III CSK 177/16

Sąd Najwyższy2016-09-06
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaprzedawnieniezawezwanie do próby ugodowejprzerwanie biegu przedawnieniaSąd Najwyższykoszty postępowania

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku oczywistej zasadności naruszenia prawa, wskazując na utrwalone orzecznictwo dotyczące przerwania biegu przedawnienia przez zawezwanie do próby ugodowej.

Pozwana spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który podwyższył zasądzoną na rzecz powódki kwotę. Skarga oparta była na zarzucie naruszenia prawa przez nieuwzględnienie terminu przedawnienia z powodu błędnego przyjęcia, że doszło do jego przerwania przez wnioski o zawezwanie do próby ugodowej. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności naruszenia prawa, a kwestia przerwania biegu przedawnienia przez zawezwanie do próby ugodowej jest ugruntowana w orzecznictwie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez pozwanego P. S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który uwzględnił apelację powódki K. G. i podwyższył zasądzoną na jej rzecz kwotę do 579.084,42 zł. Pozwany oparł skargę na podstawie naruszenia art. 123 § 1 pkt 1 k.c., zarzucając sądowi drugiej instancji oczywiste naruszenie prawa przez nieuwzględnienie terminu przedawnienia roszczenia. Argumentował, że sąd błędnie przyjął, iż doszło do kilkakrotnego przerwania biegu przedawnienia poprzez składanie przez powódkę wniosków o zawezwanie do próby ugodowej. Sąd Najwyższy, działając w ramach przedsądu, ocenił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania. Przypomniał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem prawnym służącym ochronie interesu publicznego i rozwojowi judykatury, a nie trzecią instancją sądową. Sąd Najwyższy nie jest zobowiązany do korygowania ewentualnych błędów w stosowaniu lub wykładni prawa. Wskazał, że przyczyna oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.) jest spełniona tylko wtedy, gdy zachodzi niewątpliwa sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa, widoczna na pierwszy rzut oka. Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie skarżącego nie spełnia tych wymogów. Kwestia zawezwania do próby ugodowej jako czynności przerywającej bieg przedawnienia jest ugruntowana w orzecznictwie SN, które zgodnie przyjmuje, że jest to czynność przerywająca bieg przedawnienia, chyba że kolejne zawezwania zostały podjęte w innym celu niż wskazany w ustawie. Skarżący nie wykazał braku bezpośredniości ani przyczyn, dla których drugie zawezwanie nie przerwało skutecznie terminu przedawnienia. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powódki koszty postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zawezwanie do próby ugodowej jest co do zasady czynnością przerywającą bieg przedawnienia, chyba że stanowczo ustalono, że kolejne zawezwania zostały podjęte bezpośrednio w innym celu niż wskazany w art. 123 § 1 pkt 1 k.c. Ocena celu musi być dokonywana w indywidualnych okolicznościach sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, które potwierdza, że zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg przedawnienia. Skarżący nie wykazał, aby kolejne zawezwania były podejmowane w innym celu lub że brak było bezpośredniości w ich składaniu, co mogłoby wyłączyć skutek przerwania biegu przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

K. G.

Strony

NazwaTypRola
K. G.osoba_fizycznapowódka
P. S.A. w R.spółkapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym wystąpienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywistą zasadność skargi.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa jedną z podstaw przyjęcia skargi do rozpoznania - oczywistą zasadność skargi.

k.c. art. 123 § § 1 pkt 1

Kodeks cywilny

Określa czynności przerywające bieg przedawnienia, w tym zawezwanie do próby ugodowej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przewiduje wymóg przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego, stosowany odpowiednio do kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące przerwania biegu przedawnienia przez zawezwanie do próby ugodowej. Brak wykazania przez skarżącego oczywistości naruszenia prawa.

Odrzucone argumenty

Zarzut oczywistego naruszenia prawa przez nieuwzględnienie terminu przedawnienia z powodu błędnego przyjęcia przerwania jego biegu przez wnioski o zawezwanie do próby ugodowej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, tylko skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Ocena wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Przyczyna oznaczona jako oczywista zasadności skargi kasacyjnej spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni.

Skład orzekający

Anna Owczarek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zwłaszcza w kontekście 'oczywistej zasadności' oraz utrwalonej wykładni przepisów o przedawnieniu i zawezwaniu do próby ugodowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przedsądu w postępowaniu kasacyjnym i wykładni przepisów o przedawnieniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania przed Sądem Najwyższym, w tym rolę przedsądu i rygorystyczne wymogi stawiane skargom kasacyjnym. Wyjaśnia też praktyczne aspekty przedawnienia roszczeń.

Sąd Najwyższy: Kiedy skarga kasacyjna ma szansę na rozpoznanie? Kluczowe zasady przedsądu i przedawnienia.

Dane finansowe

WPS: 579 084,42 PLN

kwota zasądzona: 579 084,42 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 177/16
POSTANOWIENIE
Dnia 6 września 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Owczarek
w sprawie z powództwa K. G.
‎
przeciwko P.  S.A. w R.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 6 września 2016 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 30 grudnia 2015 r., sygn. akt I ACa (…),
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 7.200,-
(siedem tysięcy dwieście) zł tytułem kosztów postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Pozwany P. S.A. z siedzibą w R.  wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 30 grudnia 2015 r., zmieniającego w wyniku uwzględnienia apelacji powódki K. G.  w całości a pozwanej P.  S.A. w części wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 czerwca 2015 r. poprzez podwyższenie kwoty zasądzonej na rzecz powódki do 579.084,42 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 4 września 2009 r. oraz oddalającego apelację pozwanego w pozostałym zakresie. Przedmiot zaskarżenia został oznaczony jako wyrok sądu drugiej instancji w całości.
Sąd Najwyższy, oceniając – na podstawie art. 398
9
§ 1 k.p.c. – skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył:
Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił, że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, tylko skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rolą nie jest zatem korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. Ocena wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 398
9
§ 1 k.p.c., tj. czy występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, i przyjmuje ją do rozpoznania, jeżeli jest spełniona przynajmniej jedna z nich. Kognicja Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie.
W art. 398
4
§ 2 k.p.c. przewidziano wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pozwany oparł wniosek na przyczynie wskazanej w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c., podnosząc, że skarga oparta jedynie na podstawie naruszenia art. 123 § 1 pkt 1 k.c. potwierdza oczywiste naruszenie prawa polegające na nieuwzględnieniu terminu przedawnienia na skutek błędnego przyjęcia, że doszło do kilkakrotnego przerwania biegu tego terminu poprzez składanie przez powódkę wniosków o zawezwanie do prób ugodowych.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przyczyna oznaczona jako oczywista zasadności skargi kasacyjnej (art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z  dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10  stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Musi być oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna
prima facie
przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym jego zdaniem Sąd drugiej instancji uchybił, ale i przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości naruszenia.
Uzasadnienie przyczyny powołanej przez skarżącego nie odpowiada tym wymogom. Zagadnienia zawezwania do próby ugodowej jako okoliczności skutkującej przerwaniem biegu przedawnienia roszczenia wielokrotnie było przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego (por. m.in. w
yrok z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 238/06, wyrok z dnia 25 listopada 2009 r., II CSK 259/09, wyrok z  dnia 16 kwietnia 2014 r., V CSK 274/13, postanowienie z dnia 17 czerwca 2014  r., V CSK 586/13,
wyrok z dnia 5 sierpnia 2014 r., I PK 20/14,
wyrok z dnia 28 stycznia 2016 r., III CSK 50/15, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2016  r., V CSK 365/15). Ostatecznie ukształtowało się zgodne stanowisko co do tego, że zawezwanie do próby ugodowej jest co do zasady czynnością przerywającą bieg przedawnienia, chyba że stanowczo ustalono, że kolejne zawezwania zostały
przedsięwzięte bezpośrednio w innym celu niż wskazany w art. 123 § 1 pkt 1 k.c. O
cena celu, w jakim podjęto kolejne zawezwania musi być dokonywana w indywidualnych okolicznościach danej sprawy. Skarżący nie wykazał ani braku bezpośredniości ani przyczyn, dla których drugie zawezwanie z  dnia 15 września 2011 r. (do właściwego Sądu Rejonowego w K.) nieskutecznie przerwało termin przedawnienia roszczenia w realizacji którego w  dniu 1 sierpnia 2013 r. wniesiono pozew o zapłatę. Trzecie zawezwanie z dnia 21 września 2011 r. (do niewłaściwego Sądu Rejonowego w R.) z tego punktu widzenia było pozbawione znaczenia prawnego.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 1 i 2 k.p.c.
a  contrario
odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 w zw. z art. 398
21
i art. 391 § 1 k.p.c.).
db

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę