I CSK 3960/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-11-06
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnatytuł wykonawczyprawo bankowespadkobiercyegzekucjapodsumowanieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 398^9 § 1 k.p.c., a kwestia dopuszczalności bankowego tytułu egzekucyjnego wobec spadkobierców dłużnika jest już ugruntowana w orzecznictwie.

Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, podnosząc istotne zagadnienie prawne dotyczące przejścia skutków oświadczenia o poddaniu się egzekucji na spadkobierców dłużnika banku. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na brak przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., w tym na ugruntowane orzecznictwo dopuszczające wystawienie bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom. Sąd podkreślił również, że skarżący nieprawidłowo połączyli przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem istotnego zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez powodów K. K., D. K. i I. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Skarżący podnieśli, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące tego, czy skutki oświadczenia o poddaniu się egzekucji na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego przechodzą na spadkobierców dłużnika, czy też wygasają wraz z jego śmiercią. Wskazali również na naruszenie przepisów Prawa bankowego przez sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem występowania istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości, gdyż orzecznictwo Sądu Najwyższego jest w tej kwestii ugruntowane – dopuszczono możliwość wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom kredytobiorcy. Sąd podkreślił, że skarżący nieprawidłowo połączyli przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem istotnego zagadnienia prawnego, co wyklucza przyjęcie skargi do rozpoznania. Wobec braku innych przesłanek, w tym nieważności postępowania, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego nastąpiło z uwzględnieniem sytuacji osobistej powodów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, skutki oświadczenia o poddaniu się egzekucji przechodzą na spadkobierców, a bank jest uprawniony do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom dłużnika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że w orzecznictwie przesądzono, iż bank może wystawić tytuł egzekucyjny przeciwko spadkobiercy kredytobiorcy na podstawie art. 96 ust. 2 Prawa bankowego. Dopuszczono również możliwość objęcia oświadczeń konsumentów o poddaniu się egzekucji abstrakcyjną kontrolą sądową. Argumentacja skarżących stanowi polemikę ze stanowiskiem sądu drugiej instancji, a kwestia ta nie budzi już poważnych wątpliwości prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznapowód
D. K.osoba_fizycznapowód
I. K.osoba_fizycznapowód
[...] spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

Prawo bankowe art. 97 § 1 i 2

Ustawa Prawo bankowe

Bank jest uprawniony do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom osób wymienionych w art. 97 ust. 1.

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

Prawo bankowe art. 96 § 2

Ustawa Prawo bankowe

Prawo bankowe art. 98 § 1 i 2

Ustawa Prawo bankowe

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Występowanie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego przejścia skutków oświadczenia o poddaniu się egzekucji na spadkobierców. Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 96 ust. 2, art. 97 ust. 1 i 2 oraz art. 98 ust. 1 i 2 Prawa bankowego. Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.

Godne uwagi sformułowania

łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jest wykluczone Nie jest bowiem możliwa sytuacja, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy w orzecznictwie przesądzono, że bank może wystawić tytuł egzekucyjny przeciwko spadkobiercy kredytobiorcy na podstawie art. 96 ust. 2 Prawa bankowego argumentacja skarżących stanowi polemikę ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego

Skład orzekający

Adam Doliwa

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie dopuszczalności bankowego tytułu egzekucyjnego wobec spadkobierców oraz zasad przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z bankowymi tytułami egzekucyjnymi i dziedziczeniem, a także ogólnych zasad postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem bankowym i dziedziczeniem, która może być interesująca dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Czy dług bankowy dziedziczysz po śmierci? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady wystawiania tytułów egzekucyjnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 3960/23
POSTANOWIENIE
6 listopada 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
na posiedzeniu niejawnym 6 listopada 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa K. K., D. K. i I. K.
‎
przeciwko […] spółce akcyjnej w W.
‎
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,
‎
na skutek skargi kasacyjnej K. K., D. K. i I. K.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
‎
z 5 kwietnia 2023 r., V ACa 597/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. nie obciąża powodów kosztami postępowania kasacyjnego.
[D.R.]
UZASADNIENIE
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego
‎
w Warszawie z 5 kwietnia 2023 r.
Skarżący powołali się na występowanie istotnego zagadnienia prawnego, sprowadzającego się do odpowiedzi na następujące pytanie:
czy skutki oświadczenia o poddaniu się egzekucji na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego, o którym mowa w art. 97 ust. 1 i 2 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
(
tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1376 ze zm.; dalej: ,,Prawo bankowe”)
przechodzą wraz ze śmiercią na spadkobierców dłużnika banku umożliwiając bankowi wystawienie bezpośrednio przeciwko tym spadkobiercom bankowego tytułu egzekucyjnego, czy też oświadczenie to ma charakter osobisty
‎
i wygasa wraz ze śmiercią dłużnika banku.
Skarżący uznali również, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdyż sąd drugiej instancji naruszył
art. 96 ust. 2, art. 97 ust. 1 i 2 oraz art. 98
‎
ust. 1 i 2 Prawa bankowego wskutek ich wadliwej wykładni i przyjęcia, że bank
‎
na podstawie wskazanych przepisów był uprawniony do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom dłużnika banku.
Ponadto skarżący wskazali na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, stanowiących podstawę sformułowanych zagadnień.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
‎
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
‎
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego
‎
lub potrzebą wykładni przepisów jest wykluczone. Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał uwagę, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) generalnie wyklucza jednoczesne przyjęcie, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Nie jest bowiem możliwa sytuacja, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy (zob. postanowienie SN z 26 listopada 2013 r., I UK 291/13). Nie sposób uznać,
‎
że sporna kwestia jest oczywista (zob. postanowienie SN z 9 kwietnia 2014 r.,
‎
V CSK 383/13). Skarżący w sposób nieuprawniony połączył przesłanki kasacyjne. Powyższe wskazuje na ignorowanie zasad obowiązujących przy formułowaniu
‎
i uzasadnianiu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący zdaje się nie rozróżniać poszczególnych przyczyn kasacyjnych
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w niniejszej sprawie
‎
nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. W orzecznictwie przesądzono, że bank może wystawić tytuł egzekucyjny przeciwko spadkobiercy kredytobiorcy na podstawie art. 96 ust. 2 Prawa bankowego. Dopuszczono również możliwość objęcia oświadczeń kontrahentów banku (konsumentów) o poddaniu się egzekucji abstrakcyjną kontrolą sądową również w sytuacji, gdy oświadczenie takie umieszczono we wzorcu umownym banku (zob. wyrok SN z 10 stycznia 2014 r., I CSK 183/13, OSNC 2014, nr 10, poz. 104). Z akt sprawy wynika, że oświadczenie zmarłego kredytobiorcy
‎
o poddaniu się egzekucji znajduje się w treści umowy kredytu.
‎
Rzecz jasna, abstrakcyjna kontrola treści takiego oświadczenia kredytobiorcy
‎
nie może prowadzić do wyłączenia możliwości wystawienia przez
‎
bank - kredytodawcę bankowego tytułu egzekucyjnego wobec spadkobierców kredytobiorcy, skoro
de lege lata
bank jest uprawniony do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom osób wymienionych
‎
w art. 97 ust. 1 Prawa bankowego.
W świetle powyższego należy wskazać, że w głównej mierze argumentacja skarżących stanowi polemikę ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego zawartym
‎
w uzasadnieniu wyroku. Pozwala to na przyjęcie, że skarżącym chodzi wyłącznie o poddanie zaskarżonego orzeczenia kontroli kasacyjnej, a nie o wykazanie przesłanek będących podstawą przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania
‎
(art. 398
9
§ 1 pkt 3 k.p.c.).
Z tych względów na podstawie art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Mając na względzie sytuację osobistą powodów orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie
‎
z art. 102 k.p.c.
(M.M.)
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI