I CSK 3876/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Banku AG w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w sprawie z powództwa M. M. i M. M. o ustalenie. Skarżący bank wnioskował o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienia prawne dotyczące wykładni przepisów o abuzywności klauzul w umowach kredytów indeksowanych kursem waluty obcej, w tym kwestię nieważności całej umowy w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, a także wykładnię art. 69 ust. 3 Prawa bankowego w kontekście spłaty kredytów w walucie obcej. Dodatkowo, bank podniósł zarzut nieważności postępowania przed sądem II instancji z uwagi na rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym w okresie obowiązywania przepisów związanych z COVID-19. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, w tym uchwałę składu siedmiu sędziów III PZP 6/22, uznał, że zarzut nieważności postępowania nie jest zasadny, ponieważ wyrok sądu II instancji został wydany przed datą, od której obowiązuje wykładnia wskazująca na nieważność takich orzeczeń. Odnosząc się do zagadnień prawnych, Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestie abuzywności klauzul w umowach kredytów indeksowanych i denominowanych, a także skutki tej abuzywności, w tym możliwość stwierdzenia nieważności umowy, zostały już wielokrotnie i wyczerpująco wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wobec braku spełnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powodów koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowana linia orzecznicza Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie abuzywności klauzul w umowach kredytów indeksowanych i denominowanych, a także kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Koncentruje się na kryteriach formalnych przyjęcia skargi.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w przypadku uznania klauzul spreadowych w umowie kredytu indeksowanego kursem waluty obcej za niedozwolone, prawidłowe jest przyjęcie nieważności całej umowy, skoro klauzule ryzyka walutowego, określające główny przedmiot umowy, nie stanowią niedozwolonych warunków?
Odpowiedź sądu
Nie, kwestie te zostały już wyczerpująco wyjaśnione w orzecznictwie SN i TSUE.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że kwestie abuzywności klauzul w umowach kredytów indeksowanych i denominowanych, a także skutki tej abuzywności, w tym możliwość stwierdzenia nieważności umowy, zostały już wielokrotnie i wyczerpująco wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Czy wobec możliwości spłaty kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej bezpośrednio w tej walucie na podstawie art. 69 ust. 3 Prawa bankowego, uzasadnione jest przyjęcie, że są to kredyty udzielone w złotych polskich?
Odpowiedź sądu
Nie, kwestie te zostały już wyczerpująco wyjaśnione w orzecznictwie SN i TSUE.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesione zagadnienia prawne dotyczące wykładni przepisów o abuzywności klauzul w umowach kredytów indeksowanych walutą obcą zostały już wielokrotnie rozstrzygnięte w jego orzecznictwie.
Czy w przypadku uznania klauzul indeksacji kursu waluty obcej za niedozwolone i przyjęcia upadku umowy, prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR jako podstawy dla określenia oprocentowania zobowiązań kredytowych wyrażonych w walucie polskiej?
Odpowiedź sądu
Nie, kwestie te zostały już wyczerpująco wyjaśnione w orzecznictwie SN i TSUE.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że kwestie abuzywności klauzul w umowach kredytów indeksowanych i denominowanych, a także skutki tej abuzywności, zostały już wielokrotnie i wyczerpująco wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wyrok został wydany przed 26 kwietnia 2023 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów III PZP 6/22, uznał, że wykładnia wskazująca na nieważność orzeczeń wydanych w jednoosobowych składach na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 obowiązuje od dnia podjęcia uchwały (26 kwietnia 2023 r.). Ponieważ wyrok sądu II instancji został wydany przed tą datą, zarzut nieważności postępowania nie jest zasadny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | powód |
| M. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank AG w W. Oddział w Polsce | spółka | pozwany |
Przepisy (23)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Istotnym zagadnieniem prawnym jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa.
k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie.
k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania jako podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienie umowne jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta.
PrBank art. 69 § ust. 3
Prawo bankowe
Umożliwia spłatę kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej bezpośrednio w tej walucie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 4 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej.
k.c. art. 4 § ust. 2
Kodeks cywilny
Dotyczy głównego przedmiotu umowy w rozumieniu dyrektywy 93/13/EWG.
k.c. art. 6 § ust. 1
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków nieuczciwych warunków umownych w rozumieniu dyrektywy 93/13/EWG.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
ustawa COVID-19 art. 15zzs § 1 ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Regulował skład sądu drugiej instancji w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
k.p.c. art. 367 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania w przypadku orzekania w składzie nieodpowiednim.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania i zasądzenie kosztów.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U. z 2018 r. poz. 265 art. 10 § ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Dz.U. z 2018 r. poz. 265 art. 2 § pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podniesione zagadnienia prawne zostały już wyczerpująco wyjaśnione w orzecznictwie SN i TSUE. • Zarzut nieważności postępowania przed sądem II instancji nie jest zasadny ze względu na datę wydania wyroku.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. • Nieważność postępowania przed sądem II instancji z uwagi na skład sądu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. • Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. • Niedopuszczalne jest zastępowanie wyeliminowanego abuzywnego postanowienia umowy innym mechanizmem wyliczenia kwoty raty kapitałowo-odsetkowej. • W orzecznictwie Sądu Najwyższego obecnie dominuje pogląd, iż zastrzeżone w umowie kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej klauzule [...] określają główne świadczenie kredytobiorcy.
Skład orzekający
Krzysztof Wesołowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie abuzywności klauzul w umowach kredytów indeksowanych i denominowanych, a także kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Koncentruje się na kryteriach formalnych przyjęcia skargi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy powszechnego problemu abuzywności klauzul w umowach kredytów walutowych i wyjaśnia kryteria, na podstawie których Sąd Najwyższy decyduje o rozpoznaniu skargi kasacyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych.
“Kredyty walutowe: Kiedy Sąd Najwyższy zajmie się Twoją sprawą? Kluczowe kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.