I CSK 434/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie drogi koniecznej dla nieruchomości położonej na osiedlu mieszkaniowym zarządzanym przez spółdzielnię. Wnioskodawcy, będący właścicielami domu jednorodzinnego, ale niebędący członkami spółdzielni, twierdzili, że nie mają odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, ponieważ drogi wewnętrzne na osiedlu, do których mają dostęp, są zarządzane przez spółdzielnie i zamykane bramą na pilota. Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy oddaliły wniosek, wskazując, że wnioskodawcy, jako właściciele nieruchomości na terenie spółdzielni, są zobowiązani do uczestniczenia w kosztach utrzymania nieruchomości wspólnych, w tym dróg wewnętrznych, na mocy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Sąd Okręgowy uznał żądanie ustanowienia drogi koniecznej za próbę obejścia prawa. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził, że właściciele domów jednorodzinnych niebędący członkami spółdzielni mają prawo do korzystania z dróg wewnętrznych na osiedlu, co wynika z art. 4 ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Sąd podkreślił, że obowiązek partycypacji w kosztach utrzymania tych dróg jest konsekwencją prawa do ich używania, a zatem nie ma potrzeby ustanawiania drogi koniecznej. Oddalenie skargi kasacyjnej nastąpiło z uwagi na brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej w rozumieniu art. 145 k.c., gdyż prawo do korzystania z dróg wewnętrznych zapewnia taki dostęp.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstanowienie drogi koniecznej w sytuacji, gdy istnieje dostęp do drogi publicznej poprzez drogi wewnętrzne na osiedlu spółdzielczym, a właściciel nieruchomości jest zobowiązany do partycypacji w kosztach ich utrzymania.
Dotyczy specyficznej sytuacji właścicieli nieruchomości na osiedlach spółdzielczych, którzy nie są członkami spółdzielni.
Zagadnienia prawne (2)
Czy właściciel domu jednorodzinnego, niebędący członkiem spółdzielni mieszkaniowej, ma prawo do ustanowienia drogi koniecznej, jeśli posiada dostęp do drogi publicznej poprzez drogi wewnętrzne na osiedlu spółdzielczym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli właściciel ten jest zobowiązany do uczestniczenia w kosztach utrzymania dróg wewnętrznych na mocy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, co oznacza, że ma prawo do korzystania z tych dróg.
Uzasadnienie
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych nakłada na właścicieli nieruchomości na terenie spółdzielni obowiązek partycypacji w kosztach utrzymania infrastruktury wspólnej, w tym dróg wewnętrznych. Ten obowiązek wynika z prawa do korzystania z tej infrastruktury, co wyklucza potrzebę ustanowienia drogi koniecznej na podstawie art. 145 k.c.
Jaki jest charakter prawny uprawnienia właściciela domu jednorodzinnego niebędącego członkiem spółdzielni do korzystania z dróg wewnętrznych na osiedlu spółdzielczym?
Odpowiedź sądu
Istotne jest, że uprawnienie to istnieje, a jego charakter prawny (rzeczowy czy obligacyjny) nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy o ustanowienie drogi koniecznej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie przesądził, czy uprawnienie to ma charakter prawnorzeczowy, czy obligacyjny, wskazując jedynie, że jego istnienie jest faktem, który wyklucza potrzebę ustanowienia drogi koniecznej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| H. W.-P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Spółdzielnia Budowy Domów „E.” w W. | spółka | uczestnik postępowania |
| Miasto W. | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Spółdzielnia Domów Jednorodzinnych „K.” w W. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Określa przesłanki ustanowienia drogi koniecznej, które nie zostały spełnione, gdy istnieje możliwość korzystania z dróg wewnętrznych na osiedlu spółdzielczym.
u.s.m. art. 4 § ust. 4
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Nakłada na właścicieli lokali niebędących członkami spółdzielni obowiązek uczestniczenia w kosztach utrzymania nieruchomości wspólnych i stanowiących mienie spółdzielni przeznaczone do wspólnego korzystania, co implikuje prawo do korzystania z tych elementów, w tym dróg wewnętrznych.
Pomocnicze
u.s.m. art. 26 § ust. 2
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Podobne uprawnienie do korzystania z infrastruktury wspólnej można wyprowadzić dla właścicieli lokali wyodrębnionych w budynku położonym na obszarze spółdzielni.
k.p.c. art. 398³ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyznacza granice kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym, wyłączając zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach o charakterze nieprocesowym.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje skutki oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczalności dowodu.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny wiarygodności i mocy dowodów.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach w sprawach, w których nie uwzględniono wniosku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściciele domów jednorodzinnych na osiedlu spółdzielczym, niebędący członkami spółdzielni, mają prawo do korzystania z dróg wewnętrznych na mocy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. • Obowiązek partycypacji w kosztach utrzymania dróg wewnętrznych wynika z prawa do ich używania, co wyklucza potrzebę ustanowienia drogi koniecznej. • Ustanowienie drogi koniecznej o przebiegu identycznym jak drogi wewnętrzne byłoby nieracjonalne.
Odrzucone argumenty
Brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej z nieruchomości wnioskodawców. • Wnioskodawcy nie są członkami spółdzielni i nie zawarli z nią umowy na korzystanie z infrastruktury. • Niewłaściwa ocena materiału dowodowego przez Sąd Okręgowy wskazująca na brak odpowiedniego dostępu.
Godne uwagi sformułowania
Żądanie ustanowienia drogi koniecznej Sąd Okręgowy ocenił jako obejście prawa • Nie może budzić wątpliwości, że elementem infrastruktury, który służy do wspólnego korzystania są drogi wewnętrzne znajdujące się na osiedlu mieszkaniowym, które prowadzą do drogi publicznej. • Korzystanie z tych elementów infrastruktury ma charakter wręcz przymusowy
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Dariusz Zawistowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustanowienie drogi koniecznej w sytuacji, gdy istnieje dostęp do drogi publicznej poprzez drogi wewnętrzne na osiedlu spółdzielczym, a właściciel nieruchomości jest zobowiązany do partycypacji w kosztach ich utrzymania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji właścicieli nieruchomości na osiedlach spółdzielczych, którzy nie są członkami spółdzielni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do nieruchomości na osiedlach zamkniętych i interpretacji przepisów dotyczących spółdzielni mieszkaniowych, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.
“Droga konieczna czy prawo dojazdu? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o dostęp do posesji na osiedlu spółdzielczym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.