V CSK 631/18

Sąd Najwyższy2019-06-25
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
umowa o dożywocieskarga kasacyjnaSąd Najwyższyrozwiązanie umowyprawo cywilneorzecznictwo

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o rozwiązanie umowy o dożywocie, uznając brak oczywistej zasadności skargi.

Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o rozwiązanie umowy o dożywocie, domagając się jej przyjęcia z uwagi na oczywistą zasadność. Sąd Najwyższy, analizując argumenty powódki dotyczące naruszenia przepisów o umowie dożywocia i wykładni oświadczeń woli, uznał, że nie potwierdzają one tezy o oczywistej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że brak jest podstaw do rozwiązania umowy, a istniejące trudności mogą być przezwyciężone przy dobrej woli stron.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o rozwiązanie umowy o dożywocie. Powódka wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, argumentując jej oczywistą zasadność i wskazując na naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących umowy dożywocia (art. 913 § 2 w zw. z art. 908 k.c.) oraz wykładni oświadczeń woli (art. 65 § 1 i 2 k.c.). Sąd Najwyższy, stosując kryteria przyjęte w art. 398^9 § 1 k.p.c., ocenił, że przedstawione przez skarżącą argumenty nie potwierdzają oczywistej zasadności skargi. Sąd Apelacyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, który nie mógł być podważany w postępowaniu kasacyjnym. Analiza okoliczności faktycznych, w tym postawy powódki i relacji między stronami po zawarciu umowy, doprowadziła Sąd Apelacyjny do wniosku, że brak jest podstaw do rozwiązania umowy dożywocia, a istniejące trudności mogą być rozwiązane przy dobrej woli stron. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy ocenił, że argumenty powódki dotyczące naruszenia przepisów k.c. przez Sąd Apelacyjny nie potwierdzają oczywistej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Ustalenia faktyczne Sądu Apelacyjnego, które nie mogły być podważane w postępowaniu kasacyjnym, nie dawały podstaw do rozwiązania umowy dożywocia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

A. C.-B.

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznapowódka
A. C.-B.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.c. art. 913 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy rozwiązania umowy o dożywocie.

k.c. art. 908

Kodeks cywilny

Dotyczy umowy o dożywocie.

k.c. art. 65 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Dotyczy wykładni oświadczeń woli.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek sformułowania i uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c.

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Ograniczenia dotyczące podważania ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego, stosowany odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 2 pkt 7 i § 10 ust. 4 pkt 2

Określa wysokość wynagrodzenia adwokata z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § § 2, § 8 pkt 7 i § 16 ust. 4 pkt 2

Określa zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Oczywista zasadność skargi kasacyjnej. Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 913 § 2 k.c. w zw. z art. 908 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 65 § 1 i 2 k.c. przez błędną wykładnię oświadczeń woli stron umowy dożywocia.

Godne uwagi sformułowania

Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 398^9 § 1 k.p.c. Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z motywami zaskarżonego wyroku nie potwierdza tezy skarżącej o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, mogącej zachodzić tylko w razie ewidentnej i widocznej już na pierwszy rzut oka wadliwości zaskarżonego orzeczenia, której stwierdzenie nie wymaga prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Przedstawiona przez Sąd Apelacyjny ocena prawna sprawy koresponduje z dokonanymi w niej ustaleniami faktycznymi, które nie mogą być podważane w ramach zarzutów skargi kasacyjnej (art. 398^3 § 3 k.p.c.), i którymi Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu kasacyjnym byłby związany (art. 398^13 § 2 k.p.c.). Stosunki między stronami przy odrobinie dobrej woli obu stron, mogą umożliwić dalszą realizację umowy dożywocia, a to oznacza, że brak jest podstaw do rozwiązania umowy, która - jak każda umowa - powinna być trwała.

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku oczywistej zasadności, interpretacja przepisów dotyczących umowy o dożywocie i wykładni oświadczeń woli w kontekście relacji stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, skupia się na kryteriach przyjęcia skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej umowy dożywocia i procedury kasacyjnej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym. Pokazuje, jak trudne jest przekonanie Sądu Najwyższego o oczywistej zasadności skargi.

Czy umowa dożywocia zawsze musi być trwała? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można ją rozwiązać.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 631/18
POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marta Romańska
w sprawie z powództwa K. S.
‎
przeciwko A. C.-B.
‎
o rozwiązanie umowy o dożywocie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 czerwca 2019 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powódki
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt I ACa […],
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego;
3) przyznaje adwokat J.M. od Skarbu Państwa-Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł, powiększoną o podatek od towarów i usług we właściwej stawce, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.), a obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 398
4
§ 2 k.p.c.). Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
Powódka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność (art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.), wynikającą z naruszenia przez Sąd  Apelacyjny art. 913 § 2 k.c. w zw. z art. 908 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 65 § 1 i 2 k.c. przez błędną wykładnię oświadczeń woli stron umowy dożywocia.
Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z motywami zaskarżonego wyroku nie potwierdza tezy skarżącej o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, mogącej zachodzić tylko w razie ewidentnej i widocznej już na pierwszy rzut oka wadliwości zaskarżonego orzeczenia, której stwierdzenie nie wymaga prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Przedstawiona przez Sąd Apelacyjny ocena prawna sprawy koresponduje z dokonanymi w niej ustaleniami faktycznymi, które nie mogą być podważane w ramach zarzutów skargi kasacyjnej (art. 398
3
§ 3 k.p.c.), i którymi Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu kasacyjnym byłby związany (art. 398
13
§ 2 k.p.c.). Zarzucane przez powódkę w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania naruszenie art. 913 § 2 w zw. z art. 908 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 65 § 1 i 2 k.c. przez błędną wykładnię oświadczeń woli stron prowadzących do ustalenia treści łączącej je  umowy dożywocia, nie koresponduje z ustaleniami faktycznymi opisującymi relacje, w jakich pozostawały strony po zawarciu umowy dożywocia. Z ustaleń tych wynika bowiem, że o wyprowadzeniu się pozwanej z lokalu, którego własność przeniosła na nią powódka, zadecydowała postawa powódki. Postawa powódki spowodowała też, że pozwana nie ma wiedzy o jej potrzebach zdrowotnych. Powódka nie przyjmuje od pozwanej szeregu świadczeń, które składają się na jej obowiązki z umowy dożywocia. W ramach oceny prawnej ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych, Sąd Apelacyjny podkreślił, że stosunki między stronami  przy odrobinie dobrej woli obu stron, mogą umożliwić dalszą realizację umowy dożywocia, a to oznacza, że brak jest podstaw do rozwiązania umowy, która - jak każda umowa - powinna być trwała.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 398
9
§ 1 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 108 i art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 398
21
i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 2 pkt 7 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800), orzeczono jak w postanowieniu.
O wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi reprezentującemu powódkę z urzędu w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy orzekł stosownie do § 2, § 8 pkt 7 i § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. poz. 1714).
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI