I CSK 417/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną W.P. od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2023 r., które oddaliło apelację uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku z dnia 7 lipca 2022 r. Postanowieniem Sądu Rejonowego stwierdzono nabycie spadku w całości po M.S. na podstawie testamentu notarialnego. Skarżący kasacyjnie zarzucił niewłaściwą wykładnię art. 945 § 1 k.c. w zakresie pojęcia błędu, który miałby stanowić podstawę unieważnienia testamentu, a także naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez rozpoznanie apelacji przez Sąd Okręgowy w składzie jednoosobowym. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazał, że skarżący nie wykazał oczywistej wadliwości zaskarżonego orzeczenia ani nieważności postępowania. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego składu sądu, Sąd Najwyższy przywołał uchwałę składu siedmiu sędziów III PZP 6/22, podkreślając, że zaskarżone orzeczenie zapadło przed datą tej uchwały, a ingerencja ustawodawcy w zasady składu orzekającego w czasie zagrożenia epidemiologicznego nie jest z zasady niedopuszczalna. W kwestii wykładni art. 945 § 1 k.c., Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący pominął pozostałe motywy uzasadnienia Sądu Okręgowego, który badał zarówno subiektywne wyobrażenie spadkodawczyni, jak i rzeczywisty stan sprawy, a ustalenia faktyczne są wiążące w postępowaniu kasacyjnym. Wobec braku spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczących oczywistej wadliwości orzeczenia oraz kwestii składu sądu w kontekście przepisów covidowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej) i konkretnego stanu faktycznego sprawy spadkowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym, ukształtowanym na podstawie przepisów wprowadzonych w związku z COVID-19, prowadzi do nieważności postępowania i narusza prawo do sprawiedliwego rozpoznania sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli orzeczenie zapadło przed datą uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22, a ingerencja ustawodawcy w zasady składu orzekającego w czasie zagrożenia epidemiologicznego nie jest z zasady niedopuszczalna i nie skutkuje a priori nieważnością postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III PZP 6/22, wskazując, że zaskarżone orzeczenie zapadło przed jej podjęciem. Podkreślono, że ingerencja ustawodawcy w zasady składu orzekającego w czasie zagrożenia epidemiologicznego nie jest z zasady niedopuszczalna i nie skutkuje a priori nieważnością postępowania.
Czy błędna wykładnia pojęcia błędu w rozumieniu art. 945 § 1 pkt 2 k.c. przez sąd drugiej instancji, skutkująca stwierdzeniem nieważności testamentu, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jako oczywista wadliwość orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skarżący nie wykazał, że orzeczenie było dotknięte oczywistą wadliwością, a sąd drugiej instancji prawidłowo rozważył zarówno subiektywne wyobrażenie spadkodawczyni, jak i rzeczywisty stan sprawy, a ustalenia faktyczne są wiążące w postępowaniu kasacyjnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący pominął pozostałe motywy uzasadnienia Sądu Okręgowego, który badał rzeczywisty stan sprawy i jego wpływ na sporządzenie testamentu. Ustalenia faktyczne są wiążące, a argumentacja wniosku nie przekonała o oczywistej nieprawidłowości wykładni pojęcia błędu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.K. | inne | wnioskodawca |
| C.G. | inne | uczestnik (nieznany z miejsca pobytu) |
| S.G. | inne | uczestnik |
| W.P. | inne | uczestnik (skarżący kasacyjnie) |
| A.W. | inne | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.c. art. 945 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Podstawa do stwierdzenia nieważności testamentu z powodu błędu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^1 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji.
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
k.p.c. art. 367 § § 3 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa COVID-19 art. 15zzs^1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenia faktyczne są wiążące w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do wydania postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niewłaściwa wykładnia art. 945 § 1 k.c. w zakresie pojęcia błędu. • Naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez rozpoznanie apelacji w składzie jednoosobowym.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym • nie zachodzi nieważność postępowania przed Sądem Okręgowym, którą skarżący wiązał z niewłaściwym zastosowaniem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP • nie jest konieczne do ochrony zdrowia publicznego i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.) ustalono również, że ma ona skutki na przyszłość i wyjaśniono przyczyny z jakich postanowiono znieść wsteczne skutki dokonanej wykładni. • O niedopuszczalnym naruszeniu (zwłaszcza o naruszeniu oczywistym) art. 45 ust. 1 Konstytucji nie świadczy zaś sama ingerencja w zasadę ciągłości (niezmienności) składu orzekającego, ani odstępstwo od zasady kolegialności. • skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni • Skarżący w swym wnioskowaniu pomija jednak pozostałe motywy ujawnione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia i w oderwaniu od nich wyprowadza wniosek o dokonaniu przez Sąd Okręgowy nieprawidłowej wykładni art. 945 § 1 k.c.
Skład orzekający
Roman Trzaskowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczących oczywistej wadliwości orzeczenia oraz kwestii składu sądu w kontekście przepisów covidowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej) i konkretnego stanu faktycznego sprawy spadkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i składem sądu, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów czy szerokiego oddźwięku społecznego.
“Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowe kryteria i pułapki procesowe.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.