I CSK 4420/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-10-23
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomośćlasySkarb Państwapostępowanie cywilneskarga kasacyjnaSąd Najwyższytermin przedawnienia

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o zasiedzenie, uznając, że nie spełnia ona kryteriów określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestników postępowania o zasiedzenie nieruchomości leśnych, wniesioną od postanowienia Sądu Okręgowego, które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie stwierdzenia zasiedzenia na rzecz Skarbu Państwa. Uczestnicy domagali się uchylenia postanowienia Sądu Okręgowego, jednak Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na brak spełnienia przesłanek określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności brak istotnego zagadnienia prawnego czy potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez uczestników (W.R., G.R., H.R. i A.R.) od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 21 czerwca 2023 r. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 23 lipca 2020 r. w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia, stwierdzając, że Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Celestynów nabyło przez zasiedzenie własność dwóch działek leśnych. Uczestnicy zaskarżyli postanowienie Sądu Okręgowego w części, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na art. 398^9 § 1 k.p.c., który określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi). Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga kasacyjna nie spełnia żadnej z tych przesłanek. Wskazano, że przedstawiona problematyka dotycząca przerywania biegu terminu przedawnienia przez wnioski o zawezwanie do próby ugodowej była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy, a kolejne wnioski nie przerywają biegu terminu, jeśli uprawniony nie wytoczył niezwłocznie powództwa. W związku z tym, skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia. Sąd zasądził od uczestników na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zbadał, czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Stwierdzono, że przedstawiona problematyka dotycząca przerywania biegu terminu przedawnienia przez wnioski o zawezwanie do próby ugodowej była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy, a kolejne wnioski nie przerywają biegu terminu, jeśli uprawniony nie wytoczył niezwłocznie powództwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Celestynów

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Celestynóworgan_państwowywnioskodawca
W.R.osoba_fizycznauczestnik
G.R.osoba_fizycznauczestnik
H.R.osoba_fizycznauczestnik
A.R.osoba_fizycznauczestnik
Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyinna

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W razie niespełnienia wymagań określonych w § 1, Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.c. art. 123 § § 1 pkt 1

Kodeks cywilny

Wskazany jako przepis, którego wykładnia miała być przedmiotem rozważań, związany z przerwaniem biegu przedawnienia.

k.p.c. art. 185 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazany jako przepis, którego wykładnia miała być przedmiotem rozważań, dotyczący postępowania pojednawczego.

k.p.c. art. 98 § § 1 i § 1^1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 art. § 5 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia kryteriów określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności nie podnosi istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Kwestia przerywania biegu terminu przedawnienia przez wnioski o zawezwanie do próby ugodowej była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Konsekwentnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Skład orzekający

Ewa Stefańska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia przesłanek formalnych, w szczególności braku istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów, gdy orzecznictwo jest już ugruntowane."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, co czyni je mniej interesującym dla szerszego grona odbiorców, ale stanowi ważny przykład stosowania procedury przez Sąd Najwyższy dla prawników procesowych.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki formalne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 4420/23
POSTANOWIENIE
23 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
na posiedzeniu niejawnym 23 października 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Celestynów
‎
z udziałem W.R., G.R., H.R. i A.R.
‎
o stwierdzenie zasiedzenia,
‎
na skutek skargi kasacyjnej W.R., G.R., H.R. i A.R.
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie
‎
z 21 czerwca 2023 r., IV Ca 1299/21,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od uczestników na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej 1 350 zł (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 21 czerwca 2023 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie zmienił postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
z
23 lipca 2020 r. w sprawie
z wniosku Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Celestynów z udziałem
W.R., G.R., H.R. i A.R.
o stwierdzenie zasiedzenia, w ten sposób, iż stwierdził, że Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśniczy Nadleśnictwa Celestynów nabył z dniem 4 czerwca 2019 r. przez zasiedzenie własność działek: o numerze 209 położonej w województwie X, powiat Y, jednostka ewidencyjna [...] Dzielnica W., obręb nr [...] o powierzchni 0,1848 ha, stanowiącej lasy i grunty leśne, dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa w Warszawie prowadzi księgę wieczystą o nr (…) uwidocznionej na wyrysie z
mapy e
widencyjnej numer (…), który stanowi integralną część orzeczenia (k. 9) i o numerze [...]1 położonej w województwie mazowieckim, powiat Y, jednostka ewidencyjna [...] Dzielnica W., obręb [...] o powierzchni 0,1680 ha, dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa w Warszawie prowadzi księgę wieczystą o numerze (…), uwidocznionej na wyrysie z mapy ewidencyjnej numer (…) (k. 11), który stanowi integralną część orzeczenia; oddalił apelację w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach postępowania.
Uczestnicy wnieśli skargę kasacyjną, w której zaskarżyli postanowienie Sądu drugiej instancji w części obejmującej punkty I i III oraz wnieśli o
uchylenie tego postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi wnioskodawca wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie od uczestników zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.
Zgodnie z treścią art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398
9
§ 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
wskazano
potrzebę wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 123 § 1 pkt 1 k.c
. w zw. z art.
art. 185 § 1 k.p.c.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że
powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08).
Skarga kasacyjna nie spełnia powyższych kryteriów. Potrzeba wykładni przepisów nie występuje, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w określonej kwestii, a nie zachodzi potrzeba jego zmiany.
Przedstawiona problematyka była już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, w których wyjaśniono, że
pierwszy wniosek o zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg terminu przedawnienia, natomiast kolejne wnioski takiego skutku nie wywołują, jeżeli po bezskutecznym zakończeniu postępowania pojednawczego uprawniony niezwłocznie nie wytoczył powództwa o roszczenie, którego postępowanie dotyczyło (zob. wyrok SN z 7 grudnia 2023 r., II CSKP 1662/22).
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.)
.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 1
1
k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.,
z uwzględnieniem
§ 5 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
A.G.
r.g.
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI