I CSK 3934/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną P. spółki z o.o. od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie, które odrzuciło wniosek o ustanowienie służebności przesyłu. Spółka wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne związane z wykładnią art. 292 Kodeksu cywilnego, a konkretnie na sposób rozumienia przesłanki „trwałego i widocznego urządzenia” w kontekście zasiedzenia służebności przesyłu. Podniesiono istnienie rozbieżności w orzecznictwie, przywołując postanowienia Sądu Najwyższego IV CSK 623/16 i III CSK 87/17. Sąd Najwyższy przypomniał, że przyjęcie skargi kasacyjnej wymaga wykazania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, albo nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Analizując przedstawione przez skarżącego argumenty, Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestia widoczności urządzeń przesyłowych, w tym podziemnych, była już wielokrotnie przedmiotem jego wypowiedzi, m.in. w uchwale III CZP 10/11 oraz późniejszych postanowieniach. Podkreślono, że ocena widoczności urządzenia musi być dokonywana w świetle konkretnych okoliczności sprawy, uwzględniając konstytucyjne standardy ochrony własności. W rozpatrywanej sprawie, urządzenia przesyłowe były zakopane głęboko, nieoznaczone na gruncie ani w sąsiedztwie, a właściciele nieruchomości mieszkali daleko i nie mieli podstaw do weryfikacji map gruntu. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odmówił jej przyjęcia, zasądzając jednocześnie koszty postępowania kasacyjnego od uczestnika na rzecz wnioskodawców.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, zwłaszcza w sprawach dotyczących zasiedzenia służebności przesyłu i wykładni pojęcia „widocznego urządzenia”.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej; nie ustanawia nowej wykładni, lecz potwierdza utrwalone stanowisko SN.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku podziemnych urządzeń przesyłowych, które nie są widoczne na powierzchni gruntu ani w jego bezpośrednim sąsiedztwie, ale istnieją na mapach geodezyjnych, można mówić o spełnieniu przesłanki „trwałego i widocznego urządzenia” w rozumieniu art. 292 k.c. dla celów zasiedzenia służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli brak jest innych danych lub okoliczności, które powinny skłonić właściciela do zapoznania się z mapami lub do zweryfikowania stanu faktycznego gruntu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena widoczności urządzenia musi być dokonana w kontekście konkretnych okoliczności sprawy, z uwzględnieniem konstytucyjnych standardów ochrony własności. Samo istnienie urządzenia na mapach geodezyjnych nie jest wystarczające, jeśli właściciel nie miał podstaw do zapoznania się z tymi mapami lub do stwierdzenia obecności urządzenia na gruncie.
Czy powołanie się na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące wykładni art. 292 k.c. w kontekście zasiedzenia służebności przesyłu stanowi wystarczającą przesłankę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli Sąd Najwyższy ustalił już swoje stanowisko w tej kwestii i nie zaszły okoliczności uzasadniające jego zmianę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że potrzeba wykładni przepisów jako przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej istnieje tylko wtedy, gdy brak jest jasnego stanowiska orzecznictwa lub doktryny. W przypadku, gdy Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się na dany temat, a jego stanowisko jest spójne, powołanie się na rzekome rozbieżności nie jest wystarczające do przyjęcia skargi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. | spółka | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Dotyczy nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie, wymagając trwałego i widocznego urządzenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku skarżącego do uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania Sądu Najwyższego stanem faktycznym ustalonym przez sądy niższej instancji.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania Sądu Najwyższego stanem faktycznym ustalonym przez sądy niższej instancji.
k.p.c. art. 520 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach w sprawach, w których nie wydano postanowienia co do istoty sprawy.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad obciążania stron kosztami postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. • Stanowisko Sądu Najwyższego w kwestii widoczności urządzeń przesyłowych jest ugruntowane i nie wymaga dalszej wykładni. • Okoliczności faktyczne sprawy nie uzasadniają przyjęcia skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni art. 292 k.c. w kontekście zasiedzenia służebności przesyłu. • Rozbieżności w orzecznictwie dotyczące przesłanki widoczności urządzenia przesyłowego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398^9 § 1 k.p.c.). • Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do powyższych przesłanek... • Kierunek wykładni przepisów o nabyciu praw przez zasiedzenie musi uwzględniać także konstytucyjne standardy ochrony własności, a te wykluczają wykładnię wątpliwości, jakie mogą pojawić się w związku z wykładnią pojęć użytych w art. 292 k.c. na niekorzyść właściciela.
Skład orzekający
Marta Romańska
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, zwłaszcza w sprawach dotyczących zasiedzenia służebności przesyłu i wykładni pojęcia „widocznego urządzenia”."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej; nie ustanawia nowej wykładni, lecz potwierdza utrwalone stanowisko SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie rzeczowym i nieruchomościach ze względu na analizę przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i wykładnię pojęcia „widocznego urządzenia” w kontekście zasiedzenia służebności przesyłu.
“Kiedy „widoczne” urządzenie przesyłowe nie wystarczy do zasiedzenia służebności? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.