Orzeczenie · 2013-03-14

I CSK 382/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2013-03-14
SAOSCywilneprawo spółdzielczeWysokanajwyższy
spółdzielnia mieszkaniowazebranie przedstawicielizmiana statutuorgan spółdzielniterminyinteres prawnyuchwała nieistniejącaSąd Najwyższyorzecznictwo

Sprawa dotyczyła powództwa o ustalenie, że uchwała w sprawie zmian Statutu Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej „P.” z dnia 28 maja 2010 r. jest uchwałą nieistniejącą, ponieważ została podjęta przez nieistniejący organ – zebranie przedstawicieli. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że zebranie przedstawicieli mogło podjąć uchwałę, a termin na zmianę statutu był jedynie porządkowy. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, stwierdzając nieistnienie uchwały i uznając termin na zmianę statutu za zawity. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej spółdzielni, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonej linii orzeczniczej, zgodnie z którą niedopełnienie przez spółdzielnię mieszkaniową obowiązków wynikających z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie powoduje automatycznego ustania istnienia zebrania przedstawicieli jako organu spółdzielni. Podkreślono, że wykładnia przepisów nie może być prawotwórcza i zastępować ustawodawcy. Sąd Najwyższy przywołał uchwałę składu siedmiu sędziów III CZP 84/11, która potwierdziła, że zebranie przedstawicieli pozostało organem spółdzielni na podstawie dotychczasowego statutu, nawet w przypadku niedopełnienia terminów. Sąd Najwyższy uznał również, że powód miał interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieistnienia uchwały.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących organów spółdzielni mieszkaniowych, terminów na zmianę statutu oraz interesu prawnego członków w zaskarżaniu uchwał.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni mieszkaniowych i przepisów obowiązujących w określonym czasie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zebranie przedstawicieli spółdzielni mieszkaniowej, która nie dopełniła w terminie obowiązków przewidzianych w art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, pozostało organem spółdzielni na podstawie dotychczasowego statutu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zebranie przedstawicieli pozostało organem spółdzielni na podstawie dotychczasowego statutu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wykładni językowej przepisów, zgodnie z którą niedopełnienie terminów nie powoduje automatycznego ustania istnienia zebrania przedstawicieli jako organu. Podkreślono, że wykładnia nie może być prawotwórcza i zastępować ustawodawcy.

Czy członek spółdzielni mieszkaniowej ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieistnienia uchwały zebrania przedstawicieli?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, każdy członek spółdzielni ma interes prawny w zaskarżeniu uchwały sprzecznej z prawem.

Uzasadnienie

Interes prawny wynika ze stosunku członkostwa, który uprawnia do udziału w organach spółdzielni i zaskarżania uchwał. Dopuszczalność takiego powództwa znajduje potwierdzenie w przepisach prawa spółdzielczego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie zaskarżonego wyroku, oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa „P.” w W.

Strony

NazwaTypRola
M. H.osoba_fizycznapowód
Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa „P.” w W.spółkapozwana

Przepisy (9)

Główne

u.s.m. art. 83 § 1

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Nie wynika z niego, że z dniem 1 stycznia 2008 r. zebranie przedstawicieli spółdzielni mieszkaniowej przestało istnieć jako jej organ.

ustawa z 2007 r. art. 9 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Termin na zmianę statutu nie jest terminem zawitym prawa materialnego powodującym ustanie funkcjonowania zebrania przedstawicieli.

ustawa z 2007 r. art. 9 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy po dniu 1 stycznia 2008 r. trwało postępowanie przed sądem rejestrowym, jak i sytuacji podjęcia przez zebranie przedstawicieli uchwały odmawiającej zmiany statutu.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Każdy członek spółdzielni mieszkaniowej ma interes prawny we wniesieniu powództwa o stwierdzenie niezgodności z prawem uchwały walnego zgromadzenia (zebrania przedstawicieli).

Pomocnicze

pr. spółdz. art. 41 § 2

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze

Uchwały walnego zgromadzenia podejmowane są w obecności co najmniej połowy uprawnionych do głosowania, chyba że ustawa lub statut stanowią inaczej.

pr. spółdz. art. 42 § 9

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze

Dopuszczalność wytoczenia powództwa o ustalenie nieistnienia uchwały walnego zgromadzenia (zebrania przedstawicieli).

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopełnienie przez spółdzielnię mieszkaniową obowiązków wynikających z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 2007 r. nie powoduje automatycznego ustania istnienia zebrania przedstawicieli jako organu spółdzielni. • Wykładnia przepisów nie może być prawotwórcza i zastępować ustawodawcy. • Każdy członek spółdzielni ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieistnienia uchwały zebrania przedstawicieli.

Odrzucone argumenty

Termin na zmianę statutu spółdzielni mieszkaniowej był terminem zawitym prawa materialnego, po upływie którego zebranie przedstawicieli przestało istnieć jako organ. • Powód miał interes prawny w tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego uchwałę niezgodną z obowiązującymi przepisami prawa.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Apelacyjny może oczywiście mieć odmienne zdanie niż Sąd Najwyższy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, polemizując z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2010 r., IV CSK 310/09. • Należy jednakże podkreślić, że w istocie jest to polemika nie tyle z jednorazowym rozstrzygnięciem, ile z ustaloną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego w sprawie wykładni przepisów art. 83 u.s.m. w związku z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z 2007 r. • W demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, nie można bowiem akceptować stanowiska Sądu, które prowadzi do niepożądanego zastępowania ustawodawcy w tworzeniu przepisów, zamiast dokonywania prawidłowej wykładni ich treści, czego rezultatem może być paraliż spółdzielni. • W konsekwencji, odejście od jasnego sensu przepisu z naruszeniem wskazanych reguł byłoby wykładnią prawotwórczą contra legem.

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

przewodniczący-sprawozdawca

Irena Gromska-Szuster

członek

Agnieszka Piotrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących organów spółdzielni mieszkaniowych, terminów na zmianę statutu oraz interesu prawnego członków w zaskarżaniu uchwał."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni mieszkaniowych i przepisów obowiązujących w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z funkcjonowaniem spółdzielni mieszkaniowych i interpretacją przepisów, co jest istotne dla wielu osób związanych ze spółdzielczością.

Czy zebranie przedstawicieli spółdzielni może nadal działać, mimo upływu terminów na zmianę statutu?

Dane finansowe

koszty postępowania: 617 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst