I CSK 446/12

Sąd Najwyższy2013-01-22
SNCywilneochrona konsumentówŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyochrona konsumentówklauzule abuzywnewzorce umowneapelacjapostępowanie cywilnekontrola sądowa

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 3989 § 1 k.p.c., a kwestia dopuszczalności orzeczenia reformatoryjnego sądu drugiej instancji nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Strona pozwana kwestionowała możliwość wydania przez sąd drugiej instancji orzeczenia reformatoryjnego, gdy sąd pierwszej instancji oddalił powództwo z powodu braku jednej z przesłanek abuzywności. Sąd Najwyższy uznał, że nie jest to istotne zagadnienie prawne, a jedynie pytanie o model apelacji cywilnej, który zakłada pełną apelację i prawo sądu drugiej instancji do samodzielnej oceny materiału. W związku z brakiem przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Tadeusza Wiśniewskiego rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez pozwanego BRE Bank S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 10 lutego 2012 r. w sprawie z powództwa Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Skarga kasacyjna dotyczyła kwestii dopuszczalności wydania przez sąd drugiej instancji orzeczenia reformatoryjnego w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji oddalił żądanie jedynie z powodu braku jednej z przesłanek dopuszczalności abuzywności, bez badania pozostałych. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 3989 § 1 k.p.c., stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania. Podkreślono, że model apelacji cywilnej zakłada pełną apelację, co oznacza, że sąd drugiej instancji ma prawo i obowiązek samodzielnie ocenić zebrany materiał i wydać własne rozstrzygnięcie. Kwestia ta nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jest dopuszczalne, ponieważ model apelacji cywilnej polega na przyznaniu sądowi drugiej instancji tożsamych kompetencji orzeczniczych, co sądowi pierwszej instancji (apelacja pełna). Sąd drugiej instancji ma prawo i obowiązek odmiennie ocenić zebrany materiał i wydać własne rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że postawione zagadnienie prawne nie jest istotne, gdyż dotyczy ono przyjętego w polskim prawie procesowym modelu apelacji cywilnej, który zakłada pełną apelację. Sąd drugiej instancji ma prawo do samodzielnej oceny materiału i wydania własnego rozstrzygnięcia, o ile sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Strony

NazwaTypRola
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentóworgan_państwowypowód
BRE Bank S.A.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 3989 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z tych przesłanek.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany jako podstawa do uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd drugiej instancji, w sytuacji gdy sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy. W niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnego zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Kwestia dopuszczalności orzeczenia reformatoryjnego sądu drugiej instancji jest pytaniem o model apelacji cywilnej, a nie istotnym zagadnieniem prawnym. Sąd drugiej instancji ma prawo do pełnej apelacji i samodzielnej oceny materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

model apelacji cywilnej polega na przyznaniu sądowi drugiej instancji tożsamych kompetencji orzeczniczych, co sądowi pierwszej instancji (apelacja pełna) Sąd drugiej instancji ma więc nie tylko prawo ale wręcz obowiązek odmiennie ocenić zebrany w sprawie materiał i wydać własne rozstrzygnięcie

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.) oraz charakteru apelacji pełnej w polskim postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne zagadnienia proceduralne dotyczące skargi kasacyjnej i apelacji pełnej, co jest cenne dla prawników procesualistów, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 360 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 446/12 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 22 stycznia 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski 
 
 
 
w sprawie z powództwa Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 
przeciwko BRE Bank S.A. z siedzibą w W. 
o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 stycznia 2013 r., 
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej  
od wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 10 lutego 2012 r.,  
 
 
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;  
zasądza od pozwanego Banku na rzecz strony powodowej 
kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów 
postępowania kasacyjnego. 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do 
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje 
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub 
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność 
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.  
W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie 
skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący opiera wniosek o przyjęcie skargi 
kasacyjnej na istnieniu zagadnienia prawnego związanego z koniecznością 
ustalenia, czy w postępowaniu o uznanie za niedozwolone postanowień wzorca 
umownego dopuszczalne jest wydanie przez sąd drugiej instancji orzeczenia 
reformatoryjnego w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji oddalił żądanie jedynie 
w oparciu o brak jednej z przesłanek dopuszczalności abuzywności bez kontroli 
pozostałych przesłanek. Postawione zagadnienie prawne nie może być uznane za 
istotne, gdyż sprawdza się ono do pytania o przyjęty w polskim prawie procesowym 
model apelacji cywilnej. Nie budzi zaś wątpliwości, że model ten polega na 
przyznaniu sądowi drugiej instancji tożsamych kompetencji orzeczniczych, 
co sądowi pierwszej instancji (apelacja pełna). Sąd drugiej instancji ma więc nie 
tylko prawo ale wręcz obowiązek odmiennie ocenić zebrany w sprawie materiał 
i wydać własne rozstrzygnięcie w sprawie. Oznacza to w oczywisty sposób, 
że zakres kwestii rozstrzyganych przez sąd drugiej instancji może różnić się od 
rozpoznawanego przez sąd drugiej instancji. Jedynie w razie, gdy sąd pierwszej 
instancji nie rozpoznałby istoty sprawy, sąd drugiej instancji ma uprawnienie do 
uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 386 § 4 k.p.c.). 
W niniejszej sprawie nie można jednak było o tym mówić, gdyż sąd pierwszej 
instancji rozpoznał żądanie i zajął co do niego merytoryczne stanowisko uznając 
kwestionowane postanowienie umowne za niestanowiące klauzuli abuzywnej (k. 7 
uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego).     

 
3 
Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do 
rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). 
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie 
art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI