I CSK 385/18

Sąd Najwyższy2019-03-28
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyodsetkiodszkodowaniewycena nieruchomościart. 363 k.c.koszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku istotnych zagadnień prawnych, wyjaśniając zasady ustalania odsetek od odszkodowania i wyceny nieruchomości.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. Skarga dotyczyła dwóch zagadnień prawnych: momentu naliczania odsetek od odszkodowania oraz zasad wyceny nieruchomości przez biegłych. Sąd Najwyższy uznał, że żadne z tych zagadnień nie spełnia kryteriów przyjęcia skargi do rozpoznania, wyjaśniając jednocześnie, że odsetki od odszkodowania biegną od chwili prawomocności orzeczenia, a przy wycenie nieruchomości uwzględnia się jej stan z chwili powstania szkody.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 marca 2019 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez powodów R. S. i K. F. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie w sprawie o zapłatę. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że w sprawie nie występuje żadna z przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania. Powodowie wskazywali na istotne zagadnienia prawne, w tym na problematykę ustalania momentu, od którego należą się odsetki od odszkodowania (art. 363 § 2 k.c.) oraz zasady wyceny nieruchomości przez biegłych. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wątpliwość co do biegu odsetek od odszkodowania nie polega na tym, czy powinny biec od opinii biegłego, lecz od kiedy zobowiązanie do zapłaty jest wymagalne. Podkreślono, że odszkodowanie ustala się według cen z chwili jego ustalenia, czyli z chwili prawomocności orzeczenia, i od tej pory biegną odsetki. Odnosząc się do wyceny nieruchomości, Sąd Najwyższy wskazał, że uwzględnia się stan z chwili powstania szkody, w tym jej stan prawny, czyli istniejące wówczas ograniczenia w korzystaniu. Wobec braku spełnienia wymogów formalnych, Sąd Najwyższy nie przyjął skargi do rozpoznania i zasądził od powodów na rzecz Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Odsetki od odszkodowania należą się od chwili jego ustalenia, czyli od chwili prawomocności orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wątpliwość interpretacyjna art. 363 § 2 k.c. dotyczy momentu wymagalności zobowiązania do zapłaty odszkodowania, a nie momentu złożenia opinii biegłego. Odszkodowanie ustala się według cen z chwili jego ustalenia (prawomocności orzeczenia), od kiedy biegną odsetki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Wojewoda

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznapowód
K. F.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Wojewodaorgan_państwowypozwany
Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiejinstytucjainna

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 363 § § 2

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnych zagadnień prawnych dotyczących momentu naliczania odsetek od odszkodowania i zasad wyceny nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Chwila ustalenia szkody z art. 363 § 2 k.c. oczywiście bowiem nie może być rozumiana jako chwila złożenia opinii przez biegłego z wyceną, biegły bowiem nie orzeka o wysokości szkody, a jego opinia podlega ocenie przez sędziego, który może jej nie zaakceptować. Jest zatem jasne, że odszkodowanie ustala się według cen z chwili jego ustalenia, czyli z chwili prawomocności orzeczenia, i od tej pory biegną odsetki. Kwestia ta nie budzi jednak wątpliwości, jeśli się zważy, że przyjmuje się uwzględnianie stanu nieruchomości z chwili powstania szkody, a to oznacza także jej „stan prawny”, a więc np. dotyczące jej ograniczenia co do sposobu korzystania.

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie momentu biegu odsetek od odszkodowania oraz zasady wyceny nieruchomości w kontekście stanu prawnego z chwili powstania szkody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych związanych z przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie praktyczne dotyczące odsetek od odszkodowania i wyceny nieruchomości, co jest istotne dla prawników zajmujących się tymi zagadnieniami.

Kiedy naprawdę zaczynają biec odsetki od odszkodowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 385/18
POSTANOWIENIE
Dnia 28 marca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z powództwa R. S. i K. F.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie
[…]
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 marca 2019 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powodów
od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
‎
z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt V ACa
[…]
,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od każdego z powodów na rzecz Skarbu Państwa
‎
- Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwoty
‎
po 1 800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów
‎
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie spadkobiercy wnieśli skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie do jej przyjęcia do rozpoznania wskazali na występowanie istotnych zagadnień prawnych. Pierwsze zagadnienie prawne dotyczy tego, od jakiej chwili należą się odsetki od odszkodowania. W ocenie skarżącego istnieje możliwość dwojakiej interpretacji art. 363 § 2 k.c.: z jednej strony odsetki powinny biec od chwili, gdy zostanie złożona opinia biegłego wskazująca na wysokość szkody (to jest stanowisko skarżącego), a z drugiej strony od chwili wydania orzeczenia (zasądzenia - stanowisko sądów
meriti
). W istocie rzeczywiście jest tu wątpliwość, ale inna niż ta wskazana przez skarżącego, tzn. czy odszkodowanie jest należne od chwili powstania szkody (choć nie jest w żaden oficjalny sposób ustalona jej wysokość, to przecież niewątpliwie zobowiązanie do zapłaty odszkodowania jest od tej chwili wymagalne, bo wyrządzenie szkody aktualizuje obowiązek jej naprawienia), czy dopiero od uzyskania prawomocności przez wyrok przesądzający o jego wysokości. Tak ujęty problem mógłby potencjalnie uzasadniać przyjęcie skargi do rozpoznania. Jednakże w tej sprawie wskazana przez skarżącego wątpliwość interpretacyjna nie występuje. Chwila ustalenia szkody z art. 363 § 2 k.c. oczywiście bowiem nie może być rozumiana jako chwila złożenia opinii przez biegłego z wyceną, biegły bowiem nie orzeka o wysokości szkody, a jego opinia podlega ocenie przez sędziego, który może jej nie zaakceptować. Również sędzia musi
ad casum
ocenić, czy upływ czasu między datą złożenia opinii i datą wydania orzeczenia mógł wpłynąć na wysokość odszkodowania (wartość pieniądza) i ewentualnie żądać aktualizacji opinii. Jest zatem jasne, że odszkodowanie ustala się według cen z chwili jego ustalenia, czyli z chwili prawomocności orzeczenia, i od tej pory biegną odsetki. Drugie zagadnienie prawne dotyczy zasad wyceny nieruchomości przez biegłych, tzn. jakie dane powinni uwzględniać oni przy wycenie, w szczególności zaś, czy należy uwzględniać ograniczenia w możliwości zabudowy nieruchomości istniejące dawniej, w dacie powstania szkody czy też aktualnie. Kwestia ta nie budzi jednak wątpliwości, jeśli się zważy, że przyjmuje się uwzględnianie stanu nieruchomości z chwili powstania szkody, a to oznacza także jej „stan prawny”, a więc np. dotyczące jej ograniczenia co do sposobu korzystania.
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398
9
§ 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI