I CSK 405/13

Sąd Najwyższy2014-04-10
SNCywilneochrona dóbr osobistychŚrednianajwyższy
komisja śledczadostęp do informacji publicznejochrona dóbr osobistychprawo do prywatnościdane osoboweSąd Najwyższyskarga kasacyjnaorgan pomocniczy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej charakteru prawnego komisji śledczej i dostępu do jej materiałów.

Powód wniósł skargę kasacyjną, podnosząc istotne zagadnienie prawne dotyczące charakteru prawnego komisji śledczej i zasad udostępniania materiałów z jej działań. Sąd Najwyższy uznał, że komisja śledcza jest organem pomocniczym Sejmu, a materiały z jej prac są jawne na mocy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając brak przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powoda dotyczącą ochrony dóbr osobistych i zadośćuczynienia, w której podniesiono istotne zagadnienie prawne dotyczące charakteru prawnego komisji śledczej oraz zasad udostępniania materiałów z jej działań. Powód argumentował, że komisja jest organem pomocniczym, a brak jest podstawy prawnej do powszechnego udostępniania jej materiałów, powołując się na prawo do prywatności i ochronę danych osobowych. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdził, że status prawny komisji śledczej jako organu pomocniczego Sejmu jest niebudzący wątpliwości. Podkreślono, że zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, materiały organów pomocniczych są jawne, o ile wynika to z przepisów prawa lub decyzji organu. Sąd uznał, że podjęcie działalności publicznej przez posła wiąże się z ograniczeniem prawa do prywatności na rzecz prawa społeczeństwa do informacji, zwłaszcza w kontekście kontroli organów władzy publicznej. W związku z brakiem wykazania przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego ze względu na jego sytuację materialną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Komisja śledcza jest organem pomocniczym Sejmu, a materiały z jej prac są jawne i dostępne na mocy ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli nie ma przepisu bezpośrednio regulującego dostęp do protokołów organu pomocniczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że komisja śledcza jest organem pomocniczym Sejmu. Materiały z jej prac są jawne na mocy art. 18 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podjęcie działalności publicznej wiąże się z ograniczeniem prawa do prywatności na rzecz prawa społeczeństwa do informacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
X.Y.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Kancelaria Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowypozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

u.d.i.p. art. 18 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Materiały organów pomocniczych kolegialnych organów władzy publicznej są jawne i dostępne, o ile wynika to z przepisu prawa, aktu wydanego na jego podstawie, jak i decyzji samego organu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może w wypadkach zasługujących na uwzględnienie zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami, jeżeli poniosła je w związku ze swym usprawiedliwionym brakiem działania lub w celu zapobieżenia skutkom wadliwego działania przeciwnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zagadnienie prawne dotyczące komisji śledczej nie przemawia za przyjęciem skargi do rozpoznania, gdyż status komisji jako organu pomocniczego i jawność jej materiałów są ugruntowane prawnie.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego charakteru prawnego komisji śledczej i zasad udostępniania jej materiałów.

Godne uwagi sformułowania

komisja śledcza - czy jest kolegialnym organem władzy publicznej, czy tylko organem pomocniczym takiego organu podjęcie działalności publicznej oznacza ograniczenie tego prawa dla jednostki Prawo do prywatności jednostki musi w takim przypadku ustąpić przed prawem do informacji całego społeczeństwa

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej z prac komisji śledczych oraz zasady ograniczenia prawa do prywatności w związku z działalnością publiczną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dostępu do materiałów organu pomocniczego Sejmu. Konieczność oceny każdego przypadku indywidualnie w kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej i przepisów szczególnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i relacji między prawem do prywatności a interesem społecznym w kontekście prac komisji śledczych, co jest tematem budzącym zainteresowanie.

Czy materiały z prac komisji śledczej są zawsze jawne? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice prawa do prywatności.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 405/13
POSTANOWIENIE
Dnia 10 kwietnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z powództwa X.Y.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Kancelarii Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
‎
o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 kwietnia 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2012 r.,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego;
3. przyznaje adw. M. R. od Skarbu Państwa
‎
- Sądu Apelacyjnego kwotę 2 880 (dwa tysiące
‎
osiemset osiemdziesiąt) złotych powiększoną o 23 %
‎
podatku VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie
‎
powodowi z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej
‎
w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub  wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Jako  uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano występowanie na jej tle istotnego problemu prawnego. Dotyczy on charakteru prawnego komisji śledczej - czy jest kolegialnym organem władzy publicznej, czy tylko organem pomocniczym takiego organu, a w konsekwencji, jakie zasady rządzą udostępnianiem materiałów z jej działań. Skarżący trafnie uważa, że jest to organ pomocniczy, z czego wywodzi, że brak podstawy prawnej pozwalającej na powszechne udostępnianie materiałów z prac tego ciała, zwłaszcza wobec nawet konstytucyjnych gwarancji prawa do prywatności oraz ustawowej ochrony danych osobowych. Jak jednak trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę kasacyjną, zagadnienie to nie przemawia za przyjęciem jej do  rozpoznania. Po pierwsze, nie ulega wątpliwości status prawny komisji śledczej - tak jak wszystkie inne komisje sejmowe należy ją uznać za organ pomocniczy kolegialnego organu władzy publicznej, jakim jest Sejm. Po drugie, nie budzą wątpliwości zasady i podstawy prawne protokołów i materiałów z prac takich organów pomocniczych, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego. Z art. 18 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika wyraźnie, że materiały takich organów pomocniczych są jawne i dostępne, o ile wynika to z przepisu prawa, aktu wydanego na jego podstawie, jak i nawet decyzji samego organu. Jest to zgodne z ideą powołanej ustawy, która stoi na straży dostępu do informacji publicznej. Powód, będąc posłem, stał się osobą publiczną, a zatem
per facta concludentia
zgodził się na udostępnianie i rozpowszechnianie niektórych jego informacji prywatnych, związanych z działalnością publiczną. Występowanie przed komisją śledczą Sejmu niewątpliwie ma taki charakter. Zatem nawet jeżeli stwierdzi się, jak chce skarżący, że nie ma przepisu ustawowego bezpośrednio i wprost regulującego dostęp do informacji i protokołów organu pomocniczego organu kolegialnego władzy publicznej, to problem prawny nie powstaje, bo przepis ten tego nie wymaga – wystarczy regulacja aktu podstawowego (a więc np. właśnie regulaminu Sejmu), a nawet tylko decyzja samej komisji śledczej. Zarazem nie  budzi wątpliwości zgodność art. 18 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej z Konstytucją w powołanym zakresie. Niewątpliwie Konstytucja stoi na straży prawa do prywatności, jednak nie budzi wątpliwości, że podjęcie działalności publicznej oznacza ograniczenie tego prawa dla jednostki, a zwłaszcza w  odniesieniu do informacji ujawnionych w toku tej działalności lub w związku z nią. Prawo do prywatności jednostki musi w takim przypadku ustąpić przed prawem do informacji całego społeczeństwa, które ma kluczowe znaczenie dla możliwości kontroli działania kolegialnych organów władzy publicznej przez ogół obywateli.
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398
9
§ 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Ze względu na charakter niniejszej sprawy oraz sytuacje materialną powoda Sąd Najwyższy nie obciążył go kosztami postępowania kasacyjnego (art. 102 k.p.c.).
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI