Orzeczenie · 2026-03-31

I CSK 3798/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-03-31
SNinnepostępowanie karne wykonawczeŚrednianajwyższy
osoba stwarzająca zagrożenieskarga kasacyjnaSąd Najwyższypsychopatiakara pozbawienia wolnościzachowania dyssocjalneprawo karne wykonawczeuzasadnieniekoszty zastępstwa procesowego

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną B.M. od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu o uznaniu skarżącego za osobę stwarzającą zagrożenie i orzeczeniu o jego umieszczeniu w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego, w tym art. 14 ust. 1 i 3 oraz art. 15 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że skarżący nie wykazał oczywistego naruszenia przepisów. Sąd uznał, że same deklaracje o zamiarze dostosowania się do życia w społeczeństwie, niepoparte zmianą zachowań w trakcie odbywania wieloletniej kary pozbawienia wolności, nie są wiarygodne. Podkreślono, że niezaspokojony popęd seksualny i brak empatii, wynikające z wieloletniej izolacji, stanowią wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego. W konsekwencji, wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej został oddalony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja kryteriów uznania osoby za stwarzającą zagrożenie w kontekście ustawy o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi, zwłaszcza w odniesieniu do wiarygodności deklaracji o zmianie zachowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej ustawy i sytuacji osoby odbywającej karę pozbawienia wolności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy deklaracje osoby odbywającej karę pozbawienia wolności o zmianie sposobu postępowania i chęci powrotu do społeczeństwa, niepoparte zmianą zachowań w trakcie odbywania kary, mogą stanowić podstawę do uznania jej za osobę niestwarzającą zagrożenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, same deklaracje, niepoparte zmianą zachowań, nie mogą zostać uznane za wiarygodne i nie stanowią podstawy do podważenia oceny sądu o stwarzaniu zagrożenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wieloletnia izolacja, brak empatii i niezaspokojony popęd seksualny wskazują na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego, a deklaracje o zmianie zachowania są niewystarczające do zmiany tej oceny.

Czy sąd drugiej instancji naruszył art. 14 ust. 1 i 3 ustawy o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie, pomijając oświadczenia skarżącego o zmianie sposobu postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd drugiej instancji nie naruszył wskazanych przepisów, gdyż deklaracje skarżącego nie były wystarczająco wiarygodne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że pominięcie deklaracji skarżącego było uzasadnione brakiem dowodów na zmianę jego zachowania w trakcie odbywania kary.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
dyrektor Zakładu Karnego we W.organ_państwowywnioskodawca
B. M.osoba_fizycznauczestnik
prokuratororgan_państwowyuczestnik

Przepisy (7)

Główne

u.p.o.z.p. art. 14 § 1

Ustawa o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób

Niewzięcie pod uwagę całokształtu okoliczności, a zwłaszcza oświadczeń skarżącego o zmianie sposobu postępowania oraz porzuceniu przestępczej drogi i chęci powrotu do codziennego funkcjonowania w warunkach nieizolacyjnych.

u.p.o.z.p. art. 14 § 3

Ustawa o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób

Niewzięcie pod uwagę całokształtu okoliczności, a zwłaszcza oświadczeń skarżącego o zmianie sposobu postępowania oraz porzuceniu przestępczej drogi i chęci powrotu do codziennego funkcjonowania w warunkach nieizolacyjnych.

u.p.o.z.p. art. 15 § 1

Ustawa o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób

Uznanie skarżącego za osobę stwarzającą zagrożenie.

Pomocnicze

u.p.o.z.p. art. 14 § 2

Ustawa o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób

Wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej innych osób, zagrożonego karą pozbawienia wolności o górnej granicy co najmniej 10 lat.

u.p.o.z.p. art. 14 § 3

Ustawa o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób

Wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej innych osób, zagrożonego karą pozbawienia wolności o górnej granicy co najmniej 10 lat.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej.

k.r.o. art. 179 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Per analogiam, podstawa obciążenia kosztami nieopłaconej pomocy prawnej jednostkę organizacyjną Skarbu Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Deklaracje skarżącego o zmianie zachowania nie są wystarczające do uznania go za osobę niestwarzającą zagrożenia, gdy nie są poparte zmianą zachowań w trakcie odbywania kary. • Wieloletnia izolacja, brak empatii i niezaspokojony popęd seksualny wskazują na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 14 ust. 1 i 3 u.p.o.z.p. przez niewzięcie pod uwagę oświadczeń skarżącego o zmianie sposobu postępowania. • Naruszenie art. 15 ust. 1 u.p.o.z.p. przez uznanie skarżącego za osobę stwarzającą zagrożenie.

Godne uwagi sformułowania

same deklaracje, niepoparte zmianą zachowań w trakcie odbywania wieloletniej kary pozbawienia wolności, nie mogą zostać uznane za wiarygodne • pozostaje niezaspokojony, ponadprzeciętny popęd seksualny • skarżący traktuje innych ludzi wyłącznie przedmiotowo • wysokim prawdopodobieństwem w razie potrzeby użyłby przemocy • nie wykształciłby empatii niezbędnej do powstrzymania się od przemocy

Skład orzekający

Dariusz Pawłyszcze

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów uznania osoby za stwarzającą zagrożenie w kontekście ustawy o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi, zwłaszcza w odniesieniu do wiarygodności deklaracji o zmianie zachowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy i sytuacji osoby odbywającej karę pozbawienia wolności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kontrowersyjnego tematu bezpieczeństwa publicznego i postępowania z osobami stwarzającymi zagrożenie, a uzasadnienie sądu zawiera mocne argumenty dotyczące psychologii sprawcy.

Czy deklaracje wystarczą, by nie być uznanym za zagrożenie? Sąd Najwyższy rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst