I CSK 4424/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając skargę kasacyjną L. J. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2023 r., odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., tj. brak istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie prawne podniesione przez skarżącego, dotyczące orzekania ponad żądanie pozwu w sprawie o rentę przeciwko jednemu ze współdłużników solidarnych, ma charakter czysto incydentalny i kazuistyczny, nie posiadając uniwersalnego wymiaru. Ponadto, wskazano, że zarzuty skargi kasacyjnej opierały się głównie na ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania, Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), która rozstrzygnęła, że rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie ukształtowanym na podstawie przepisów covidowych nie prowadzi do nieważności postępowania, jeśli uchwała została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy podkreślił również wewnętrzną sprzeczność w argumentacji skarżącego, który powoływał się jednocześnie na istotne zagadnienie prawne i oczywistą zasadność skargi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i obciążył skarżącego kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, kazuistycznego charakteru problemu, niedopuszczalności zarzutów faktycznych w skardze kasacyjnej, a także interpretacji przepisów dotyczących jednoosobowego składu sądu drugiej instancji w okresie pandemii.
Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja przepisów covidowych ma ograniczony zasięg czasowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy stanowi orzeczenie ponad żądanie pozwu wydanie wyroku przez Sąd w sprawie przeciwko jednemu ze współdłużników solidarnych o rencie na podstawie art. 444 § 2 k.c., powołując się na zwiększenie się potrzeb poszkodowanego po pewnej dacie, następującej już po dacie wystąpienia szkody, jeśli powód dochodził renty z tytułu zwiększenia się jego potrzeb od daty wystąpienia szkody, a inny współdłużnik solidarny zaspokoił już roszczenie powoda o rentę należną od daty wystąpienia szkody?
Odpowiedź sądu
Nie, tak sformułowane zagadnienie prawne sprowadza się wyłącznie do pytania o czysto incydentalnym i kazuistycznym charakterze, nie zawierając w sobie elementów, które mogłyby pozwolić na sformułowanie przez Sąd Najwyższy ogólnego stanowiska o uniwersalnym wymiarze.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że podniesione przez skarżącego zagadnienie prawne ma charakter kazuistyczny i nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ nie ma znaczenia dla rozwoju prawa ani charakteru precedensowego.
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.)?
Odpowiedź sądu
Rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.), jednakże wykładnia ta obowiązuje od dnia podjęcia uchwały (26.04.2023 r.) i nie dotyczy orzeczeń wydanych przed tą datą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III PZP 6/22), która stwierdziła nieważność postępowania w przypadku jednoosobowego składu sądu drugiej instancji w okresie pandemii. Jednakże, ponieważ uchwała ta została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji wystąpiła nieważność postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. T. | osoba_fizyczna | powód (małoletni) |
| M. T. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy powoda (matka) |
| L. J. | inne | pozwany |
| K. S. | inne | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Cel wymagania przewidzianego w tym przepisie może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym.
k.c. art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy renty z tytułu zwiększenia się potrzeb poszkodowanego.
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów nie mogą być podstawą skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98 § § 1, 1^1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
ustawa COVID-19 art. 15zzs^1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwiał rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania spowodowana sprzecznością składu orzekającego z przepisami prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego zagadnienia prawnego o uniwersalnym wymiarze. • Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej. • Nieważność postępowania nie wystąpiła, gdyż uchwała Sądu Najwyższego w tej kwestii została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia. • Wewnętrzna sprzeczność w argumentacji skarżącego (istotne zagadnienie prawne vs. oczywista zasadność).
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej. • Nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu jednoosobowego składu orzekającego.
Godne uwagi sformułowania
zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe • pytania o czysto incydentalnym i kazuistycznym charakterze • zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów nie mogą być podstawą skargi kasacyjnej • oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie • oczywiste jest to, co jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy • rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. [...] ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy [...] i prowadzi do nieważności postępowania • między twierdzeniem skarżącego, iż w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne oraz że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona zachodzi wewnętrzna sprzeczność
Skład orzekający
Karol Weitz
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, kazuistycznego charakteru problemu, niedopuszczalności zarzutów faktycznych w skardze kasacyjnej, a także interpretacji przepisów dotyczących jednoosobowego składu sądu drugiej instancji w okresie pandemii."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja przepisów covidowych ma ograniczony zasięg czasowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na analizę przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz interpretację przepisów dotyczących jednoosobowego składu sądu drugiej instancji w okresie pandemii.
“Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowe przesłanki i pułapki.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.