I CSK 426/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowództwo Szpitala Klinicznego (...) w W. dotyczyło zasądzenia od Skarbu Państwa kwoty 3.069.564 zł z tytułu wypłaconych pracownikom w latach 2001-2003 zwiększonych wynagrodzeń, wynikających z wejścia w życie art. 4a ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu wynagrodzeń. Kwota ta odpowiadała procentowemu udziałowi Skarbu Państwa w finansowaniu świadczeń zdrowotnych przez szpital. Sąd Okręgowy w W. oddalił powództwo, uznając, że nie zaszła przesłanka bezprawności niezbędna do odpowiedzialności deliktowej na gruncie art. 417 k.c. Sąd Apelacyjny w W. zmienił wyrok, zasądzając na rzecz szpitala 2.070.268 zł za lata 2001-2002, przyjmując współodpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 4a ustawy w zw. z art. 56 k.c., powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 130/05. Sąd Apelacyjny uznał, że strona powodowa wykazała działania oszczędnościowe i poszukiwanie dodatkowych źródeł dochodu, a zastosowana metoda naliczania kwot według procentowego udziału Skarbu Państwa w finansowaniu była poprawna. Skarb Państwa zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 6 k.c. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za chybione. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie doszło do naruszenia art. 232 k.p.c. ani art. 6 k.c., a Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował domniemanie faktyczne z art. 231 k.p.c. w celu ustalenia rozmiarów odpowiedzialności Skarbu Państwa. Sąd Najwyższy uznał również za racjonalne rozdzielenie współodpowiedzialności Skarbu Państwa i Narodowego Funduszu Zdrowia poprzez zastosowanie procentowego udziału w finansowaniu świadczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za koszty wynagrodzeń pracowników publicznych placówek medycznych wynikające z ustawowych zmian, a także stosowanie domniemań faktycznych w sprawach finansowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą z 1994 r. i finansowaniem ochrony zdrowia.
Zagadnienia prawne (4)
Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za zwiększone koszty wynagrodzeń pracowników samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, wynikające z wejścia w życie art. 4a ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu wynagrodzeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Skarb Państwa ponosi współodpowiedzialność, jeśli zakład mimo racjonalnego gospodarowania środkami nie był w stanie pokryć tych kosztów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na uchwale składu 7 sędziów III CZP 130/05, która dopuściła możliwość odpowiedzialności Skarbu Państwa lub kasy chorych (NFZ) za zwrot kosztów zwiększonego wynagrodzenia pracowników, gdy zakład nie mógł ich pokryć z własnych środków. Odpowiedzialność ta wynika z art. 4a ustawy z 1994 r. w zw. z art. 56 k.c.
Jakie są zasady rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o zwrot kosztów zwiększonych wynagrodzeń, w szczególności w kontekście stosowania domniemań faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu co do racjonalnego gospodarowania środkami i niemożności pokrycia kosztów spoczywa na powodzie, ale sąd może zastosować domniemanie faktyczne z art. 231 k.p.c. Pozwany może obalić domniemanie poprzez wykazanie nieprawidłowości w gospodarowaniu środkami lub organizacji pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował domniemanie faktyczne z art. 231 k.p.c., ponieważ strona powodowa wykazała podstawę tego domniemania (ujemny wynik finansowy mimo działań oszczędnościowych). Pozwany nie wykazał aktywności dowodowej, która mogłaby podważyć to domniemanie. Domniemania faktyczne nie zmieniają ciężaru dowodu.
Czy zarzut naruszenia art. 6 k.c. przez Sąd drugiej instancji jest dopuszczalny w skardze kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestionuje się możliwość skutecznego podnoszenia zarzutu naruszenia art. 6 k.c. przez Sąd drugiej instancji w skardze kasacyjnej, gdyż przepis ten formułuje zasadę rozkładu ciężaru dowodu, a jego naruszenie dotyczy materii objętej przepisami postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przytoczenie jako podstawy kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 6 k.c. przez sąd odwoławczy nie może być skutecznie uzasadniane zarzutem naruszenia swobodnej oceny dowodów czy uchybienia przez stronę obowiązkowi dowodzenia. W istocie skarżący kwestionuje ustalony stan faktyczny, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Jaki jest prawidłowy sposób obliczenia należności przypadającej od Skarbu Państwa z tytułu zwiększonego obciążenia budżetowego szpitala ze względu na konieczność wypłacenia podwyżek z 'ustawy 203'?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przyjęcie procentowego udziału Skarbu Państwa w finansowaniu świadczeń zdrowotnych jest racjonalnym rozdzieleniem współodpowiedzialności Skarbu Państwa i Narodowego Funduszu Zdrowia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zastosowanie procentowego udziału Skarbu Państwa w finansowaniu świadczeń było racjonalnym sposobem rozdzielenia współodpowiedzialności między Skarb Państwa a NFZ, a inny sposób rozłożenia tej odpowiedzialności byłby praktycznie niemożliwy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Szpital Kliniczny (...) z siedzibą w W. | instytucja | powód |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| Minister Zdrowia | organ_państwowy | reprezentant pozwanego |
| Sejm RP | organ_państwowy | reprezentant pozwanego |
| Minister Skarbu Państwa | organ_państwowy | reprezentant pozwanego |
Przepisy (15)
Główne
ustawa 203 art. 4a
Ustawa o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw
Stanowi podstawę roszczenia samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w stosunku do kasy chorych (NFZ) oraz Skarbu Państwa o zwrot kosztów zwiększonego wynagrodzenia pracowników, jeżeli zakład ten, mimo prawidłowego gospodarowania środkami, nie był w stanie tych kosztów pokryć.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
W zw. z art. 4a ustawy 203 stanowi materialnoprawną podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa.
Pomocnicze
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Sąd Okręgowy uznał, że nie zachodziła przesłanka bezprawności.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Formułuje zasadę rozkładu ciężaru dowodu. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia tego przepisu przez sąd drugiej instancji jest wątpliwy, a sąd mógł zastosować domniemanie faktyczne.
k.p.c. art. 232 § zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku przedstawiania dowodów przez strony. Sąd Najwyższy uznał, że sąd nie może naruszyć tego przepisu, gdyż odnosi się on do stron, a nie do czynności sądu.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3701
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia sądowi uznanie za ustalone faktów, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne).
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sytuacji, gdy fakty nie były kwestionowane przez stronę przeciwną.
k.p.c. art. 39813 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 4a ustawy 203 w zw. z art. 56 k.c. • Prawidłowe zastosowanie domniemania faktycznego z art. 231 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny. • Racjonalność metody obliczenia należności według procentowego udziału Skarbu Państwa w finansowaniu świadczeń.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 232, 328 § 2, 3701, 378 § 1, 381, 386 § 4 k.p.c.). • Naruszenie prawa materialnego (art. 6 k.c.) przez przerzucenie ciężaru dowodu. • Brak podstaw do odpowiedzialności deliktowej na gruncie art. 417 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.). • Wskazuje on jedynie na ciężar dowodu w znaczeniu procesowym, czyli obowiązek przedstawienia faktów i dowodów przez strony. • W istocie skarżący kwestionuje w niniejszej sprawie ustalony przez Sąd Apelacyjny stan faktyczny, który w jego ocenie jest błędny... • Nie można uznać, aby zaniechanie strony przy prezentowaniu dowodów (art. 232 zd. 1 k.p.c.), która liczyła wyłącznie na uwzględnienie jej oceny prawnej, może usprawiedliwiać wyprowadzenie skutecznego zarzutu względem Sądu orzekającego.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący-sprawozdawca
Gerard Bieniek
członek
Irena Gromska-Szuster
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za koszty wynagrodzeń pracowników publicznych placówek medycznych wynikające z ustawowych zmian, a także stosowanie domniemań faktycznych w sprawach finansowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą z 1994 r. i finansowaniem ochrony zdrowia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności Skarbu Państwa za koszty wynagrodzeń w placówkach medycznych, co jest istotne dla sektora ochrony zdrowia i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące finansowania publicznego.
“Skarb Państwa musi zapłacić miliony za podwyżki w szpitalu – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady odpowiedzialności.”
Dane finansowe
WPS: 3 069 564 PLN
zwrot kosztów zwiększonych wynagrodzeń: 2 070 268 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.