III CSK 314/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy podjął postępowanie kasacyjne w sprawie podziału majątku dorobkowego po śmierci uczestnika, uznając, że następstwo prawne nie wymaga wykazania postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku w relacji do innych spadkobierców.
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie kasacyjne z powodu śmierci uczestnika postępowania. Wdowa po zmarłym wniosła o podjęcie postępowania, wskazując jego następców prawnych i przedstawiając testament. Wnioskodawczyni sprzeciwiła się, powołując się na art. 1027 k.c. Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten dotyczy sytuacji, gdy spadkobierca powołuje się na następstwo prawne wobec osób trzecich, a nie w relacji między spadkobiercami. W związku z tym, po wskazaniu następców prawnych, Sąd podjął postępowanie.
Postępowanie kasacyjne w sprawie podziału majątku dorobkowego zostało zawieszone przez Sąd Najwyższy z powodu śmierci uczestnika postępowania, K. Z. Następnie wdowa po zmarłym, J. R. Z., złożyła wniosek o podjęcie postępowania, wskazując jego następców prawnych (spadkobierców ustawowych) oraz przedstawiając testament, w którym powołała się na dziedziczenie całego spadku. Złożyła również oświadczenie o wszczęciu postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Wnioskodawczyni wniosła o oddalenie tego wniosku, argumentując, że zgodnie z art. 1027 Kodeksu cywilnego, następstwo prawne może być stwierdzone wyłącznie prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, odwołał się do przepisów prawa procesowego i spadkowego, stwierdzając, że nie wymagają one wykazania przymiotu spadkobierców postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku w sytuacji, gdy następstwo prawne jest wykazywane w relacji między spadkobiercami. Podkreślono, że art. 1027 k.c. ma zastosowanie jedynie w przypadku, gdy spadkobierca powołuje się na swoje prawa wobec osób trzecich, które nie roszczą sobie praw do spadku. Ponieważ następcy prawni zostali wskazani zgodnie z art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c., Sąd Najwyższy podjął postępowanie kasacyjne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, następstwo prawne nie musi być wykazane prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku w sytuacji, gdy jest ono wykazywane w relacji między spadkobiercami, a nie wobec osób trzecich.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 1027 k.c. dotyczy sytuacji, gdy spadkobierca powołuje się na swoje prawa wobec osób trzecich, które nie roszczą sobie praw do spadku. W przypadku podjęcia zawieszonego postępowania po śmierci uczestnika, wystarczające jest wskazanie jego następców prawnych zgodnie z art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
podjęcie postępowania kasacyjnego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| K. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. R. Z. | osoba_fizyczna | następca prawny uczestnika |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 180 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaga wskazania następców prawnych w celu podjęcia zawieszonego postępowania.
Pomocnicze
k.c. art. 1027
Kodeks cywilny
Przepis ten przewiduje konieczność uprzedniego stwierdzenia praw do spadku tylko wtedy, gdy na następstwo prawne po spadkodawcy powołuje się spadkobierca w stosunku do osób trzecich, które nie roszczą sobie praw do spadku w charakterze spadkobierców.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Następstwo prawne nie musi być wykazane postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku w relacji między spadkobiercami. Art. 1027 k.c. dotyczy sytuacji powoływania się na prawa wobec osób trzecich, a nie między spadkobiercami. Wystarczające jest wskazanie następców prawnych zgodnie z art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Następstwo prawne może być stwierdzone wyłącznie prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 1027 k.c.).
Godne uwagi sformułowania
następstwo prawne może być stwierdzone wyłącznie prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku przepisy prawa procesowego, i prawa spadkowego, nie wymagają, aby przymiot spadkobierców strony (uczestnika postępowania) został wykazany postanowieniem o stwierdzeniu praw do spadku.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 1027 k.c. w kontekście podjęcia zawieszonego postępowania po śmierci strony oraz stosowania art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podjęcia zawieszonego postępowania po śmierci uczestnika, a nie ogólnego wykazywania następstwa prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze śmiercią strony w trakcie postępowania i wykazywaniem następstwa prawnego, co jest istotne dla praktyków prawa spadkowego i procesowego.
“Śmierć strony w postępowaniu kasacyjnym – czy potrzebne jest postanowienie o stwierdzeniu spadku?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CSK 314/16 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku E. K. przy uczestnictwie K. Z. o podział majątku dorobkowego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 listopada 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II Ca (…), podejmuje postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 października 2016 r. Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie kasacyjne z powodu śmierci uczestnika K. Z. W piśmie z dnia 4 listopada 2016 r. wdowa po zmarłym uczestniku J. R. Z. wniosła o podjęcie postępowania kasacyjnego, wskazując następców prawnych uczestnika, tj. jego spadkobierców ustawowych oraz adresy ich zamieszkania. Powiadomiła także, że zmarły pozostawił testament sporządzony w formie aktu notarialnego, w którym powołał do dziedziczenia całego spadku po nim wdowę J. R. Z. Złożyła również oświadczenie, że postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po K. Z. zostało wszczęte przed Sądem Rejonowym w W.. Wnioskodawczyni wniosła o oddalenie wniosku o podjęcie postępowania, zarzucając, że zgodnie z art. 1027 k.c. następstwo prawne może być stwierdzone wyłącznie prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wbrew twierdzeniu wnioskodawczyni, zarówno przepisy prawa procesowego, jak i prawa spadkowego, nie wymagają, aby przymiot spadkobierców strony (uczestnika postępowania) został wykazany postanowieniem o stwierdzeniu praw do spadku. Przepis art. 1027 k.c. przewiduje konieczność uprzedniego stwierdzenia praw do spadku tylko wtedy, gdy na następstwo prawne po spadkodawcy powołuje się spadkobierca w stosunku do osób trzecich, które nie roszczą sobie praw do spadku w charakterze spadkobierców (por. np. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1949 r., Wa.C. 56/49, „Demokratyczny Przegląd Prawniczy” 1950, nr 3, s. 61, i z dnia 27 listopada 1961 r., 2 CR 1043/60, OSNCP 1963, nr 2, poz. 35, oraz z dnia 6 października 1983 r., IV PZ 42/83, OSPiKA 1984, nr 3, poz. 45). W tej sytuacji, skoro następcy prawni zostali – jak tego wymaga art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. – „wskazani”, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI