I CSK 2691/22

Sąd Najwyższy2022-05-25
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
kredyt indeksowanywaloryzacjaabuzywnośćklauzule niedozwoloneskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo bankoweochrona konsumentów

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych wniosku.

Pozwany bank wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o zapłatę, powołując się na istotne zagadnienia prawne dotyczące abuzywności klauzul w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione zagadnienia nie spełniają wymogów nowości i nie wymagają dalszej wykładni, a argumentacja skarżącego jest niewystarczająca.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej wniesionej przez pozwany bank od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o zapłatę. Skarżący podniósł szereg zagadnień prawnych dotyczących interpretacji przepisów o klauzulach niedozwolonych (abuzywnych) w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej, w tym kwestie dotyczące klauzul spreadu, ryzyka walutowego oraz skutków stwierdzenia abuzywności. Sąd Najwyższy, analizując wniosek pod kątem przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, oczywista zasadność), stwierdził, że przedstawione zagadnienia nie spełniają wymogów nowości i nie wymagają dalszej wykładni, a argumentacja skarżącego jest niewystarczająca. W szczególności, Sąd wskazał na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie abuzywności klauzul walutowych. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (14)

Odpowiedź sądu

Nie, przedstawione zagadnienie nie spełnia wymogów nowości i nie wymaga dalszej wykładni, a orzecznictwo TSUE i SN dostarcza odpowiedzi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał na wyrok TSUE Dziubak (C-260/18) i uchwałę SN (III CZP 87/19) jako zawierające odpowiedzi na to pytanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
T. O.osoba_fizycznapowód
[...] Bank spółce akcyjnej w W.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych (abuzywności).

k.c. art. 385¹ § § 2

Kodeks cywilny

Określa skutki stwierdzenia abuzywności postanowienia umownego – związanie stron umową w pozostałym zakresie.

k.p.c. art. 398⁹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398⁹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymienia przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, oczywista zasadność.

Pomocnicze

k.c. art. 358 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy przeliczeń walutowych, potencjalnie jako przepis dyspozytywny.

k.p.c. art. 398⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga odrębnego przedstawienia i uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

Pr. bank. art. 111 § ust. 1 pkt 4

Prawo bankowe

Podstawa prawna publikowania kursów walutowych przez banki.

u.NBP art. 24 § ust. 3

Ustawa o Narodowym Banku Polskim

Potencjalnie jako przepis dyspozytywny dotyczący kursów walut.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego wymogów formalnych i merytorycznych wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przedstawione zagadnienia prawne nie stanowią nowości i są rozstrzygnięte w ugruntowanym orzecznictwie SN i TSUE. Argumentacja skarżącego jest niewystarczająca i nie wykazuje istnienia rozbieżności w orzecznictwie lub potrzeby wykładni przepisów.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące istotnych zagadnień prawnych i potrzeby wykładni przepisów. Argument o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Sformułowane przez skarżącego zagadnienia prawne nie czynią zadość tym wymaganiom. Nie jest rolą Sądu Najwyższego poszukiwanie argumentów uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w treści uzasadnienia skargi. Co jest sporne nie może być przecież oczywiste.

Skład orzekający

Marcin Łochowski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, zwłaszcza w kontekście zagadnień prawnych dotyczących abuzywności klauzul w umowach kredytowych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie oceny wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie abuzywności klauzul walutowych jest cenne dla prawników procesowych i specjalistów od prawa bankowego, pokazując rygoryzm SN w ocenie wniosków kasacyjnych.

Sąd Najwyższy stawia tamę skargom kasacyjnym: kluczowe wymogi formalne i merytoryczne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I CSK 2691/22
POSTANOWIENIE
Dnia 25 maja 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marcin Łochowski
w sprawie z powództwa T. O.
‎
przeciwko […] Bank spółce akcyjnej w W.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 maja 2022 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Ł.
‎
z dnia 9 listopada 2021 r., sygn. akt III Ca […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Pozwany
[…]
Bank S.A. w W.
wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z 9 listopada 2021 r., zaskarżając ten wyrok w całości  i wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z 5 sierpnia 2020 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, względnie
uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie do istoty sprawy przez uwzględnienie apelacji pozwanego i oddalenie powództwa w całości.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnienia prawne:
1) Czy w świetle celów art. 385
1
k.c. oraz dyrektywy 93/13/EWG z dnia  5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, dopuszczalne jest stwierdzenie upadku  umowy kredytu, w oparciu o stwierdzenie niedozwolonego charakteru w rozumieniu art. 385
1
k.c. (abuzywność) części jej postanowień, dotyczących indeksacji (waloryzacji) kredytu do waluty obcej, bez uprzedniego poinformowania przez sąd o możliwych skutkach upadku takiej umowy oraz bez zbadania woli osoby występującej po stronie powodowej w zakresie jej świadomości dotyczącej tychże skutków, opierając się jedynie na pouczeniu powoda przez pełnomocnika strony powodowej?
2) Czy określenie „niedozwolone postanowienia umowne” w rozumieniu art. 385
1
§ 1 i 2 k.c., dotyczy określonych przez strony umowę norm postępowania, czy też przeciwnie, wyodrębnionych redakcyjnie fragmentów tekstu umowy oraz czy dopuszczalne jest wyeliminowanie z umowy całości kwestionowanych jednostek redakcyjnych w sytuacji, gdy stwierdzono abuzywność wyłącznie w odniesieniu do części zawartych tam norm?
3) Czy norma zawarta w umowie kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do kursu waluty obcej, zawierająca odesłanie do kursu określonego w tabeli kursowej publikowanej przez bank, podlega kontroli z punktu widzenia przesłanek abuzywności, czy też kontrola taka jest wyłączona na mocy art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13, z uwagi na fakt, że publikowanie kursów walutowych przez banki oparte jest na ustawowej podstawie prawnej, tj. art. 111 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 288)?
4) Czy norma zawarta w umowie kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do kursu waluty obcej, regulująca odesłanie do konkretnego źródła pochodzenia kursu walutowego, stanowi normę regulującą główne świadczenia stron w rozumieniu art. 385
1
§ 1 k.c. oraz czy norma ta należy do
essentialia negotii
umowy kredytu?
5) Czy stwierdzenie przez sąd niezwiązania konsumenta normą, zawartą  w umowie kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do kursu waluty obcej, regulującą odesłanie do konkretnego źródła pochodzenia kursu walutowego (kursu kupna i sprzedaży, tzw. klauzula spreadu), skutkuje również niezwiązaniem konsumenta normą, zgodnie z którą wartość wzajemnych świadczeń uzależniona jest od kursu waluty obcej (tzw. klauzula ryzyka) oraz czy niezwiązanie konsumenta klauzulą ryzyka skutkuje upadkiem umowy?
6) Czy jest zgodna z zasadami proporcjonalności, równości i pewności prawa, wynikającymi z Konstytucji RP oraz przepisów prawa unijnego, jak również z celami dyrektywy 93/13 oraz z celami art. 385
1
§ 2 k.c., wykładnia polegająca na twierdzeniu, że niezwiązanie stron klauzulą
spreadu
, ma rzekomo skutkować niezwiązaniem również klauzulą ryzyka, co ma prowadzić do przekształcenia umowy z mocą wsteczną w kredyt złotowy, ale oprocentowany w oparciu o parametr ekonomiczny właściwy wyłącznie dla waluty indeksacji (waloryzacji), co z kolei mogłoby prowadzić do stwierdzenia nieważności całej umowy?
7) Czy w przypadku stwierdzenia przez sąd niezwiązania konsumenta normą, zawartą w umowie kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do kursu waluty obcej, regulującą odesłanie do konkretnego źródła pochodzenia kursu walutowego (kursu kupna i sprzedaży, tzw. klauzula
spreadu),
przy jednoczesnym stwierdzeniu że konsument jest związany normą, zgodnie z którą wartość wzajemnych świadczeń uzależniona jest od kursu waluty obcej (tzw. klauzula ryzyka), skutkuje koniecznością dokonania wykładni postanowień umowy z pominięciem klauzuli
spreadu,
natomiast z wykorzystaniem przepisów dyspozytywnych w brzmieniu aktualnym na dzień zamknięcia rozprawy, w szczególności art. 358 § 2 k.c. lub art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim, oraz stwierdzeniem, że umowa podlega wykonaniu, z wykorzystaniem do przeliczeń kursu średniego waluty indeksacji publikowanego przez Narodowy Bank Polski, aktualnego na dzień danej operacji finansowej?
Ponadto pozwany wskazał, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj.:
1) art. 385
1
§ 2 k.c. – wątpliwość polega na tym, czy dopuszczalne jest stwierdzenie upadku umowy bez poinformowania uprzednio strony powodowej  o skutkach takiego rozstrzygnięcia;
2) art. 385
1
§ 1 k.c. – wątpliwość polega na tym, czy: a) „postanowieniami”  w rozumieniu tego przepisu są normy umowne, czy też jednostki redakcyjne. Wywołuje to rozbieżności Sądów, które w części identyfikują w ramach jednostek redakcyjnych regulujących indeksację (waloryzację) kredytu do waluty obcej, odrębnie tzw. „klauzulę ryzyka walutowego" oraz „klauzulę
spreadu
"; b) norma, zawarta w umowie kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do kursu waluty obcej, regulująca odesłanie do konkretnego źródła pochodzenia kursu walutowego (tzw. klauzula spreadu) stanowi główne świadczenie stron umowy kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do waluty obcej, w rozumieniu tego przepisu;
3) art. 353 § 1 k.c. w zw. z art. 69 § 1-2 Prawa bankowego – wątpliwość polega na tym, czy norma, zawarta w umowie kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do kursu waluty obcej, regulująca odesłanie do konkretnego źródła pochodzenia kursu walutowego (tzw. klauzula spreadu) stanowi
essentialia negotii
umowy kredytu;
4) art. 385
1
§ 2 k.c. w zw. z art. 7 ust. 1 i 8b ust. 1 dyrektywy 93/13 i art. 353
1
k.c. w zw. z art. 2, 31 ust. 3 i 32 ust. 1 Konstytucji RP-wątpliwość polega na tym, czy rozstrzygnięcie w przedmiocie skutków abuzywności, zastosowane przez Sąd  I i II instancji (upadek  umowy), stoi w sprzeczności z zasadą proporcjonalności, równości, pewności prawa oraz utrzymania w mocy umowy w zakresie niedotkniętym abuzywnością, a także pozostaje w sprzeczności z interesem innych konsumentów oraz konkurentów pozwanego, które to zasady wynikają z Konstytucji RP oraz z dyrektywy 93/13 i polskich przepisów implementujących tę dyrektywę;
5) art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 385
1
§ 2 k.c. w zw. z art. 3 k.c. w zw. z 6 ust. 1 i 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 – wątpliwość polega na tym, czy dokonując oceny  w przedmiocie skutków abuzywności, sąd powinien wziąć pod uwagę brzmienie przepisów prawa materialnego na dzień zamknięcia rozprawy, czy też na dzień zawarcia umowy, mając na względzie cel przepisów regulujących skutki abuzywności oraz przepisów dyspozytywnych umożliwiających dokonanie wykładni w tym zakresie;
6) art. 358 § 2 k.c. w zw. z art. 385
1
§ 2 k.c. – wątpliwość polega na tym, czy art. 358 § 2 k.c. stanowi przepis dyspozytywny, który umożliwia dokonanie wykładni umowy kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do waluty obcej, pozwalającej na jej wykonanie, po stwierdzeniu niezwiązania konsumenta normą, zawartą w umowie kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do kursu waluty obcej, regulującą odesłanie do konkretnego źródła pochodzenia kursu walutowego (tzw. klauzula
spreadu
);
7) art. 24 ust. 3 ustawy o NBP w zw. z art. 385
1
§ 2 k.c. – wątpliwość polega na tym, czy art. 24 ust. 3 ustawy o NBP stanowi przepis dyspozytywny, który umożliwia dokonanie wykładni umowy kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do waluty obcej, pozwalającej na jej wykonanie, po stwierdzeniu niezwiązania konsumenta normą, zawartą w umowie kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do kursu waluty obcej, regulującą odesłanie do konkretnego źródła pochodzenia kursu walutowego (tzw. klauzula
spreadu
).
Skarżący podniósł także, że wniesienie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie jest oczywiście uzasadnione wobec bezzasadności wydanego przez Sąd  II instancji wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu na okolicznościach mieszczących się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02   i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Sformułowane przez skarżącego zagadnienia prawne nie czynią zadość tym wymaganiom. W zakresie pierwszych trzech zagadnień skarżący nie przytacza szerszego uzasadnienia w zakresie możliwych rozbieżnych interpretacji zaprezentowanych problemów prawnych, ani racji jurydycznych stojących za każdą z nich. Nie jest rolą Sądu Najwyższego poszukiwanie argumentów uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w treści uzasadnienia skargi, a zwłaszcza podstaw kasacyjnych, jeżeli strona nie powołała ich we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16; z 4 lipca 2017 r., III CSK 64/17; z 10 maja 2018 r., I CSK 800/17). Ponadto w przypadku 1. zagadnienia prawnego skarżący powołuje
się na orzeczenia, które zawierają odpowiedź na przedstawione przez niego pytanie (m.in. wyrok TSUE z 3 października 2019 r., Dziubak, C-260/18, uchwała Sądu Najwyższego z 15 września 2020 r., III CZP 87/19).
Odnosząc się zaś do 3. zagadnienia prawnego należy wskazać na ugruntowane już orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdzające dokonywanie kontroli norm zawartych w umowie kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do kursu waluty obcej i zawierających odesłanie do kursu określonego w tabeli kursowej publikowanej przez bank (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14; z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16; z 19 września 2018 r.,  I CNP 39/17; z 24 października 2018 r., II CSK 632/17; z 13 grudnia 2018 r., V CSK 559/17; z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18; z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17;  z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 29 października 2019 r., IV CSK 309/18;  z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18; z 30 września 2020 r., I CSK 556/18).
Z kolei 4. zagadnienie prawne nie stanowi zagadnienia nowego, dotychczas niewyjaśnionego w orzecznictwie. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 30 września 2020 r., I CSK 556/18, zastrzeżone w umowie kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej klauzule, a zatem także klauzule zamieszczone we wzorcach umownych kształtujące mechanizm indeksacji, określają główne świadczenie kredytobiorcy. Obecnie pogląd ten dominuje w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. wyroki: z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r.,
I CSK 242/18, i z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, zob. też
wyroki TSUE:  z 20 września 2017 r., Andriciuc i in., C-186/16, pkt 37; z 3 października 2019 r., Dziubak, C-260/18, pkt 44).
Również 5., 6. i 7. zagadnienia prawne nie stanowią zagadnień nowych. Jak wynika z ugruntowanej już linii orzeczniczej Sądu Najwyższego konsekwencją stwierdzenia, że dane postanowienie umowne ma charakter niedozwolony w rozumieniu art. 385
1
§ 1 k.c., jest działająca
ex lege
sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia, połączona z przewidzianą w art. 385
1
§ 2 k.c. zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie (zob. m.in uchwałę Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2007 r., III CZP 62/07, oraz uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, a także wyroki Sądu Najwyższego: z 30 maja 2014 r., III CSK 204/13; z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16; z 24 października 2018 r., II CSK 632/17). Zatem uznanie, że postanowienia określające zasady przeliczania kwoty kredytu oraz uiszczanych spłat na walutę obcą są niedozwolonymi postanowieniami umownymi, oznacza, że zgodnie z art. 385
1
§ 1 zd. 1 k.c., nie wiążą one konsumentów. TSUE wyjaśnił, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, iż warunek umowny uznany za nieuczciwy należy co do zasady uznać za nigdy nieistniejący, tak by nie wywoływał on skutków wobec konsumenta. W związku z tym sądowe stwierdzenie nieuczciwego charakteru takiego warunku powinno mieć z reguły skutek w postaci przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby się on w braku tego warunku (wyrok z 21 grudnia 2016 r., Gutiérrez Naranjo, C-154/15,  C-307/15 i C-308/15, pkt 61-62). TSUE wykluczył też, aby sąd krajowy mógł zmieniać treść nieuczciwych warunków zawartych w umowach (wyrok z 26 marca 2019 r., Abanca Corporación Bancaria, C-70/17 i C-179/17, pkt 54). Oznacza to, że nieuprawnione byłoby zastąpienie przez sąd postanowień niedozwolonych innymi, polegającymi np. na odwołaniu się do kursu walut stosowanego przez Narodowy Bank Polski. Możliwość takiej zmiany umowy przez sąd stałaby w sprzeczności  z celami prewencyjnymi dyrektywy 93/13, gdyż przedsiębiorcy wiedzieliby, że nawet w razie zastosowania klauzuli niedozwolonej umowa zostanie skorygowana przez sąd w sposób możliwie najpełniej odpowiadający ich woli, a jednocześnie dopuszczalny w świetle przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych.
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga natomiast wykazania, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny   i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).
Skarżący w zakresie drugiej przesłanki kasacyjnej nie sporządził w sposób prawidłowy uzasadnienia. Nie stanowi go bowiem lakoniczna „ocena” pozwanego oraz przywołanie sygnatur orzeczeń, które mają stanowić o ewentualnych rozbieżnościach w orzecznictwie, nie poparte szerszym wywodem dotyczącym tego na czym rozbieżność ta polega. Potrzeba wykładni przepisów prawnych występuje, jeżeli co do konkretnego przepisu prawnego brak jednolitej lub utrwalonej judykatury, zwłaszcza judykatury Sądu Najwyższego albo też przyjęta i dominująca wykładnia jest oczywiście błędna lub kontrowersyjna. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest natomiast odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi kasacyjnej i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w innych częściach skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim twierdzeń. Wniosek ten podlega analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z art. 398
4
§ 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, mimo że argumenty mogą być podobne (postanowienie Sądu Najwyższego z 14 maja  2020 r., I CSK 380/19). Ponadto podstawa przedsądu z art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. ma za przedmiot analizę konkretnych przepisów i do tego się ogranicza, a więc nie polega na jednoczesnej wykładni kilku przepisów i poszukiwaniu na tej podstawie określonej normy prawnej, która mogła albo nie mogła zostać zastosowana w zindywidualizowanej sprawie objętej skargą kasacyjna (por. z dnia 13 stycznia 2022 r. I CSK 1467/22).
Ze względu zaś na publiczne cele, jakie ma do spełnienia rozpoznanie przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej, skarżący powinien także wykazać celowość dokonania wykładni przepisu przez Sąd Najwyższy ze względu na potrzeby praktyki sądowej (postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 października 2012 r., III SK 15/12; z 19 października 2012 r., III SK 13/12).
Skarga jest natomiast oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone nią orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01; z 17 października 2001 r., I PKN 157/01). Skarżący powinien wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, widoczną
prima facie
, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienie Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2009 r., II PK 223/09). Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze skargi (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09).
Skarżący nie sporządził w sposób prawidłowy uzasadnienia dla tej przesłanki kasacyjnej. Nie stanowi go bowiem jedno zdanie zawarte na stronie 8 skargi.
Poza tym skarżący nawet nie wskazał, jakie przepisy zostały naruszone przez zaskarżony wyrok w stopniu kwalifikowanym.
Co więcej, łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebą wykładni przepisów jest wykluczone. Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał już uwagę, że jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) generalnie wyklucza przyjęcie, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Nie jest możliwa sytuacja, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy (postanowienie Sądu Najwyższego z 26 listopada 2013 r., I UK 291/13). Co jest sporne nie może być przecież oczywiste (postanowienie Sądu Najwyższego  z   9 kwietnia 2014 r., V CSK 383/13). Także wskazywanie tych samych zagadnień prawnych zarówno jako zagadnień nowych, a więc takich które nie doczekały się szerszej analizy w orzecznictwie (art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.), jak i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c.) jest wewnętrznie sprzeczne.
Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 398
9
§ 1 pkt 3 k.p.c.).
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
a.s.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę