokonanie niezgodnie z zasadami logicznego rozumowania 
i wnioskowania oceny materiału dowodowego (z naruszeniem art. 233 § 1 k.p.c.), które 
to dowody wskazują na okoliczność, że wnioskodawca żadnej stałej pracy 
w spadkowym gospodarstwie przed otwarciem spadku nie świadczył.  W uzasadnieniu 
obu podstaw skargi skarżący koncentruje się na kwestii prawidłowości ustaleń 
faktycznych i oceny dowodów, a polemizując z nią dowodzi nieprawidłowości ustalenia, 
że wnioskodawca pracował w spadkowym gospodarstwie bezpośrednio przed 
otwarciem spadku. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy  jest związany ustaleniami 
faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.  Przepis art. 3983 § 3 
k.p.c. wyłącza możliwość oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia 
faktów i oceny dowodów. Przytoczone regulacje określają jednoznacznie funkcję Sądu 
Najwyższego jako sądu prawa. 
Skarga kasacyjna uczestnika wskazuje wprawdzie na naruszenie przepisów 
procesowych art. 328 § 2 oraz 381 i 382 k.p.c., jednak ich uzasadnienie oparte w istocie 
na zarzutach odnoszących się do  ustaleń faktycznych i oceny dowodów wypełnia 
polemika skarżącego ze stanowiskiem zaskarżonego wyroku zmierzająca do 
podważenia 
ustaleń 
Sądu 
Okręgowego 
odnośnie 
do 
pracy 
wnioskodawcy 
w  spadkowym gospodarstwie. Ocenę tę odnieść należy także do zarzutu podniesionego 
w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego. 
Skarga kasacyjna ograniczona tylko do zarzutów dotyczących ustalenia faktów 
lub oceny dowodów jest niedopuszczalna (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 
września 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 76). 
Z tych względów orzeczono o odrzuceniu skargi (art. 3986 § 2 k.p.c.). 
Rozstrzygniecie o kosztach postępowania kasacyjnego znajduje podstawę w art. 520 § 
2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI