III CSK 147/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zwrot nakładów na nieruchomość, uznając brak istotnego zagadnienia prawnego.
Powód P. S.A. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację w sprawie o zwrot nakładów na nieruchomość. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia prawa materialnego i wskazywał na istotne zagadnienie prawne dotyczące gospodarowania mieniem państwowym przez jego poprzednika prawnego. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że nie zachodzi przesłanka przyjęcia skargi do rozpoznania, ponieważ poprzednik prawny powoda dokonywał nakładów z środków państwowych na nieruchomość państwową, co wyklucza zastosowanie przepisów o zwrocie nakładów na cudzą rzecz.
Powód P. S.A. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 12 grudnia 2016 r., który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 21 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy pierwotnie oddalił powództwo o zwrot nakładów na nieruchomość, uznając je za bezzasadne. W skardze kasacyjnej powód podnosił zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i argumentował, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące tego, czy jego poprzednik prawny, P., w okresie obowiązywania art. 128 k.c., gospodarował mieniem ogólnokrajowym (państwowym) w sposób odrębny od innych przedsiębiorstw państwowych. Sąd Najwyższy, po analizie akt sprawy, uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, skargi kasacyjnej i odpowiedzi na skargę, stwierdził, że nie zachodzi przesłanka przyjęcia skargi do rozpoznania, określona w art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd wskazał, że pozwana Gmina nabyła nieruchomość w wyniku komunalizacji, a poprzednik prawny powoda dokonywał nakładów z środków państwowych na nieruchomość stanowiącą własność państwową. W tej sytuacji, zdaniem Sądu Najwyższego, nie można stosować przepisów dotyczących zwrotu nakładów na cudzą rzecz (art. 226 § 1 k.c. i art. 230 k.c.). Sąd uznał, że nie ma potrzeby odrębnego rozpatrywania statusu prawnego Przedsiębiorstwa Państwowego P. w tym zakresie, ponieważ zasada z art. 128 k.c. pozostaje aktualna. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, przedsiębiorstwo państwowe P. gospodarowało mieniem ogólnokrajowym, a nakłady dokonane przez nie na nieruchomość państwową nie podlegają zwrotowi na podstawie przepisów o nakładach na cudzą rzecz.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że poprzednik prawny powoda dokonywał nakładów z środków państwowych na nieruchomość państwową, co wyklucza zastosowanie art. 226 § 1 k.c. i art. 230 k.c. Brak jest podstaw do odrębnego traktowania statusu prawnego P. w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Gmina O.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S.A. | spółka | powód |
| Gmina O. | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 128
Kodeks cywilny
Dotyczy gospodarowania mieniem ogólnokrajowym przez przedsiębiorstwa państwowe.
k.c. art. 226 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zwrotu nakładów na cudzą rzecz, który nie ma zastosowania w tej sprawie.
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zwrotu nakładów na cudzą rzecz, który nie ma zastosowania w tej sprawie.
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 19
Związany z konsekwencjami prawnymi zmiany art. 128 k.c. w kontekście komunalizacji.
Ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym P. art. 128
Dotyczy okresu obowiązywania przepisu.
Ustawa z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych art. 6 § pkt 1
Wspomniany w kontekście autonomiczności regulacji prawnej dotyczącej P.
k.p.c. art. 352
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej. Nakłady dokonane przez poprzednika prawnego powoda były środkami państwowymi na nieruchomość państwową, co wyklucza zastosowanie przepisów o zwrocie nakładów na cudzą rzecz.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego statusu prawnego przedsiębiorstwa P. i gospodarowania mieniem państwowym.
Godne uwagi sformułowania
w rozpoznawanej sprawie o zwrot nakładów nie występuje - wbrew stanowisku skarżącego - przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania poprzednik prawny powoda, dokonując wspomnianych nakładów, nie czynił tego z własnych środków (funduszy), lecz właśnie ze środków państwowych i nakłady te dokonane zostały jednocześnie na nieruchomość stanowiącą własność państwową. W tej sytuacji dochodzi do eliminacji możliwości stosowania przepisu art. 226 § 1 k.c. i art. 230 k.c., które dotyczą nakładów dokonywanych na rzecz cudzą.
Skład orzekający
Mirosław Bączyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nakładów na nieruchomości w kontekście komunalizacji i statusu prawnego przedsiębiorstw państwowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją i poprzednim ustrojem gospodarczym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem rzeczowym i transformacją ustrojową, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy nakłady na państwową nieruchomość podlegają zwrotowi po komunalizacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CSK 147/17 POSTANOWIENIE Dnia 4 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z powództwa P. S.A. z siedzibą w W. przeciwko Gminie O. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 października 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 grudnia 2016 r., sygn. akt I ACa (...), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 7500 (siedem tysięcy pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powód – P. S.A. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 12 grudnia 2016 r., w którym oddalono apelację tego powoda wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w dniu 21 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy oddalił powó dztwo, przyjmując, że powództwo obejmujące żądanie zwrotu nakładów na nieruchomość okazało się bezzasadne. W skardze kasacyjnej podnoszono zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Chodzi o to, czy P. (prawny poprzednik powoda), w okresie obowiązywania art. 128 k.c. gospodarowało mieniem gólnokrajowym (państwowym) podobnie jak inne przedsiębiorstwo państwowe. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Po analizie treści uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, treści skargi kasacyjnej i zawartej w nim prawnej motywacji wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz treści odpowiedzi na skargę kasacyjną (art. 352 i n. akt sprawy), Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie o zwrot nakładów nie występuje - wbrew stanowisku skarżącego - przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przewidziana w art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. W rozpoznawanej sprawie powstał problem, czy w związku z nabyciem przez pozwaną Gminę nieruchomości w wyniku komunalizacji na Gminie tej ciążył obowiązek zwrotu nakładów poniesionych przez powoda (P. S.A.) i jego poprzednika prawnego (P.) po dniu 9 maja 1989 r. i przed tą datą (w tym dniu weszła w życie ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym P. - Dz.U nr 26, poz. 138 ze zm.). Nakłady takie zostały istotnie poniesione przez wspomniane podmioty w dobrej wierze. Pozwana Gmina stała się właścicielem spornej nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. Analizując zgłoszony w apelacji zarzut naruszenia art. 19 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32 poz. 191), Sąd Apelacyjny trafnie przedstawił i uzasadnił prawne konsekwencje zmiany art. 128 k.c., statuującego zasadę tzw. jednolitego funduszu własności państwowej, także w odniesieniu do prawnego statusu przedsiębiorstwa państwowego P. (s. 7-8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Doszedł do prawidłowej konkluzji, że poprzednik prawny powoda, dokonując wspomnianych nakładów, nie czynił tego z własnych środków (funduszy), lecz właśnie ze środków państwowych i nakłady te dokonane zostały jednocześnie na nieruchomość stanowiącą własność państwową. W tej sytuacji dochodzi do eliminacji możliwości stosowania przepisu art. 226 § 1 k.c. i art. 230 k.c., które dotyczą nakładów dokonywanych na rzecz cudzą. Nie powoduje zmiany tego stanu rzeczy wskazywana w skardze kasacyjnej pewna autonomiczność (odrębność) regulacji prawnej, dotycząca P. (art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych; Dz.U. z 1989 r., nr 24 poz. 122 ze zm.). Brak w związku z tym podstaw do przyjęcia stanowiska, że w okresie obowiązywania art. 128 k.c. P. nie gospodarowało mieniem ogólno - narodowym, które w całości należało do Skarbu Państwa, a funkcję tę można by przypisywać jedynie przedsiębiorstwom państwowym objętym reżimem ogólnej ustawy z dnia 25 września 1981 r. Nie ma zatem potrzeby określania odrębnego, prawnego statusu Przedsiębiorstwa Państwowego P. w omawianym zakresie, a tym samym czynienia odstępstw od ogólnie ujętej zasady, wyrażonej w art. 128 k.c. W tej sytuacji Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. i §§ 2 i 10 rozporządzenia MS z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2016, poz. 1667). jw, aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI