I CSK 4161/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku w sprawie o zapłatę, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne dotyczące waloryzacji sądowej roszczenia restytucyjnego zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie.
Bank spółka akcyjna złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie w sprawie o zapłatę przeciwko K.K. i P.K. Bank podniósł zagadnienie prawne dotyczące możliwości waloryzacji sądowej roszczenia restytucyjnego banku o zwrot świadczenia nienależnego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że problem prawny został już rozstrzygnięty przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz ugruntowany w uchwale Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Banku spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 26 czerwca 2023 r., sygn. akt I ACa 201/23, w sprawie o zapłatę przeciwko K.K. i P.K. Bank w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania przedstawił zagadnienie prawne dotyczące tego, czy roszczenie restytucyjne banku o zwrot świadczenia nienależnego w postaci środków pieniężnych wypłaconych kredytobiorcy może podlegać waloryzacji sądowej na podstawie art. 358¹ § 3 k.c. Sąd Najwyższy uznał, że problem prawny przedstawiony przez skarżącego nie wymagał rozstrzygnięcia, ponieważ został już rozwiązany w orzecznictwie. Wskazał na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 12 stycznia 2024 r. w sprawie C-488/23, który stwierdził, że przepisy dyrektywy 93/13/EWG stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta, poza zwrotem kapitału i odsetek ustawowych, rekompensaty w postaci waloryzacji sądowej świadczenia w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza. Ponadto, Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały całej Izby Cywilnej z dnia 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, która ugruntowała linię orzeczniczą w zakresie skutków uznania postanowień umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego za niedozwolone, w tym powstania samodzielnych roszczeń o zwrot nienależnego świadczenia i braku podstaw do żądania odsetek lub innego wynagrodzenia. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398⁹ § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy dyrektywy 93/13/EWG stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta, poza zwrotem kapitału i odsetek ustawowych, rekompensaty w postaci waloryzacji sądowej świadczenia w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na wyrok TSUE C-488/23, który jednoznacznie wykluczył możliwość waloryzacji sądowej roszczenia restytucyjnego banku w sytuacji nieważności umowy kredytu z powodu nieuczciwych warunków. Dodatkowo, Sąd Najwyższy odwołał się do własnej uchwały III CZP 25/22, która ugruntowała brak podstaw prawnych do żądania przez bank odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania ze środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
K.K. i P.K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | powód |
| K.K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| P.K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398⁹ § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Pomocnicze
k.c. art. 358¹ § § 3
Kodeks cywilny
Sąd Najwyższy odniósł się do tego przepisu w kontekście pytania o możliwość waloryzacji sądowej, jednak ostatecznie uznał, że nie ma zastosowania w danej sytuacji ze względu na przepisy unijne i własne orzecznictwo.
u.p.s.p. art. 88
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przywołany w kontekście możliwości odstąpienia od zasady prawnej przyjętej przez skład całej Izby Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zagadnienie prawne przedstawione przez skarżącego zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie TSUE i SN. Brak jest istotnych kwestii prawnych, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte w judykaturze.
Godne uwagi sformułowania
roszczenie restytucyjne banku (o zwrot świadczenia nienależnego w postaci środków pieniężnych wypłaconych na rzecz kredytobiorcy w wykonaniu umowy kredytu) może podlegać waloryzacji sądowej w rozumieniu art. 358¹ § 3 k.c. przepisy te stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ta ma prawo żądać od tego konsumenta, poza zwrotem kwot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty, rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej danego pieniądza po wypłaceniu tego kapitału rzeczonemu konsumentowi. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.
Skład orzekający
Adam Doliwa
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości waloryzacji sądowej roszczenia restytucyjnego banku w przypadku nieważności umowy kredytu z powodu nieuczciwych warunków, zgodnie z orzecznictwem TSUE i SN."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których umowa kredytu została uznana za nieważną z powodu nieuczciwych warunków, a bank dochodzi zwrotu wypłaconego kapitału.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia waloryzacji sądowej w kontekście umów kredytowych z nieuczciwymi warunkami, co ma istotne znaczenie praktyczne dla banków i konsumentów.
“Bank nie dostanie waloryzacji za kredyt z nieuczciwymi warunkami – Sąd Najwyższy potwierdza stanowisko TSUE.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 4161/23 POSTANOWIENIE 10 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 10 lipca 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa Banku spółki akcyjnej w W. przeciwko K.K. i P.K. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 26 czerwca 2023 r., I ACa 201/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów po 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Strona powodowa Bank spółka akcyjna w W. wywiodła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 26 czerwca 2023 r., wydanego w sprawie przeciwko pozwanym K.K. i P.K. o zapłatę. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, bank przedstawił zagadnienie prawne związane z rozstrzygnięciem, czy roszczenie restytucyjne banku (o zwrot świadczenia nienależnego w postaci środków pieniężnych wypłaconych na rzecz kredytobiorcy w wykonaniu umowy kredytu) może podlegać waloryzacji sądowej w rozumieniu art. 358 1 § 3 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Problem prawny przedstawiony przez wniesienie skargi kasacyjnej do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy, nie może być już rozwiązany w orzecznictwie (zob. np. postanowienia SN: z 23 kwietnia 2025 r., I CSK 1920/24; z 28 marca 2025 r., I CSK 725/24; z 6 marca 2025 r., I CSK 3018/24; z 29 października 2024 r., I CSK 4297/23; z 21 sierpnia 2024 r., I CSK 1927/24; z 15 września 2023 r., I CSK 4360/22; z 29 sierpnia 2023 r., I CSK 4599/22; z 15 września 2023 r., I CSK 4360/22; z 18 sierpnia 2023 r., I CSK 4091/22). Na pytanie sformułowane przez skarżącego w postaci zagadnienia prawnego odpowiedzi udzielił już Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który w wyroku z 12 stycznia 2024 r., C-488/23 wskazał, że: Art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że w kontekście uznania za nieważną w całości umowy kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem przez instytucję kredytową, a to ze względu na to, że umowa ta zawierała nieuczciwe warunki, bez których nie mogła dalej obowiązywać, przepisy te stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ta ma prawo żądać od tego konsumenta, poza zwrotem kwot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty, rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej danego pieniądza po wypłaceniu tego kapitału rzeczonemu konsumentowi. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania zabrakło zatem istotnych kwestii prawnych, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte w judykaturze. Przede wszystkim jednak Sąd Najwyższy w uchwale całego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, OSNC 2024, nr 12, poz. 118, ugruntował dotychczasową linię orzeczniczą i przyjął że: 1. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. 2. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. 3. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron. 4. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie postanowieniami umowy. 5. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia. Należy wskazać, że odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład całej Izby Sądu Najwyższego jest zaś możliwe tylko przez wydanie kolejnej uchwały w analogicznym składzie (art. 88 ustawy o SN). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania zabrakło zatem kwestii prawnych, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. [SOP] (P.H.) [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI