I CSK 4050/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, dotyczącego sprawy o ustalenie z powództwa M.K. i A.K. w przedmiocie kredytu hipotecznego indeksowanego do franka szwajcarskiego. Bank argumentował, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne związane z wykładnią postanowień umowy kredytu oraz przepisów prawnych. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., przypomniał kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej, takie jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd podkreślił, że zagadnienie musi być nowe i nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, a jego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Wskazał również, że kwestie związane z abuzywnością klauzul dotyczących spreadu walutowego i ich konsekwencjami zostały już wielokrotnie rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Szczególnie istotna okazała się uchwała całej Izby Cywilnej SN z dnia 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, która ugruntowała linię orzeczniczą w zakresie skutków stwierdzenia niedozwolonych postanowień umownych w umowach kredytów frankowych, w tym możliwości ustalenia nieważności umowy i powstania samodzielnych roszczeń o zwrot nienależnego świadczenia. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał potrzeby ponownego badania kryteriów zastosowania art. 189 k.p.c. w sprawach kredytów frankowych, gdyż orzecznictwo dopuszcza żądanie ustalenia nieistnienia stosunku kredytu. Wobec braku wykazania przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 1 i 2 k.p.c. odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach kredytów frankowych, gdy nie występują nowe zagadnienia prawne.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarżący nie wykazuje istnienia istotnych zagadnień prawnych lub potrzeby wykładni przepisów, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów prawnych uzasadniająca przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie przedstawił zagadnień prawnych, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy lub które budziłyby poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kwestie podniesione przez bank dotyczące kredytów frankowych, w tym abuzywności klauzul i ich konsekwencji, zostały już wielokrotnie rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE, a uchwała III CZP 25/22 ugruntowała linię orzeczniczą.
Czy żądanie ustalenia nieistnienia stosunku kredytu ze względu na nieważność umowy kredytu mieści się w ramach art. 189 k.p.c. w sprawach kredytów frankowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzecznictwo Sądu Najwyższego powszechnie dopuszcza takie żądania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że powszechnie dopuszcza się wystąpienie z żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku kredytu ze względu na nieważność umowy kredytu, a skarżący nie wykazał potrzeby ponownego badania kryteriów zastosowania art. 189 k.p.c. w tym kontekście.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | osoba_fizyczna | powód |
| A.K. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy zasady swobody umów, w kontekście której analizowano umowę kredytu.
pr.bank. art. 69
Prawo bankowe
Reguluje umowę kredytu bankowego, w tym w kontekście kredytów indeksowanych lub denominowanych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zwrotu kosztów w przypadku uwzględnienia lub oddalenia środka zaskarżenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedstawione przez bank zagadnienia prawne nie są nowe i zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE. • Uchwała całej Izby Cywilnej SN III CZP 25/22 ugruntowała linię orzeczniczą w sprawach kredytów frankowych. • Skarżący nie wykazał potrzeby ponownego badania kryteriów zastosowania art. 189 k.p.c. w sprawach kredytów frankowych.
Godne uwagi sformułowania
Problem prawny przedstawiony do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy nie może być już rozwiązany w orzecznictwie. • Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. • W przypadku przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c. przyjęcie skargi do rozpoznania może uzasadniać rozbieżność występująca w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub sądów powszechnych. • Aktualnie zatem nie budzi wątpliwości, że choć umowa kredytu przewidująca tzw. spread walutowy mieści się w konstrukcji ogólnej umowy kredytu bankowego i stanowi jej możliwy wariant (art. 353^1 k.c. w zw. z art. 69 pr.bank.), to mechanizm ustalania przez bank kursów waluty, który pozostawia bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, zaś klauzula, która nie zawiera jednoznacznej treści i przez to pozwala na pełną swobodę decyzyjną przedsiębiorcy w kwestii bardzo istotnej dla konsumenta, dotyczącej kosztów kredytu, jest klauzulą niedozwoloną. • Odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład całej izby jest zaś możliwe tylko przez wydanie kolejnej uchwały w analogicznym składzie (art. 88 ustawy o SN). • Skuteczne powołanie się na interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. […]
Skład orzekający
Adam Doliwa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach kredytów frankowych, gdy nie występują nowe zagadnienia prawne."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarżący nie wykazuje istnienia istotnych zagadnień prawnych lub potrzeby wykładni przepisów, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą SN w sprawach kredytów frankowych, co jest nadal gorącym tematem dla prawników i konsumentów. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy filtruje sprawy trafiające do rozpoznania.
“Kredyty frankowe: Sąd Najwyższy stawia tamę powtarzaniu utartych argumentów w skargach kasacyjnych.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.