I CSK 3951/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-10-17
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnasąd najwyższynieważność postępowaniaskład sąduustawa COVIDkoszty postępowaniaorzecznictwo

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie jednoosobowym na podstawie ustawy COVID-owej nie stanowi nieważności postępowania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanego, który zarzucał nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu rozpoznania sprawy w składzie jednoosobowym. Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że takie rozpoznanie, zgodne z przepisami ustawy COVID-owej, nie powoduje nieważności postępowania. W związku z tym odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez pozwanego R. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 maja 2023 r. Skarżący zarzucił nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji, wskazując na rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym, co miało naruszać art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania, podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie jednoosobowym na podstawie przepisów specustawy COVID-19 nie skutkuje nieważnością postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. Sąd wskazał, że takie orzekanie było zgodne z wymogami ustawowymi, a strony nie zostały pozbawione możliwości obrony swoich praw. Podkreślono również, że przesłanki nieważności postępowania są wyliczone enumeratywnie i nie podlegają rozszerzającej interpretacji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz banku zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie jednoosobowym na podstawie przepisów specustawy COVID-19, jeśli było zgodne z tymi przepisami, nie stanowi nieważności postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym rozpoznanie sprawy w składzie zgodnym z przepisami ustawy (nawet jeśli była to ustawa epizodyczna jak specustawa COVID-19) nie powoduje nieważności postępowania. Podkreślono, że przesłanki nieważności są enumeratywne i nie podlegają rozszerzającej interpretacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Bank S.A. w W.

Strony

NazwaTypRola
Bank spółki akcyjnej w W.spółkapowód
M. N.osoba_fizycznapozwany
R. P.osoba_fizycznapozwany
G. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, dotycząca nieważności postępowania.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki nieważności postępowania.

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki pozbawienia stron możliwości obrony praw.

ustawa COVID-19 art. 15zzs1 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Umożliwiała rozpoznawanie spraw w składzie jednoosobowym w określonych sytuacjach.

k.p.c. art. 98 § § 1, 1^1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące zasad zasądzania kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 pkt 8

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 10 ust. 4 pkt 2

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie jednoosobowym na podstawie ustawy COVID-owej nie stanowi nieważności postępowania. Przesłanki nieważności postępowania są enumeratywne i nie podlegają rozszerzającej interpretacji.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z uwagi na rozpoznanie sprawy przez Sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne nie zachodzi nieważność postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.) w przypadku, gdy ustawa (choćby tylko temporalna) wprost wskazuje skład sądu i sprawa została rozpoznana w takim właśnie składzie, czyli zgodnie z kryteriami ustawowymi nie można ich interpretować rozszerzająco

Skład orzekający

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących składu sądu w okresie obowiązywania specustawy COVID-19 oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą COVID-19 i jej wpływem na skład sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z funkcjonowaniem sądów w okresie pandemii i wpływu specustawy na ważność postępowań, co jest nadal istotne dla praktyków prawa.

Czy jednoosobowy skład sądu w czasach COVID-19 unieważniał postępowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 7500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 3951/23
POSTANOWIENIE
17 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
na posiedzeniu niejawnym 17 października 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa Bank spółki akcyjnej w W.
‎
przeciwko M. N., R. P., G. P.
‎
o zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej R. P.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
‎
z 23 maja 2023 r., I ACa 1225/22,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od R. P. na rzecz Bank S.A. w W. kwotę 7 500 zł (siedem tysięcy pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu, do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 23 maja 2023 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł pozwany, zaskarżając je w całości. Pozwany powołała się na dyspozycję art. 398
9
§ 1 pkt 3 k.p.c., wskazując, że w sprawie doszło do nieważności postępowania z uwagi na rozpoznanie jej przez Sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym.
Powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzeczenie o kosztach.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Skarga kasacyjna pozwanego nie zawiera argumentów dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał występowanie w sprawie przesłanki określonej w art. 398
9
§ 1 pkt 3 k.p.c.
Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w tej sprawie, podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z 24 stycznia 2024 r., III CZ 339/23, zgodnie z którym nie zachodzi nieważność postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.) w przypadku, gdy ustawa (choćby tylko temporalna) wprost wskazuje skład sądu i sprawa została rozpoznana w takim właśnie składzie, czyli zgodnie z kryteriami ustawowymi. Stanowisko takie prezentował także Sąd Najwyższy we wcześniejszych orzeczeniach wskazując, że rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie jednoosobowym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, nie może być uznane za skutkujące nieważnością postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. (zob. np.: postanowienie SN z 15 marca 2023 r., I CSK 4340/22). Ponadto, skoro sprawa została rozpoznana zgodnie z wymogami ustawowymi, nawet jeśli tzw. ustawa COVID-19 miała charakter epizodyczny, to nie może być także mowy o uznaniu, że strony tak procedowanego postępowania zostały pozbawione możliwości obrony swoich praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. Niezasadne są także zarzutu wskazujące na naruszenie przez powyższe pryncypiów, takich jak konstytucyjne zasady uczciwego i rzetelnego procesu cywilnego.
Dodatkowo należy mieć na uwadze, że w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r. III PZP 6/22, ponieważ orzeczenie to zapadło bez uwzględnienia literalnej treści art. 379 pkt 4 k.p.c. Skład sądu orzekającego w sprawie niniejszej nie był sprzeczny z przepisami prawa, bo ustawa COVID-19 przewidziała skład jednoosobowy jako właściwy do orzekania w sprawie. Przesłanka nieważności postępowania zostały przez ustawodawcę wyliczone enumeratywnie w przepisie art. 379 k.p.c., nie można ich interpretować rozszerzająco (zob. postanowienie SN z 24 stycznia 2024 r., III CZ 339/23).
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2
k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 1
1
i 3, art. 99 k.p.c. w związku z § 2 pkt 8, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
[SOP]
r.g.
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI