I CSK 397/12

Sygn. akt I CSK 397/12 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 20 grudnia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
 
 
 
w sprawie z wniosku W. W. und B. V. A. w H., Niemcy 
przy uczestnictwie T. B. 
o stwierdzenie wykonalności orzeczeń sądowych, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 grudnia 2012 r., 
na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania 
od postanowienia Sądu Apelacyjnego  
z dnia 31 sierpnia 2011 r.,  
 
 
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
Uczestnik T. B. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu 
Apelacyjnego z dnia 31 sierpnia 2011 r. oddalającego jego zażalenie od 
postanowienia Sądu Okręgowego w W. z  dnia 23 września 2010 r. Sąd Okręgowy 
uwzględnił wniosek wierzyciela - „W.” W. und B. V. A. z  siedzibą w H. (Niemcy) o 
stwierdzenie wykonalności wobec dłużnika T. B. na terenie Rzeczypospolitej 
Polskiej wyroku Sądu Krajowego w L. (Niemcy) z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. 
akt 5043/06, zasądzającego m. in. od T. B. na rzecz tego wierzyciela kwotę 
21.736,58 euro z odsetkami w wysokości 5% ponad daną bazową stopę 
procentową od dnia 27 marca 2006 r. od kwoty 20.569,76 euro i od kwoty 1.166,82 
euro od dnia 1 maja 2006 r., a ponadto stwierdził wykonalność decyzji Sądu 
Krajowego w L. (Niemcy) o ustaleniu kosztów, zasądzającej od tych samych 
podmiotów kwotę 3.079,03 euro z odsetkami w wysokości pięciu punktów 
procentowych ponad bazową stopę procentową od dnia 19 stycznia 2007 r. 
Sąd  orzekł też o kosztach postępowania o stwierdzenie wykonalności orzeczenia 
sądu zagranicznego. Według ustaleń Sądu Okręgowego, Sąd Krajowy w L. 
(Niemcy) wyrokiem z dnia 21 listopada 2006 r. zasądził solidarnie od firmy: T.-P. T. 
B. spółki prawa zagranicznego i T. B. na rzecz wnioskodawcy kwotę 21.736,58 
euro z wskazanymi odsetkami. Następnie decyzją z dnia 1 lutego 2007 r. dokonał 
rozliczenia kosztów postępowania. W 2007 r. wnioskodawca złożył do Sądu 
Okręgowego w W. wniosek o stwierdzenie wykonalności przedmiotowych orzeczeń 
wskazując jako dłużnika firmę T.-P. T. B. spółkę prawa zagranicznego. 
Wniosek  ten został oddalony wobec stwierdzenia, że na terenie państwa polskiego 
nie istnieje taki podmiot prawny. W niniejszej sprawie wnioskodawca złożył 
analogiczny wniosek w stosunku do wymienionego w obu orzeczeniach Sądu 
Krajowego w L. drugiego dłużnika (solidarnego) – T. B., załączając oryginalne i 
prawomocne orzeczenie sądu niemieckiego oraz zaświadczenie określone w art. 
54 Rozporządzenia nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji 
krajowej i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach 
cywilnych i handlowych (Dz. Urz. UEL.2001.12.1 ze zm.). Sąd  Okręgowy rozpoznał 
sprawę w oparciu o przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001. Stwierdził, że 
wnioskodawca przedstawił wymagany odpis orzeczenia sądu zagranicznego oraz 
zaświadczenie, o którym mowa w art. 54 rozporządzenia.  

 
3 
Rozpoznający zażalenie uczestnika T. B. na powyższe postanowienia Sąd 
II instancji nie dopatrzył się istnienia przeszkód do stwierdzenia wykonalności 
orzeczeń Sądu niemieckiego z tego powodu, iż drugi z wymienionych w tych 
orzeczeniach  dłużników solidarnych (osoba prawna) nie istnieje, a wyrok wobec 
niego jest niewykonalny. Wskazał na dopuszczalność wystąpienia o stwierdzenie 
wykonalności jedynie części orzeczenia wynikającą z postanowień art. 48 
Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001. Nie stwierdził, aby wyrok i decyzja 
o  ustaleniu kosztów zapadły w postępowaniu dotkniętym nieważnością, czy innymi 
poważnymi wadami i aby można było uznać je za orzeczenia nieistniejące, bądź też 
aby stwierdzenie ich wykonalności miało naruszać  porządek publiczny.  
 
W skardze kasacyjnej opartej na obydwu podstawach z art. 3983 § 1 k.p.c. 
uczestnik zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego - niezastosowanie art. 
45 ust. 1 Rozporządzenia nr 44/2001 w zw. z art. 34 pkt 1 tego Rozporządzenia 
oraz uchybienie art. 386 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 38 ust. 1 Rozporządzenia nr 
44/2001 i naruszenie art. 386 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 48 ust. 1 i 2 powołanego 
Rozporządzenia, które miały wpływ na wynik sprawy. 
 
 
 
We 
wnioskach 
domagał 
się 
uchylenia 
w 
całości 
zaskarżonego 
postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Sądu Okręgowego oraz 
zasądzenia od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kosztów procesu wraz 
z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w tym za 
postępowanie kasacyjne; ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego 
postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Sądu Okręgowego 
i odmówienie stwierdzenia wykonalności wyroku Sądu Krajowego w L. z dnia 21 
listopada 2006 r. (sygn. akt 5 O 43/06) i decyzji Sądu Krajowego w L. z dnia 1 
lutego 2007 r. (sygn. akt 5 O 43/06) oraz o oddalenie wniosku o nadanie temu 
wyrokowi klauzuli wykonalności i zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika 
kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm 
przepisanych, w tym za postępowanie kasacyjne. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarga 
kasacyjna 
ukształtowana 
została 
w 
przepisach 
kodeksu 
postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, 

 
4 
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa 
i  jednolitości wykładni, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia 
orzeczeń  nie satysfakcjonujących stron. Realizacji tego celu służy instytucja tzw. 
przedsądu, ustanowionego w art. 3989 k.p.c., w ramach którego Sąd Najwyższy 
dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. 
Zakres  przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie 
występują przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności uzasadniające 
przyjęcie skargi do rozpoznania.  
Skarżący uzasadnił potrzebę merytorycznego rozpatrzenia jego skargi 
przesłanką przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., to znaczy wystąpieniem 
w sprawie istotnych zagadnień prawnych polegających na potrzebie ustalenia 
legitymacji biernej w postępowaniu o stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu 
zagranicznego w przypadku, gdy orzeczenie, którego wykonalność ma być 
stwierdzona, wydane było przeciwko więcej niż jednemu podmiotowi, przy czym 
odpowiedzialność tych podmiotów była solidarna. Ponadto według skarżącego 
istnieje potrzeba ustalenia, czy orzeczenie sądu zagranicznego wydane wobec 
podmiotu nieistniejącego jako dłużnika solidarnego jest sprzeczne z porządkiem 
prawnym Rzeczypospolitej Polskiej oraz czy wewnętrzna sprzeczność treści 
orzeczenia sądu zagranicznego z treścią zaświadczenia wymienionego w art. 54 
oraz art. 58 Rozporządzenia nr 44/2001 w określeniu podmiotów, wobec których 
orzeczenie to podlega wykonaniu, jest sprzeczne z porządkiem prawnym 
Rzeczypospolitej Polskiej.   
 
 
 
 
 
 
 
 
Zagadnienie 
prawne 
uzasadniające 
przyjęcie 
skargi 
kasacyjnej 
do 
rozpoznania musi mieć charakter istotny i być zagadnieniem nowym, dotychczas 
nie rozwiązanym w orzecznictwie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
22 grudnia 2008 r., III CSK 285/08, BSN 2009, nr 4, s. 48). Ponadto skarżący, który 
powołuje się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, 
powinien zagadnienie to przedstawić przez jego odpowiednie sformułowanie 
z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, a także wskazać 
argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych oraz wyjaśnić dlaczego 
rozstrzygnięcie tego zagadnienia przez Sąd Najwyższy będzie miało istotne 
znaczenie nie tylko dla tej konkretnej sprawy, lecz także dla rozwoju praktyki 

 
5 
sądowej (m. in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2007 r., 
I CSK 326/07, Lex nr 560504). Przedstawione w skardze zagadnienia nie skłaniają 
do przyjęcia tej skargi do rozpoznania. Skarżący nie wyjaśnił prawnej istoty swoich 
wątpliwości, ani nie ujął w wymaganej formie argumentacji mającej świadczyć 
o niewyjaśnieniu przedstawionych zagadnień w dotychczasowym orzecznictwie. 
Tymczasem zagadnienie dotyczące legitymacji biernej w sprawach o stwierdzenie  
wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego, w  których takie orzeczenie wydane 
zostało przeciwko kilku podmiotom odpowiedzialnym solidarna było przedmiotem 
rozważań np. w postanowieniu Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2007 r. (I CSK 
330/06, OSNC 2007/12/185), w którym wyjaśniono, że legitymację bierną mają 
osoby występujące w charakterze dłużników solidarnych, ponieważ postępowanie 
w przedmiocie uznania zagranicznego orzeczenia jest szczególnego rodzaju 
postępowaniem jurysdykcyjnym, przybierającym z reguły postać dwustronną. 
Muszą w nim zatem uczestniczyć, obok wnioskodawcy, wszystkie osoby, które 
brały udział w postępowaniu zagranicznym w charakterze strony lub uczestnika 
postępowania. Wyjątek od tej zasady można jednak dopuścić w sytuacji, w której 
wniosek o uznanie orzeczenia zagranicznego dotyczy części rozstrzygnięcia 
zawartego w tym orzeczeniu i byłaby to część, która nie odnosiłaby się do 
wszystkich stron lub uczestników postępowania. W takiej sytuacji za konieczny 
uznać należałoby udział w postępowaniu o uznanie jedynie tych stron lub 
uczestników postępowania zagranicznego, do których odnosiłaby się ta część 
orzeczenia, która objęta zostałby wnioskiem o uznanie. Nie jest też istotna 
wątpliwość czy orzeczenie Sądu zagranicznego wydane wobec podmiotu 
nieistniejącego jest sprzeczne z porządkiem prawnym Rzeczypospolitej Polskiej, 
skoro sprawa nie jest obecnie rozpoznawana w stosunku do takiego podmiotu. 
Z  analogicznych przyczyn nie ma znaczenia kwestia czy zaświadczeniem sądu 
zagranicznego określającym podmioty, wobec których orzeczenie podlega 
wykonaniu, objęte są inne jeszcze osoby, ponieważ istotą odpowiedzialności 
solidarnej jest zastrzeżone na korzyść wierzyciela prawo domagania się od 
każdego ze współdłużników solidarnych zaspokojenia całej wierzytelności. 
Nie  budzi zaś wątpliwości ani zdolność prawna uczestnika, ani fakt wymienienia 
go  w zaświadczeniu. 
 
 
 
 
 
 

 
6 
W związku z powyższym Sąd Najwyższy uznał, iż nie zachodzi przesłanka, 
którą skarżący uzasadnił potrzebę rozpatrzenia jego skargi.  
 
 
 
Okoliczności sprawy nie wskazują także, aby zachodziły inne podstawy 
przewidziane w art. 3989 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił 
przyjęcia tej skargi do rozpatrzenia.