I CSK 434/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka K. J., całkowicie ubezwłasnowolniona, domagała się od Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wypadku komunikacyjnym z 20 grudnia 2006 r. W wyniku wypadku doznała ona licznych, ciężkich obrażeń, które doprowadziły do trwałego stanu wegetatywnego, całkowitej niesamodzielności i utraty szans na przyszłość. Sąd Okręgowy zasądził 75 000 zł zadośćuczynienia, oddalając dalsze powództwo. Sąd Apelacyjny podwyższył tę kwotę do 250 000 zł, uznając ją za niewspółmiernie niską. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, stwierdził, że kwoty zasądzone przez sądy niższych instancji były rażąco niskie i nieadekwatne do rozmiaru doznanej krzywdy. Podkreślił, że ocena zadośćuczynienia powinna opierać się na obiektywnych kryteriach, a prawo do niego nie jest zależne od możliwości oceny krzywdy przez poszkodowanego. Z uwagi na wiek powódki, nieodwracalność skutków wypadku, utratę perspektyw życiowych i konieczność całodobowej opieki, Sąd Najwyższy podwyższył zasądzone zadośćuczynienie do kwoty 450 000 zł, uznając dalsze żądanie za wygórowane.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę w przypadku ciężkich obrażeń, stanu wegetatywnego i całkowitej niesamodzielności, z uwzględnieniem obiektywnych kryteriów i wieku poszkodowanego.
Każda sprawa o zadośćuczynienie jest indywidualna, a przytoczone kwoty stanowią jedynie punkt odniesienia.
Zagadnienia prawne (3)
Jaka jest wysokość zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku wypadku komunikacyjnego, gdy poszkodowany znajduje się w stanie wegetatywnym i jest całkowicie niesamodzielny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zadośćuczynienie powinno być ustalone na podstawie obiektywnych kryteriów, uwzględniając całokształt okoliczności, w tym wiek poszkodowanego, nieodwracalność skutków zdrowotnych, utratę perspektyw życiowych i konieczność stałej opieki. Kwota 450 000 zł jest adekwatna do doznanej krzywdy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji rażąco zaniżyły kwotę zadośćuczynienia. Podkreślono, że ocena krzywdy powinna być obiektywna, a prawo do zadośćuczynienia nie zależy od zdolności poszkodowanego do jej oceny. Wiek poszkodowanej, jej stan zdrowia, utrata szans na przyszłość i konieczność stałej opieki uzasadniają przyznanie wyższej kwoty.
Czy brak możliwości oceny przez poszkodowanego rozmiaru doznanej krzywdy wyklucza możliwość przyznania mu zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do zadośćuczynienia nie jest zależne od możliwości oceny przez osobę poszkodowaną rozmiaru doznanej krzywdy i możliwości poznania sposobu odczuwania krzywdy przez tę osobę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że ocena stanu emocjonalnego powódki nie jest możliwa, jednakże stan ten nie pozbawia jej prawa do zadośćuczynienia. Prawo do zadośćuczynienia opiera się na obiektywnych kryteriach, a nie subiektywnym odczuwaniu krzywdy przez poszkodowanego.
Czy kwota 250 000 zł zasądzona przez Sąd Apelacyjny była adekwatna do krzywdy doznanej przez powódkę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwota 250 000 zł była rażąco niska i nieadekwatna do rozmiaru krzywdy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kwota zasądzona przez Sąd Apelacyjny była niewspółmiernie niska w stosunku do doznanej przez powódkę krzywdy, biorąc pod uwagę jej wiek, utratę szans na przyszłość, nieodwracalność skutków wypadku i cierpienie związane z koniecznością korzystania z pomocy innych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. J. | osoba_fizyczna | powódka |
| Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę stanowi sposób naprawienia cierpień fizycznych i psychicznych, istniejących w chwili orzekania oraz tych, które poszkodowany będzie odczuwał w przyszłości. Ocena rozmiaru krzywdy powinna opierać się na obiektywnych kryteriach. Prawo do zadośćuczynienia nie jest zależne od możliwości oceny przez poszkodowanego rozmiaru doznanej krzywdy.
Pomocnicze
k.c. art. 444 § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398 § 16
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zmiany zaskarżonego wyroku przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odstąpienia od obciążania powódki kosztami postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odstąpienia od obciążania powódki kosztami postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odstąpienia od obciążania powódki kosztami postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwota zadośćuczynienia zasądzona przez Sąd Apelacyjny była rażąco niska i nieadekwatna do rozmiaru krzywdy. • Ocena rozmiaru krzywdy powinna opierać się na obiektywnych kryteriach, a nie subiektywnym odczuwaniu przez poszkodowanego. • Wiek poszkodowanej, nieodwracalność skutków wypadku, utrata perspektyw życiowych i konieczność stałej opieki uzasadniają podwyższenie zadośćuczynienia.
Odrzucone argumenty
Żądanie powódki dalszego podwyższenia zadośćuczynienia ponad kwotę 450 000 zł było wygórowane.
Godne uwagi sformułowania
Ocena rozmiaru doznanej krzywdy powinna się opierać na obiektywnych kryteriach. • Prawo do zadośćuczynienia nie jest zależne od możliwości oceny przez osobę poszkodowaną rozmiaru doznanej krzywdy. • Zasadnicze przesłanki określające jego wysokość stanowią: rodzaj, charakter, długotrwałość cierpień fizycznych i ujemnych doznań psychicznych ich intensywność, nieodwracalność skutków zdrowotnych stopień i trwałość doznanego kalectwa i związana z nim utrata perspektyw na przyszłość, towarzyszące temu poczucie bezradności powodowane koniecznością korzystania z opieki innych osób oraz poczucie nieprzydatności społecznej. • Wielkość zadośćuczynienia powinno być przyznane w kwocie 700 000 zł. Kwota ta przedstawia dla powódki ekonomicznie odczuwalną wartość i spełnia kompensacyjną funkcję zadośćuczynienia, a jednocześnie jest utrzymana w rozsądnych granicach odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętej stopie życiowej społeczeństwa.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący
Mirosław Bączyk
członek
Iwona Koper
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę w przypadku ciężkich obrażeń, stanu wegetatywnego i całkowitej niesamodzielności, z uwzględnieniem obiektywnych kryteriów i wieku poszkodowanego."
Ograniczenia: Każda sprawa o zadośćuczynienie jest indywidualna, a przytoczone kwoty stanowią jedynie punkt odniesienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy tragicznych skutków wypadku komunikacyjnego i pokazuje, jak sąd najwyższej instancji koryguje rażąco niskie orzeczenia sądów niższych instancji w kwestii zadośćuczynienia za ogromną krzywdę.
“Sąd Najwyższy podwyższył zadośćuczynienie dla ofiary wypadku do 450 tys. zł – czy to wystarczy za utracone życie?”
Dane finansowe
WPS: 1 825 000 PLN
zadośćuczynienie: 450 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.