I CSK 445/13

Sąd Najwyższy2014-04-15
SNCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaNiskanajwyższy
odszkodowanienacjonalizacjanieruchomośćSkarb PaństwaSąd Najwyższyskarga kasacyjnaprawo cywilnewartość nieruchomości

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku istotnych zagadnień prawnych i potrzeby wykładni przepisów, zasądzając koszty postępowania.

Powódka dochodziła odszkodowania od Skarbu Państwa za nacjonalizację nieruchomości, kwestionując sposób obliczenia rekompensaty. Sąd Apelacyjny obniżył zasądzoną kwotę, przyjmując wartość nieruchomości z chwili przejęcia. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że sprawa nie zawiera istotnych zagadnień prawnych ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości, a powołane przez skarżącą rozbieżności w orzecznictwie nie uzasadniają kognicji sądu kasacyjnego.

Sprawa dotyczyła odszkodowania za nacjonalizację nieruchomości, dochodzonego przez powódkę M. H. od Skarbu Państwa - Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Sąd Okręgowy pierwotnie zasądził odszkodowanie, jednak Sąd Apelacyjny, uwzględniając apelację pozwanego, zmienił wyrok, obniżając zasądzoną kwotę. Podstawą zmiany było przyjęcie wartości nieruchomości z chwili jej przejęcia na własność Skarbu Państwa, a nie z chwili obecnej, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących wysokości rekompensaty. Wniosła o uchylenie wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić jej przyjęcia do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem występowania przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności brakiem istotnych zagadnień prawnych oraz potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestia ustalenia odszkodowania na podstawie wartości z chwili powstania szkody, w kontekście art. 363 § 2 k.c. i art. 361 § 2 k.c., nie budzi istotnych wątpliwości. Odniósł się również do zarzutu rozbieżności w orzecznictwie, uznając go za drugorzędny i nieuzasadniający przyjęcia skargi do rozpoznania, a także wskazując na trudności w bezpośrednim powiązaniu powołanych przez skarżącą orzeczeń z istotą problemu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej i zasądził koszty postępowania od powódki na rzecz Skarbu Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd uznał, że kwestia ta nie budzi istotnych wątpliwości prawnych uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy dotyczące ustalania odszkodowania za czyn niedozwolony (art. 363 § 2 k.c., art. 361 § 2 k.c.) nie budzą wątpliwości w kontekście tej sprawy, a poszukiwanie przez skarżącą wyjątków od tych regulacji nie jest uzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. H.osoba_fizycznapowódka
Skarb Państwa - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsiorgan_państwowypozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Brak istotnych zagadnień prawnych uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Brak potrzeby wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.c. art. 363 § § 2

Kodeks cywilny

Określa zakres odpowiedzialności za czyn niedozwolony (wartość z chwili ustalenia świadczenia).

k.c. art. 361 § § 2

Kodeks cywilny

Określa zakres odpowiedzialności za czyn niedozwolony (zakres szkody).

k.c. art. 160 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 109 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany przez odesłanie.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego określających wysokość rekompensaty za szkodę. Kwestia możliwości uznania przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego za element jej "stanu". Dopuszczalność ustalenia odszkodowania według wartości z chwili powstania szkody. Istnienie rozbieżności w orzecznictwie sądów co do traktowania aktualnego przeznaczenia nieruchomości jako kryterium ustalania odszkodowania.

Godne uwagi sformułowania

W sprawie nie występują przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Brak w niej zwłaszcza istotnych zagadnień prawnych. Kwestia ta nie budzi jednak istotnych wątpliwości, które odpowiadałyby przesłance z art. 398^9 § 1 pkt. 1 k.p.c. Stwierdzenie występowania tych rozbieżności ma jednak znaczenie drugorzędne.

Skład orzekający

Wojciech Katner

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnych zagadnień prawnych i potrzeby wykładni przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy odszkodowawczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, co jest kwestią proceduralną. Merytoryczne zagadnienia dotyczące odszkodowania za nacjonalizację są interesujące, ale nie zostały rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy.

0

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 445/13
POSTANOWIENIE
Dnia 15 kwietnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wojciech Katner
w sprawie z powództwa M. H.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 kwietnia 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powódki
od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
‎
z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt I ACa
[…]
,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej powódki do rozpoznania i zasądza na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3600,- (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w
[…]
zmienił częściowo, na skutek apelacji pozwanego, wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 czerwca 2012 r., obniżając zasądzoną nim kwotę. Powódka – M. H., dochodziła od Skarbu Państwa – Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odszkodowania za wydanie z naruszeniem prawa decyzji administracyjnej o  nacjonalizacji nieruchomości należącej do jej poprzedników prawnych. Podstawę zmiany orzeczenia w postępowaniu apelacyjnym stanowiło przyjęcie jako podstawy obliczenia odszkodowania wartości nieruchomości z chwili przejęcia jej na własność Skarbu Państwa, nie zaś z chwili obecnej (zgodnie z jej przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego).
Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez powódkę, która zarzuciła mu naruszenie przepisów prawa materialnego określających wysokość rekompensaty za szkodę (zwłaszcza wyrządzoną nacjonalizacją mienia), wnosząc na tej podstawie o częściowe uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie – o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, a w każdym wypadku – o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o  odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o  zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W sprawie nie występują przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Brak w niej zwłaszcza istotnych zagadnień prawnych (art. 398
9
§ 1 pkt. 1 k.p.c.) i potrzeby wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art.  398
9
§ 1 pkt. 2 k.p.c.).
Wskazując na pierwszą z tych przesłanek skarżąca sformułowała sześć problemów, które w istocie rzeczy skupiają się wokół dwóch kwestii: możliwości uznania przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego za element jej „stanu” w rozumieniu art. 4 pkt. 17 u.g.n. oraz dopuszczalności ustalenia odszkodowania za wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa w postaci świadczenia pieniężnego (wobec braku możliwości restytucji naturalnej) według jej wartości z chwili powstania szkody. Na tle dyspozycji art. 363 § 2 k.c. i  361 § 2 k.c. – określających zakres odpowiedzialności za czyn niedozwolony – oraz art. 160 § 1 k.c., kwestia ta nie budzi jednak istotnych wątpliwości, które odpowiadałyby przesłance z art. 398
9
§ 1 pkt. 1 k.p.c. W swojej obszernej argumentacji skarżąca poszukuje wprawdzie punktów odniesienia do wykładni tych przepisów w innych obszarach systemu prawa, żaden z nich nie wywołuje jednak – na tle rozpoznawanej sprawy – poważnych niejasności, których wyjaśnienie wymagałoby wypowiedzi Sądu Najwyższego (a zwłaszcza, jak sugeruje skarżąca, oceny, czy możliwe jest kreowanie wyjątku od tych regulacji i orzekanie o należnym odszkodowaniu zgodnie z aktualną wartością nieruchomości, nie zaś jej wartością w chwili wyrządzenia szkody).
Za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przemawia także odwołanie się przez skarżącą do rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych i administracyjnych co do traktowania aktualnego przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego jako kryterium ustalania wysokości odszkodowania za znacjonalizowaną nieruchomość. Na tle wskazanego wyżej braku obiektywnych wątpliwości co do sposobu określenia wysokości odszkodowania w rozpoznawanej sprawie, stwierdzenie występowania tych rozbieżności ma jednak znaczenie drugorzędne. W konsekwencji, ewentualne rozbieżności w tym zakresie w dotychczasowym orzecznictwie nie uzasadniałyby samodzielnie konieczności weryfikacji zaskarżonego orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym. Ponadto, powołane przez skarżącą na dowód tych wątpliwości wyroki Sądu Najwyższego (z dnia 6 lipca 2011 r., I CSK 576/09, nie publ. oraz z dnia 14  czerwca 2013 r., V CSK 388/12, nie publ.) trudno w bezpośredni sposób powiązać z istotą problemu wskazywanego w treści skargi kasacyjnej.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. orzeczono jak w  postanowieniu, o kosztach postępowania rozstrzygając na
podstawie art. 98 i art. 109 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI