I CSK 3840/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej przymusowego przyjęcia do szpitala psychiatrycznego, uznając ją za oczywiście bezzasadną.
Uczestniczka H.K. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Toruniu w sprawie o stwierdzenie podstaw do przyjęcia do szpitala psychiatrycznego bez zgody. Skarżąca argumentowała oczywistą zasadność skargi, wskazując na naruszenie art. 29 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że nie spełniono przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., a skarżąca w istocie kwestionowała ocenę dowodów i ustaleń faktycznych, traktując skargę kasacyjną jako trzecią instancję odwoławczą.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną H.K. od postanowienia Sądu Okręgowego w Toruniu, które dotyczyło stwierdzenia podstaw do przyjęcia osoby chorej psychicznie do szpitala psychiatrycznego bez jej zgody, na podstawie art. 29 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na jej oczywistą zasadność i naruszenie wspomnianego przepisu. Sąd Najwyższy przypomniał przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., w tym istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywistą uzasadnioność skargi. Analiza skargi wykazała, że przesłanka oczywistej zasadności nie została spełniona. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca pod pozorem oczywistej zasadności kwestionowała trafność rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego i przedstawiła jedynie własne stanowisko, polemizując z niekorzystnym dla niej werdyktem. Podkreślono, że podstawami skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty błędnych ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a skarga kasacyjna nie jest trzecią instancją odwoławczą. Sąd Najwyższy odwołał się do ustaleń sądów obu instancji, które wskazywały na urojenia krnąbrne, prześladowań i trucia u uczestniczki, a także na jej zachowanie dotyczące nieruchomości sąsiadów. Wobec braku spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Orzeczono również o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną w sytuacji, gdy skarżący pod pozorem naruszenia prawa materialnego w istocie kwestionuje trafność ustaleń faktycznych i ocenę dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej dotyczy sytuacji, gdy naruszenie przepisów prawa jest jednoznaczne i niepozostawiające wątpliwości, a nie gdy skarżący próbuje podważyć ustalenia faktyczne lub ocenę dowodów, co jest domeną sądów niższych instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A.K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| H.K. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania / skarżąca |
| A.G. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
u.o.z.p. art. 29
Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego
Przepis dotyczący podstaw do przyjęcia do szpitala psychiatrycznego osoby chorej bez jej zgody.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyklucza możliwość oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach błędnych ustaleń faktycznych i oceny dowodów.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 14 § § 1 pkt 3
Podstawa do orzeczenia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 16 § § 4 pkt 2
Podstawa do orzeczenia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Skarżąca pod pozorem oczywistej zasadności kwestionuje ustalenia faktyczne i ocenę dowodów. Skarga kasacyjna nie jest trzecią instancją odwoławczą.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na naruszenie art. 29 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa. Uczestniczka pod pozorem oczywistej zasadności w istocie pyta o trafność stanowiska Sądu Okręgowego wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. Podstawami skargi kasacyjnej nie mogą być objęte zarzuty błędnych ustaleń faktycznych i oceny dowodów (art. 398^3 § 3 k.p.c.). Skarżąca błędnie traktuje skargę kasacyjną jako trzecią instancję odwoławczą.
Skład orzekający
Adam Doliwa
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej przymusowego leczenia psychiatrycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przymusowego leczenia psychiatrycznego, ale rozstrzygnięcie skupia się na kwestiach proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników procesowych niż dla szerokiej publiczności.
“Sąd Najwyższy: Skarga kasacyjna to nie trzecia instancja. Kiedy sąd odrzuci Twój wniosek?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 3840/25 POSTANOWIENIE 11 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 11 marca 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku A.C. i A.K. z udziałem H.K. o stwierdzenie podstaw do przyjęcia do szpitala psychiatrycznego osoby chorej bez jej zgody w trybie art. 29 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, na skutek skargi kasacyjnej H.K. od postanowienia Sądu Okręgowego w Toruniu z 30 lipca 2025 r., VIII Ca 513/25, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Toruniu na rzecz radcy prawnego A.G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Uczestniczka, H.K., wywiodła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z 30 lipca 2025 r., wydanego w sprawie z wniosku A.C. i A.K. o stwierdzenie podstaw do przyjęcia do szpitala psychiatrycznego osoby chorej bez jej zgody w trybie art. 29 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała na oczywistą zasadność skargi, polegającą na naruszeniu art. 29 ustawy z 29 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398 9 § 1 k.p.c.) . Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa. Przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jaką jest jej oczywista zasadność, może dotyczyć jedynie przepisów prawa niepodlegających różnej wykładni i niepozostawiających sądowi swobody oceny. Chodzi przy tym o wykładnię w oczywisty, dostrzegalny już prima facie sposób, sprzeczną z jednolitą i ugruntowaną wykładnią skonkretyzowanego przepisu, przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa (zob. m.in. postanowienia SN: z 21 maja 2025 r., I CSK 558/24; z 26 marca 2025 r., I CSK 3537/23; z 30 stycznia 2025 r., I CSK 3814/23; z 31 grudnia 2024 r., I CSK 1853/23; z 20 listopada 2024 r., I CSK 2892/23; z 14 września 2023 r., I CSK 518/23; z 27 lipca 2023 r., I CSK 5328/22). Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że przesłanka z art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. nie została spełniona. Uczestniczka pod pozorem oczywistej zasadności w istocie pyta o trafność stanowiska Sądu Okręgowego wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. Przedstawiła wyłącznie własne stanowisko, polemizując z niekorzystnym dla niej rozstrzygnięciem Sądu drugiej instancji. Podstawami skargi kasacyjnej nie mogą być objęte zarzuty błędnych ustaleń faktycznych i oceny dowodów (art. 398 3 § 3 k.p.c.), więc nie można z odwołaniem się do nich kreować zagadnienia prawnego opartego na założeniu, że w rzeczywistości miał miejsce stan faktyczny inny, niż ustalony przez sądy obu instancji, czyli inny, niż stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Nie jest rzeczą Sądu Najwyższego ustalanie stanu faktycznego i dopuszczanie w sprawie nowych dowodów. Skarżąca błędnie traktuje skargę kasacyjną jako trzecią instancję odwoławczą. Znamienne, że sądy obu instancji wyczerpująco i wnikliwie odniosły się do przeprowadzonego dowodu z opinii biegłego psychiatry wraz z opinią uzupełniającą, jak również do przedstawionych dokumentów i zeznań świadków, w oparciu o które ustalono stan faktyczny. Z ustaleń poczynionych przez Sądy obu instancji wynikało, że skarżąca cierpi na wypowiadanie systematycznych urojeń krnąbrnych, prześladowań i trucia. Zaś uprzedni brak stwierdzenia u niej choroby psychicznej nie jest tożsamy z wystąpieniem takich objawów obecnie. Trafnie Sąd drugiej instancji zauważył, że uczestniczka przedstawiła zaświadczenie lekarskie innego psychiatry, który wskazał, że badana nie przejawia objawów chorobowych afektywnych czy ewidentnych objawów psychotycznych, przy czym zastrzegł konieczność uzupełnienia badania o wywiad od rodziny. Znamienne, że uczestniczka przedstawiła wskazane zaświadczenie w trakcie postępowania, po doręczeniu jej odpisu opinii biegłego psychiatry, która była dla niej niekorzystna. Natomiast w uzupełniającej opinii biegłego psychiatry wskazano, że urojenia uczestniczki dotyczą przede wszystkim majątku i określonych grup osób, którym przypisuje wrogie zachowania. Sam fakt, że skarżąca może samodzielnie funkcjonować nie przesądza o dobrej kondycji i sprawności psychicznej. Słusznie Sądy meriti podkreśliły, że zachowanie uczestniczki względem nieruchomości sąsiadów, którą uważa za własną, budzi niepokój wśród społeczeństwa. Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w postaci nieważności postępowania (art. 398 9 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach pomocy prawnej udzielonej uczestniczce z urzędu orzeczono stosownie do § 14 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 136). Adam Doliwa (P.H.) [SOP]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI