I CSK 3747/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał wniosek Banku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej klauzul przeliczeniowych w umowie kredytu frankowego. Bank argumentował, że istnieją istotne zagadnienia prawne wymagające wykładni, w szczególności dotyczące oceny abuzywności klauzul po spłacie kredytu oraz zgodności z prawem bankowym sposobu ustalania kursów walut. Sąd Najwyższy, odwołując się do bogatego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Sądu Najwyższego, stwierdził, że podniesione przez bank kwestie zostały już wielokrotnie wyjaśnione i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. Podkreślono, że klauzule indeksacyjne i waloryzacyjne, kształtujące główne świadczenie kredytobiorcy, podlegają ocenie pod kątem abuzywności, jeśli nie są jasne i precyzyjne. Sąd wskazał, że takie klauzule, pozwalające bankowi na swobodne kształtowanie kursów walut, są niedozwolonymi postanowieniami umownymi, naruszającymi dobre obyczaje i interesy konsumenta. W przypadku stwierdzenia abuzywności, umowa może nie być możliwa do utrzymania w pozostałym zakresie, jeśli jej usunięcie prowadzi do zmiany charakteru głównego przedmiotu umowy. Sąd Najwyższy, uznając, że zagadnienia podniesione przez bank zostały już rozstrzygnięte, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie oceny abuzywności klauzul waloryzacyjnych i przeliczeniowych w umowach kredytów frankowych oraz skutków ich eliminacji dla ważności umowy.
Dotyczy głównie spraw o zapłatę lub ustalenie nieważności umów kredytów indeksowanych lub denominowanych w walucie obcej, z uwzględnieniem specyfiki klauzul stosowanych przez banki.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przy ocenie klauzul przeliczeniowych z perspektywy abuzywności należy uwzględnić, że kredyt został spłacony zgodnie z umową i zobowiązanie wygasło, co powinno wyłączyć umowę spod oceny abuzywności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, fakt spłaty kredytu nie wyłącza oceny abuzywności klauzul przeliczeniowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na ugruntowane orzecznictwo TSUE i SN, zgodnie z którym klauzule kształtujące mechanizm indeksacji stanowią główne świadczenie kredytobiorcy i podlegają ocenie abuzywności niezależnie od spłaty kredytu.
Czy art. 111 ust. 1 pkt 4 Prawa bankowego daje bankowi podstawę do ustalania kursów w tabeli kursowej i czy umowy o kredyt frankowy odzwierciedlały model ustawowy, wyłączając je spod oceny abuzywności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie wyłączają oceny abuzywności klauzul przeliczeniowych, które pozwalają bankowi na swobodne kształtowanie kursów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazuje, że nawet jeśli prawo bankowe daje pewne podstawy do ustalania kursów, to klauzule pozwalające bankowi na swobodne ich kształtowanie są niedozwolone, jeśli naruszają interesy konsumenta.
Czy eliminacja abuzywnych klauzul indeksacyjnych i przeliczeniowych prowadzi do nieważności całej umowy kredytu, czy też umowa może obowiązywać w pozostałym zakresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Eliminacja abuzywnych klauzul przeliczeniowych i ryzyka walutowego może prowadzić do nieważności całej umowy, jeśli jej utrzymanie w pozostałym zakresie zmieniłoby jej istotę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, opierając się na orzecznictwie TSUE i SN, wyjaśnia, że jeśli usunięcie abuzywnych klauzul prowadzi do tak daleko idącego przekształcenia umowy, że zmienia ona swoją istotę i charakter, umowa nie może dalej obowiązywać.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.P. | osoba_fizyczna | powód |
| K.P. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Ocena nieuczciwych warunków w umowach.
Dyrektywa 93/13 art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Skutki nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.
Pomocnicze
Prawo bankowe art. 111 § 1
Podstawa do ustalania kursów walut przez bank.
k.c. art. 358 § 2
Kodeks cywilny
Uzupełnianie skutków czynności prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podniesione przez bank zagadnienia prawne zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie TSUE i SN. • Brak jest istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów, które nie byłyby już wyjaśnione. • Eliminacja abuzywnych klauzul przeliczeniowych i ryzyka walutowego prowadzi do zmiany istoty umowy kredytu, co uzasadnia jej nieważność.
Odrzucone argumenty
Konieczność ustalenia, czy po spłacie kredytu umowa powinna być wyłączona spod oceny abuzywności. • Konieczność ustalenia, czy art. 111 Prawa bankowego wyłącza ocenę abuzywności klauzul przeliczeniowych. • Możliwość utrzymania umowy po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul, np. poprzez zastąpienie ich przepisami dyspozytywnymi.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Problemy sformułowane przez skarżącego można zatem uznać za wyjaśnione, a istniejące przez pewien czas rozbieżności w wykładni i stosowaniu przepisów powołanych przez skarżącego we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania - za usunięte. • Klauzule indeksacyjne (waloryzacyjne), które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy – konsumenta ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu kredytu. • Postanowienia umowy (regulaminu), określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych. • Abuzywne klauzule indeksacyjne są od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść kredytobiorcy, chyba że następczo udzieli on świadomej i wolnej zgody na te klauzule i w ten sposób przywróci ich skuteczność z mocą wsteczną. • Wyeliminowanie z łączącej strony umowy abuzywnych postanowień umownych rodzi zatem konieczność dokonania oceny, czy umowa w pozostałym zakresie jest możliwa do utrzymania. […]
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie oceny abuzywności klauzul waloryzacyjnych i przeliczeniowych w umowach kredytów frankowych oraz skutków ich eliminacji dla ważności umowy."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw o zapłatę lub ustalenie nieważności umów kredytów indeksowanych lub denominowanych w walucie obcej, z uwzględnieniem specyfiki klauzul stosowanych przez banki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów. Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy potwierdza ugruntowaną linię orzeczniczą.
“Kredyty frankowe: Sąd Najwyższy stawia kropkę nad 'i' w sprawie abuzywnych klauzul – co to oznacza dla Twojej umowy?”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.