Orzeczenie · 2026-02-25

I CSK 41/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-02-25
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
odszkodowanienieruchomościobszar ograniczonego użytkowaniaprawo ochrony środowiskaskarga kasacyjnaSąd Najwyższykoszty postępowania

Skarżący Skarb Państwa – Szef Zarządu w B. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt I Ca 248/24, w sprawie z powództwa J.S. o odszkodowanie. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących rozbieżności w orzecznictwie, w szczególności art. 136 ust. 3 w zw. z art. 129 ust. 2 Prawa ochrony środowiska (p.o.ś.). Podniesiono dwa zagadnienia prawne dotyczące prawa do odszkodowania dla właściciela nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania (OOU), oraz legitymacji czynnej do dochodzenia takich roszczeń. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadniono, że problem prawny dotyczący odszkodowania dla właściciela nieruchomości objętej OOU został już wyjaśniony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt III CZP 27/24, która potwierdziła prawo do odszkodowania, jeśli właściciel wykaże szkodę pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym z utworzeniem OOU. Sąd Najwyższy podkreślił, że zagadnienie prawne musi być nowe i nierozwiązane w orzecznictwie, a skarżący nie przedstawił przekonującej argumentacji prawnej ani nie wykazał, że jego pytania mają charakter abstrakcyjny i uniwersalny. Ponadto, wskazano na niedopuszczalność opierania skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 398^3 § 3 k.p.c.). W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku nowości zagadnienia prawnego, które zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie SN.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury kasacyjnej i kryteriów przyjęcia skargi do rozpoznania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy właścicielowi nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania (OOU), przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, nawet jeśli zmniejszenie wartości nie ma związku ze szczegółowymi ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a Prawa ochrony środowiska?

Odpowiedź sądu

Tak, właścicielowi przysługuje odszkodowanie z samego faktu objęcia jego nieruchomości OOU, jeśli wykaże szkodę pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym z utworzeniem OOU, nawet w postaci obniżenia wartości nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III CZP 27/24), która wyjaśniła, że art. 129 ust. 2 p.o.ś. przyznaje odszkodowanie właścicielowi nieruchomości objętej OOU, jeśli wykaże szkodę pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym z utworzeniem OOU.

Czy legitymację czynną do dochodzenia roszczeń z art. 129 ust. 2 w zw. z ust. 1 Prawa ochrony środowiska uzasadnia status właściciela (lub użytkownika wieczystego, lub osoby z prawem rzeczowym do nieruchomości) trwający od dnia wejścia w życie rozporządzenia powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości aż do czasu zamknięcia rozprawy przed sądem drugiej instancji?

Odpowiedź sądu

Nie zostało udzielone bezpośrednie, jednoznaczne rozstrzygnięcie w tym zakresie, gdyż Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tego zagadnienia, ponieważ uznał, że skarżący nie spełnił przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, które nie byłoby jeszcze rozstrzygnięte w orzecznictwie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Zarząd w B. (w sensie procesowym, gdyż jego skarga nie została przyjęta do rozpoznania, co oznacza utrzymanie w mocy orzeczenia sądu niższej instancji w stosunku do jego zarzutów)

Strony

NazwaTypRola
J.S.osoba_fizycznapowódka
Skarb Państwa - Zarząd w B.organ_państwowypozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

p.o.ś. art. 129 § ust. 2

Prawo ochrony środowiska

Właścicielowi nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, przysługuje odszkodowanie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany dokonanymi przez sądy meriti ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

p.o.ś. art. 136 § ust. 3

Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 135 § ust. 3a

Prawo ochrony środowiska

k.c. art. 361 § § 1

Kodeks cywilny

Szkoda pozostająca w adekwatnym związku przyczynowym z danym zdarzeniem.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne zostały już rozstrzygnięte w uchwale Sądu Najwyższego III CZP 27/24. • Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów prawnych. • Skarżący nie przedstawił przekonującej argumentacji prawnej. • Powołane przez skarżącego zagadnienia prawne mają charakter kazuistyczny, a nie abstrakcyjny i uniwersalny. • Nie zachodzą inne przyczyny uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej, w szczególności nieważność postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących rozbieżności w orzecznictwie. • Argumenty skarżącego dotyczące istnienia istotnych zagadnień prawnych.

Godne uwagi sformułowania

Problem prawny przedstawiony do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy nie może być już rozwiązany w orzecznictwie. • Istotnym zagadniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. • Choć wymagania stawiane istotnemu zagadnieniu prawnemu i potrzebie dokonania wykładni przepisów prawa jako przyczynom przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie są tożsame, to w obu przypadkach musi występować przymiot nowości.

Skład orzekający

Adam Doliwa

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku nowości zagadnienia prawnego, które zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie SN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury kasacyjnej i kryteriów przyjęcia skargi do rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy i potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej w kwestii odszkodowań za OOU.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowe przesłanki i pułapki procesowe.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst