I CSK 4177/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną Z.B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie, które dotyczyło zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Głównym zarzutem skargi była nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji, która miała wynikać z rozpoznania sprawy przez jednoosobowy skład sądu na podstawie art. 15 zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Sąd Najwyższy, odwołując się do swojej uchwały z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), stwierdził, że choć przepis ten mógł być uznany za nieproporcjonalny, to zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, skutki tej uchwały dotyczą tylko orzeczeń wydanych po jej dacie. Ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane w grudniu 2022 r., nie było podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania. Sąd podkreślił również, że przepisy epizodyczne są prawem, a wprowadzanie jednoosobowych składów miało na celu zapewnienie sprawnego działania wymiaru sprawiedliwości, co jest zrozumiałe z punktu widzenia interesów stron. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących stosowania przepisów epizodycznych (np. specustawy COVID-19) w kontekście składów orzekających i ich wpływu na ważność postępowania.
Dotyczy konkretnego okresu i specustawy, a także interpretacji uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie na podstawie art. 15 zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 stanowi nieważność postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli orzeczenie zostało wydane przed datą uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na własną uchwałę, która nie miała zastosowania do orzeczeń wydanych przed jej datą. Podkreślono, że przepisy epizodyczne są prawem, a wprowadzanie jednoosobowych składów było uzasadnione potrzebą zapewnienia sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
Czy przepis epizodyczny, taki jak art. 15 zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, stanowi przepis prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że nie ma podstaw do kwestionowania statusu prawnego przepisu epizodycznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.B. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| M.B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Z.B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| U. T. | inne | uczestnik |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący podstawy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
ustawa COVID-19 art. 15 zzs^1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis ten zezwalał na rozpoznawanie spraw przez jednoosobowe składy sądów w określonych okolicznościach.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach, w których przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
Dz. U. z 2024 r. poz. 763
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Podstawa do orzeczenia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie sądu drugiej instancji zostało wydane przed datą uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22, co wyłącza jej zastosowanie. • Przepis art. 15 zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 był przepisem prawa, a jego stosowanie było uzasadnione potrzebą zapewnienia sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu rozpoznania sprawy przez jednoosobowy skład sądu na podstawie specustawy COVID-19.
Godne uwagi sformułowania
uchwała wywołuje skutki tylko w stosunku do orzeczeń, które zapadły po dacie jej wydania • uchwała wywołuje skutki tylko w stosunku do orzeczeń, które zapadły po dacie jej wydania, tj. po 26 kwietnia 2023 r. • nie istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania na tej podstawie • nie ma też jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że ustawa epizodyczna nie jest ustawą; przepisem prawa jest też przepis ustawy epizodycznej • Sprawne działanie wymiaru sprawiedliwości miało podstawowe znaczenie w okresie pandemii, jak i w czasach, w których nie występują żadne nadzwyczajne wydarzenia lub stany. • ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie składów jednoosobowych.
Skład orzekający
Adam Doliwa
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących stosowania przepisów epizodycznych (np. specustawy COVID-19) w kontekście składów orzekających i ich wpływu na ważność postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu i specustawy, a także interpretacji uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z funkcjonowaniem sądów w okresie pandemii i stosowaniem przepisów epizodycznych, co miało szeroki wpływ na wiele postępowań.
“Czy skład jednoosobowy sądu w czasie pandemii mógł unieważnić postępowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.