I CSK 4073/23

Sąd NajwyższyWarszawa2025-04-03
SNnieruchomościobszar ograniczonego użytkowaniaŚrednianajwyższy
prawo ochrony środowiskaodszkodowanienieruchomościobszar ograniczonego użytkowaniarewitalizacja akustycznaSąd Najwyższyskarga kasacyjnakoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej spółki P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, uznając, że nie zachodzą przesłanki do jej rozpoznania, w szczególności kwestia odszkodowania za koszty rewitalizacji akustycznej została już wyjaśniona w orzecznictwie.

Spółka P. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w sprawie o zapłatę, podnosząc istotne zagadnienia prawne dotyczące odszkodowania z tytułu kosztów rewitalizacji akustycznej i utraty wartości nieruchomości w związku z utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że kwestia odszkodowania za nieponiesione koszty została już rozstrzygnięta w uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 100/22), a argumentacja skarżącej stanowi polemikę z orzecznictwem, a nie wykazanie istnienia istotnego zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w sprawie o zapłatę. Skarżąca domagała się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na cztery pytania prawne dotyczące odszkodowania z tytułu poniesionych kosztów na rewitalizację akustyczną (art. 129 ust. 2 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska) oraz odszkodowania za utratę wartości nieruchomości. Wnioskodawca kwestionował konieczność faktycznego poniesienia kosztów, możliwość uznania ich za odszkodowanie z tytułu utraty wartości nieruchomości, a także zarzucał naruszenie zasady pełnego odszkodowania i błędne ustalenie podstawy prawnej odszkodowania. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Podkreślono, że łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem istotnego zagadnienia prawnego jest wykluczone. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał na dominujące stanowisko Sądu Najwyższego (uchwała III CZP 100/22), zgodnie z którym właścicielowi nieruchomości w obszarze ograniczonego użytkowania nie przysługuje odszkodowanie za nieponiesione koszty rewitalizacji akustycznej. Sąd uznał, że przedstawiony przez skarżącego problem został już wyjaśniony w orzecznictwie, a sformułowane pytania prawne stanowią polemikę z orzeczeniem sądu drugiej instancji, nie mając charakteru abstrakcyjnego i uniwersalnego. W związku z brakiem spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, odszkodowanie nie jest należne, jeżeli koszty te nie zostały poniesione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na dominujące stanowisko, zgodnie z którym odszkodowanie za nieponiesione koszty nie przysługuje, chyba że na poszkodowanym ciążył skonkretyzowany prawny obowiązek dostosowania budynku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

powodowie (L. M. i I. M.)

Strony

NazwaTypRola
L. M.osoba_fizycznapowód
I. M.osoba_fizycznapowód
P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.1spółkapozwana

Przepisy (15)

Główne

p.o.ś. art. 129 § ust. 2

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Odszkodowanie za koszty rewitalizacji akustycznej nie jest należne, jeśli koszty te nie zostały poniesione, chyba że na poszkodowanym ciążył skonkretyzowany prawny obowiązek dostosowania budynku.

p.o.ś. art. 136 § ust. 3

Ustawa Prawo ochrony środowiska

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.c. art. 361 § § 2

Kodeks cywilny

Zasada pełnego odszkodowania.

k.p.c. art. 278 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dowód z opinii biegłego.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Przedmiot dowodu.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.

u.g.n. art. 157 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.g.n. art. 157 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 98 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiedzialność za koszty w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiedzialność za koszty w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności kwestia odszkodowania za nieponiesione koszty rewitalizacji akustycznej została już wyjaśniona w orzecznictwie Sądu Najwyższego (III CZP 100/22). Argumentacja skarżącej stanowi polemikę z orzecznictwem, a nie wykazanie istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów. Skarżąca nie rozróżnia poszczególnych przyczyn kasacyjnych i nieprawidłowo łączy przesłanki kasacyjne.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego odszkodowania za koszty rewitalizacji akustycznej i utraty wartości nieruchomości. Naruszenie przez Sąd drugiej instancji przepisów proceduralnych i prawa materialnego, w tym art. 157 ust. 1 w zw. z art. 157 ust. 3 u.g.n. oraz art. 278 § 1 w zw. z art. 382 k.p.c. przez niezastosowanie i niepoddanie opinii biegłego ocenie organizacji zawodowej. Naruszenie przez Sąd drugiej instancji art. 278 § 1 w zw. z art. 233 § 1 w zw. z art. 227 w zw. z art. 382 k.p.c. przez dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o stanowisko biegłego dotyczące interpretacji art. 129 p.o.ś.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzebą wykładni przepisów jest wykluczone. Nie jest bowiem możliwa sytuacja, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Właścicielowi nieruchomości położonej w OOU [...] nie przysługuje odszkodowanie w wysokości odpowiadającej kosztom zapewnienia w budynku znajdującym się na tej nieruchomości odpowiedniego klimatu akustycznego, jeżeli koszty te nie zostały poniesione. Powołane przez skarżącego zagadnienia prawne stanowią polemikę ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego wyrażonym w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy.

Skład orzekający

Adam Doliwa

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie odszkodowania za nieponiesione koszty rewitalizacji akustycznej w obszarze ograniczonego użytkowania oraz zasad przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z obszarem ograniczonego użytkowania i kosztami rewitalizacji akustycznej. Odmowa przyjęcia skargi ogranicza jej wartość jako bezpośredniego precedensu dla rozstrzygnięcia merytorycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowania za koszty związane z ochroną środowiska i ograniczeniami w użytkowaniu nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości w specyficznych strefach. Pokazuje również praktyczne aspekty procedury kasacyjnej.

Czy można dostać odszkodowanie za remont, którego się nie zrobiło? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady ochrony środowiska.

0

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 4073/23
POSTANOWIENIE
3 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
na posiedzeniu niejawnym 3 kwietnia 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa L. M. i I. M.
‎
przeciwko P. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P.1
‎
o zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.1
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
‎
z 24 kwietnia 2023 r., I ACa 1179/21,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanej na rzecz każdego z powodów po 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
[dr]
UZASADNIENIE
P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
‎
w P.1 wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
‎
z 24 kwietnia 2023 r., wydanego w sprawie o zapłatę.
Skarżąca występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego uzasadniła koniecznością udzielenia odpowiedzi na pytania: „(1) czy odszkodowanie z tytułu poniesionych kosztów na rewitalizację akustyczną
‎
(art. 129 ust. 2 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2556 ze zm.; dalej: „p.o.ś.”) lub art. 129 ust. 2 p.o.ś. samodzielnie) należne jest bez względu na to, czy powód w rzeczywistości poniósł takie koszty, czy też do powstania odpowiedzialności odszkodowawczej konieczne jest uprzednie ich poniesienie; (2) czy odszkodowanie przyznane formalnie z tytułu poniesienia nakładów akustycznych ze względu na brak spełnienia przez budynki mieszkalne wymagań normowych, w sytuacji gdy nakłady te nie zostały uprzednio poniesione przez właścicieli nieruchomości, stanowi odszkodowanie z tytułu utraty wartości nieruchomości w rozumieniu
‎
art. 129 ust. 2 p.o.ś.; (3) czy przyznanie powodowi odszkodowania w takiej sytuacji z dwóch tytułów (spadek wartości nieruchomości i zwrot kosztów poniesionych
‎
w celu spełnienia wymagań technicznych - akustycznych) nie stanowi naruszenia zasady pełnego odszkodowania (art. 361 § 2 k.c.), przez podwójne zrekompensowanie straty związanej z niedostosowaniem akustycznym budynku do wymogów wynikających z obszaru ograniczonego użytkowania (dalej: „OOU”)?; (4) czy odszkodowanie z tytułu utraty wartości nieruchomości (art. 129 ust. 2 p.o.ś.) przysługuje w związku z faktem wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania uchwałą Sejmiku Województwa […]. NR […], czy jedynie
‎
w związku z faktem wprowadzenia aktem prawa miejscowego skonkretyzowanego ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości dla określonych nieruchomości?”.
Skarżąca wskazała, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 129 ust. 2 p.o.ś. oraz
‎
art. 136 ust. 3 p.o.ś.
Zdaniem skarżącej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona ze względu na naruszenie przez Sąd drugiej instancji art. 157 ust. 1 w zw. z art. 157 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 278 § 1 w zw. z art. 382 k.p.c. przez ich niezastosowanie
‎
i niepoddanie opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości pod ocenę organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, w sytuacji, gdy strona pozwana w toku postępowania podnosiła szereg merytorycznych zarzutów do tej opinii, co w konsekwencji wpłynęło na wynik sprawy, gdyż Sąd przy wydawaniu rozstrzygnięcia w całości oparł się na zawartych w opinii ustaleniach co do wysokości i przyczyn powstania szkody, jak również naruszenie przez Sąd drugiej instancji art. 278 § 1 w zw. z art. 233 § 1 w zw. z art. 227 w zw.
‎
z art. 382 k.p.c., przez dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o stanowisko biegłego zakresie dotyczącym interpretacji postanowień art. 129 p.o.ś.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzebą wykładni przepisów jest wykluczone. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) generalnie wyklucza jednoczesne przyjęcie, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Nie jest bowiem możliwa sytuacja, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy (zob. postanowienie SN z 26 listopada 2013 r., I UK 291/13). Nie sposób uznać, że sporna kwestia jest oczywista (zob. postanowienie SN
‎
z 9 kwietnia 2014 r., V CSK 383/13). Skarżąca w sposób nieuprawniony połączyła przesłanki kasacyjne. Powyższe wskazuje na ignorowanie zasad obowiązujących przy formułowaniu i uzasadnianiu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżąca zdaje się nie rozróżniać poszczególnych przyczyn kasacyjnych.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że
zgodnie z dominującym stanowiskiem Sądu Najwyższego, właścicielowi nieruchomości położonej w OOU,
‎
o którym mowa w art. 135 p.o.ś., nie przysługuje odszkodowanie w wysokości odpowiadającej kosztom zapewnienia w budynku znajdującym się na tej nieruchomości odpowiedniego klimatu akustycznego, jeżeli koszty te nie zostały poniesione (zob. uchwała SN z 28 października 2022 r., III CZP 100/22,
‎
OSNC 2023, nr 6, poz. 58). Oznacza to, że przedstawiony przez skarżącego problem został wyjaśniony w orzecznictwie, w związku z czym nie została spełniona przesłanka z art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.
Bez wątpienia sytuacja prawna powodów kształtuje się w sposób odmienny, warto mieć na uwadze na treść uchwały Sejmiku Województwa […].
‎
z 30 stycznia 2012 r. nr […] w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska P. w P.1. W uchwale wprowadzono wymagania techniczne dotyczące budynków położonych w strefie wewnętrznej OOU w postaci obowiązku zapewnienia właściwego klimatu akustycznego
‎
w budynkach z pomieszczeniami wymagającymi ochrony akustycznej poprzez stosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej.
‎
W uchwale wskazano, że przez odpowiednią izolacyjność akustyczną przegród budowlanych należy rozumieć izolacyjność akustyczną określoną zgodnie
‎
z Polskimi Normami w dziedzinie akustyki budowlanej z uwzględnieniem poziomu hałasu powodowanego przez starty, lądowania, przeloty statków powietrznych, operacje naziemne i inne źródła hałasu związane z funkcjonowaniem lotniska, przy zapewnieniu wymaganej wymiany powietrza w pomieszczeniu, a także wymaganej izolacyjności cieplnej. Przez właściwy klimat akustyczny w budynkach należy rozumieć poziom dźwięku zgodny z obowiązującymi Polskimi Normami
‎
w dziedzinie akustyki budowlanej.
Powołana przez skarżącą uchwała Sądu Najwyższego, III CZP 100/22 stanowi wyjątek. W tym zakresie Sąd Najwyższy wyjaśnił, że odmienny wniosek można byłoby ewentualnie przyjąć, gdyby na poszkodowanym ciążył skonkretyzowany prawny obowiązek dostosowania budynku pod względem technicznym. W takim przypadku  nie byłoby wykluczone uznanie wskazanych kosztów za element szeroko rozumianych pasywów poszkodowanego, które zgodnie z dominującym stanowiskiem uwzględnia się przy szacowaniu wysokości odszkodowania metodą różnicy.
W niniejszej sprawie Sądy
meriti
prawidłowo oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i uznały, że okoliczności faktyczne, istotne dla rozstrzygnięcia sporu, uzasadniają wniosek powodów o zasądzenie na ich rzecz kwot tytułem nakładów na rewitalizację akustyczną nieruchomości.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżąca nie sformułowała żadnych zagadnień prawnych, a jego wywód nie zawiera żadnej argumentacji prawnej. Powołane przez skarżącego zagadnienia prawne stanowią polemikę ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego wyrażonym w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. W związku z tym należy uznać, że skarżący sformułował
‎
w istocie pytania, których kazuistyczny sposób ujęcia wskazuje, że nie mają one charakteru abstrakcyjnego, syntetycznego i uniwersalnego.
Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania
‎
(art. 398
9
§ 1 pkt 3 k.p.c.).
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1 w zw.
‎
z art. 398
21
k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).
[dr
]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI