I CSK 3726/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek Miasta i Gminy K. o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który oddalił powództwo o zapłatę części wynagrodzenia i kary umownej. Sąd pierwszej instancji zasądził te kwoty, ale Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, uznając, że zamawiający nie miał podstaw do odstąpienia od umowy z wykonawcą. Sąd Apelacyjny zakwestionował ważność postanowienia umowy dotyczącego prawa odstąpienia z powodu ponad 30-dniowej przerwy w pracach, uznając je za niezgodne z art. 395 § 1 k.c. Sąd Najwyższy, mimo że uznał zarzuty kasacyjne za zasadne w stosunku do tez Sądu Apelacyjnego, odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Stwierdził, że postanowienie umowy dotyczące odstąpienia nie naruszało wymogu oznaczenia terminu, a nawet jeśli, to zamawiający nie odstąpił od umowy z tej przyczyny, lecz z powodu upływu terminu wykonania dzieła, co mogło być podstawą do odstąpienia na podstawie art. 491 § 1 k.c. lub art. 635 k.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet przy nieskutecznym odstąpieniu, wykonawcy przysługuje wynagrodzenie za wykonaną część prac lub wartość wzbogacenia, a zamawiający nie wykazał, że wydana dokumentacja była całkowicie zbędna. W konsekwencji, wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania został oddalony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odstąpienia od umowy o dzieło, w szczególności art. 395, 491, 635 k.c., oraz skutków finansowych takiego odstąpienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji zamawiającego w zamówieniach publicznych i umowy o dzieło, z uwzględnieniem przedłużania terminów i oceny zbędności wykonanych prac.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie umowy uprawniające zamawiającego do odstąpienia od umowy w przypadku ponad 30-dniowej przerwy w wykonywaniu umowy jest ważne, jeśli nie określa terminu wykonania prawa odstąpienia?
Odpowiedź sądu
Tak, jest ważne, ponieważ prawo do odstąpienia nie jest bezterminowe i wygasa z chwilą podjęcia prac projektowych, a jego ocena powinna być powiązana z warunkiem, od którego zostało uzależnione.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 395 § 1 k.c. dotyczy odstąpienia bez przyczyny. Jeśli prawo do odstąpienia jest uzależnione od warunku, należy oceniać je w powiązaniu z tym warunkiem. Przerwa w pracach ponad 30 dni nie czyni prawa do odstąpienia bezterminowym.
Czy zamawiający może odstąpić od umowy o dzieło na podstawie art. 635 k.c. po upływie terminu wykonania dzieła, jeśli nie wyznaczył dodatkowego terminu?
Odpowiedź sądu
Tak, ponieważ art. 635 k.c. rozszerza stosowanie art. 491 § 1 k.c. na okres przed upływem terminu do oddania dzieła, a nawet po jego upływie, jeśli przyczyna faktyczna odstąpienia jest uzasadniona.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 635 k.c. uzupełnia art. 491 § 1 k.c., pozwalając na odstąpienie od umowy o dzieło przed upływem terminu wykonania. Wiążąca jest przyczyna faktyczna odstąpienia, a nie jej błędna kwalifikacja prawna. Zamawiający powołał się na niedostarczenie przedmiotu zamówienia w terminie, co jest podstawą faktyczną.
Jakie są skutki finansowe odstąpienia od umowy o dzieło, gdy wykonawca wykonał część prac, a zamawiający uznał dokumentację za zbędną?
Odpowiedź sądu
Wykonawcy przysługuje wynagrodzenie za wykonaną część prac pomniejszone o to, co zaoszczędził, lub wartość wzbogacenia, jeśli odstąpienie było skuteczne. Zamawiający ma obowiązek wykorzystać otrzymaną dokumentację.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że w przypadku nieskutecznego odstąpienia, wykonawcy należy się umówione wynagrodzenie pomniejszone o zaoszczędzone koszty. Przy skutecznym odstąpieniu, wykonawcy przysługuje wartość wzbogacenia. Podkreślono, że zamawiający powinien wykorzystać otrzymaną dokumentację, a twierdzenie o jej całkowitej zbędności było niewiarygodne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto i Gmina K. | organ_państwowy | powód |
| A. spółka jawna w Z. | spółka | pozwany |
| M.K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M.M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 491 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odstąpienia od umowy po upływie terminu do jej wykonania. Wymaga uprzedniego wyznaczenia dodatkowego terminu.
k.c. art. 635
Kodeks cywilny
Dotyczy odstąpienia od umowy o dzieło przed upływem terminu do jego wykonania.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 395 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odstąpienia od umowy bez przyczyny. Jeśli prawo do odstąpienia jest uzależnione od warunku, należy oceniać je w powiązaniu z tym warunkiem. Przerwa w pracach ponad 30 dni nie czyni prawa do odstąpienia bezterminowym.
k.c. art. 492
Kodeks cywilny
Dotyczy odstąpienia od umowy w przypadku, gdy prawo do odstąpienia zostało uzależnione od warunku.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej.
k.c. art. 58 § § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej.
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczenia woli.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczenia woli.
k.c. art. 644
Kodeks cywilny
Dotyczy wynagrodzenia wykonawcy w przypadku odstąpienia od umowy o dzieło.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Dotyczy bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku dbałości o interesy drugiej strony.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
Zawarcie w uzasadnieniu błędnych tez nie oznacza, że samo rozstrzygnięcie narusza prawo materialne. • Wiążąca jest powołana w odstąpieniu przyczyna faktyczna odstąpienia, a nie jej błędna kwalifikacja prawna przez zamawiającego. • Zamawiający nie podważył prawa wykonawcy do tak niewielkiej części wynagrodzenia niezależnie od skuteczności oświadczenia zamawiającego o odstąpieniu od umowy.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odstąpienia od umowy o dzieło, w szczególności art. 395, 491, 635 k.c., oraz skutków finansowych takiego odstąpienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zamawiającego w zamówieniach publicznych i umowy o dzieło, z uwzględnieniem przedłużania terminów i oceny zbędności wykonanych prac.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy częstego problemu w budownictwie i zamówieniach publicznych - sporów o odstąpienie od umowy i rozliczenia wykonanych prac. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy analizuje złożone kwestie prawne i faktyczne.
“Czy można odstąpić od umowy o dzieło po terminie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 71 955 PLN
zwrot części wynagrodzenia: 71 955 PLN
kara umowna: 9840 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.