I CSK 390/19

Sąd Najwyższy2020-08-26
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższynieważność postępowaniaprawo do obronydoprowadzenie na rozprawępostępowanie apelacyjnekoszty zastępstwa procesowego

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając brak podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, mimo braku doprowadzenia osadzonego powoda na rozprawę.

Powód, osadzony w zakładzie karnym, złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając nieważność postępowania z powodu niedoprowadzenia go na rozprawę, gdzie przesłuchano stronę przeciwną. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że podniesione okoliczności nie skutkowały nieważnością postępowania przed sądem drugiej instancji i nie pozbawiły powoda możności obrony jego praw w tym postępowaniu.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powoda M.S. przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Rejonowemu Policji w sprawie o zapłatę. Powód, osadzony w zakładzie karnym, zarzucił nieważność postępowania przed Sądem Apelacyjnym, wskazując na niedoprowadzenie go na rozprawę, podczas której przesłuchano stronę pozwaną. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Stwierdzono, że podniesione przez skarżącego okoliczności, dotyczące braku doprowadzenia na rozprawę i przesłuchania strony przeciwnej, nie skutkowały nieważnością postępowania przed sądem drugiej instancji, ani nie pozbawiły powoda możności obrony jego praw w tym postępowaniu. Skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, którego rozpoznanie musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości publicznej, a nie tylko indywidualnym interesem skarżącego. Wobec braku przesłanek do przyjęcia skargi, Sąd Najwyższy orzekł o odmowie jej przyjęcia, a także o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie pozbawia strony możności obrony jej praw w postępowaniu apelacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzucana nieważność postępowania dotyczyć może jedynie postępowania przed sądem drugiej instancji. Brak doprowadzenia osadzonego na rozprawę, nawet jeśli strona przeciwna została przesłuchana, nie skutkuje nieważnością postępowania apelacyjnego, jeśli strona miała możliwość obrony swoich praw w inny sposób, np. poprzez pisma procesowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M.S.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Komendant Rejonowy Policjiorgan_państwowypozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna przysługuje wyłącznie od orzeczeń sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw.

k.p.c. art. 229

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 302

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiedzialność za koszty w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Zastosowanie przepisów o postępowaniu zwyczajnym do postępowania kasacyjnego w zakresie kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na brak przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu niedoprowadzenia osadzonego powoda na rozprawę.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Okoliczności te nie mogły jednak skutkować nieważnością postępowania przed Sądem drugiej instancji, a skarga kasacyjna przysługuje wyłącznie od orzeczeń sądu drugiej instancji.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutu nieważności postępowania z powodu braku doprowadzenia strony osadzonej na rozprawę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku doprowadzenia osadzonego na rozprawę w postępowaniu apelacyjnym i jego wpływu na ważność postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące skargi kasacyjnej i prawa do obrony, co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i pułapki proceduralne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CSK 390/19
POSTANOWIENIE
Dnia 26 sierpnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Dariusz Zawistowski
w sprawie z powództwa M.S.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Rejonowemu Policji (…)
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 sierpnia 2020 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 19 listopada 2018 r., sygn. akt V ACa (…),
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
2. przyznaje adwokatowi K.B. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) kwotę 4050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt), powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Zgodnie z brzmieniem art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w następujących wypadkach:
- w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,
- istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,
- zachodzi nieważność postępowania,
- skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa.
Skarga kasacyjna powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w
(…)
z dnia 19 listopada 2018 r. zawiera wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania z powołaniem się na nieważność postępowania. Analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia prowadzi jednakże do stwierdzenia, że nie ma podstaw by przyjąć, że w sprawie miała miejsce nieważność postępowania.
Skarżący podniósł, że zaskarżony wyrok został wydany w warunkach nieważności postępowania - z naruszeniem art. 379 pkt 5 w zw. z art. 229 i 302 k.p.c. oraz art. 45 Konstytucji. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że powód w toku całego postępowania był osadzony w Areszcie Śledczym oraz Zakładzie Karnym. Po otrzymaniu zawiadomienia o wyznaczeniu terminu rozprawy wniósł o zarządzenie doprowadzenia go na rozprawę, wskazując, że jest stroną w sprawie i poszkodowanym. Nie doprowadzono go na wyznaczoną rozprawę poprzedzającą wydanie wyroku, na której strona pozwana została przesłuchana w charakterze strony. Zdaniem skarżącego w powyższych okolicznościach nie można uznać za prawidłowe stanowisko, że powód składał już pisma procesowe i mógł realizować swoje prawo do obrony poprzez przedstawienie stanowiska w takim piśmie. Zdaniem skarżącego należy także zauważyć, że postanowienia dowodowe jak i orzeczenie zostały wydane przez Sąd Okręgowy na jedynej rozprawie, a zatem powód nie mógł wiedzieć, jakie dowody Sąd dopuścił. Nadto Sąd pierwszej instancji przeprowadził dowód z przesłuchania strony pozwanej pomijając przesłuchanie powoda.
Okoliczności te nie mogły jednak skutkować nieważnością postępowania przed Sądem drugiej instancji
, a skarga kasacyjna przysługuje wyłącznie od orzeczeń sądu drugiej instancji (art. 398
1
§ 1 k.p.c.).
Przesłanka nieważności postępowania powinna odwoływać się więc tylko do postępowania przed tym sądem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1997 r. I CKN 825/97, OSNC 1998, nr 5, poz. 81, orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 17 września 1946 r., C III 719/45, OSN 1948, nr 2, poz. 34). Skarżący nie przytoczył natomiast argumentów pozwalających stwierdzić, że skarżący został pozbawiony możności obrony praw w toku postępowania apelacyjnego. Argumentacja w tym zakresie przytoczona w skardze kasacyjnej powoda została ograniczona do stwierdzenia, iż został pozbawiony możności obrony jego praw wskutek niedoprowadzenia go na rozprawę.
Z tych względów w przedmiocie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania orzeczono jak w treści postanowienia (art. 398
9
§ 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI