I CSK 3712/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez P.S. i J.S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Płocku, które oddaliło ich apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w Sochaczewie. Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Skarżący podnieśli, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne związane z wykładnią art. 679 § 1 k.p.c., a konkretnie zwrotu „nie mógł powołać w tym postępowaniu”. Argumentowali, że złożoność sprawy, właściwości osoby czy nieprawidłowości przy odebraniu zapewnienia spadkowego mogą uzasadniać niemożność powołania okoliczności mających znaczenie dla kręgu spadkobierców. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem istotnego zagadnienia prawnego, wskazując, że Sąd Najwyższy wielokrotnie interpretował art. 679 § 1 k.p.c., a proponowana rozszerzająca wykładnia nie jest akceptowalna. Podkreślono restrykcyjny charakter art. 679 k.p.c. i brak możliwości wykorzystania go do usuwania skutków bezczynności lub błędów uczestników postępowania. W tej konkretnej sprawie stwierdzono, że J.S. miał możliwość powołania się na swoją niezdolność do pracy w toku postępowania spadkowego, a jego bierność nie może stanowić podstawy do zmiany prawomocnego orzeczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 679 § 1 k.p.c. w kontekście niemożności powołania okoliczności w postępowaniu spadkowym oraz przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wykładni przepisów dotyczących postępowań spadkowych i środków zaskarżenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okoliczności takie jak szczególna złożoność sprawy, właściwości konkretnej osoby czy poważne nieprawidłowości przy odebraniu zapewnienia spadkowego mogą stanowić podstawę do zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w trybie art. 679 § 1 k.p.c. z uwagi na niemożność powołania tych okoliczności w poprzednim postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie okoliczności nie mogą stanowić podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w trybie art. 679 § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 679 § 1 k.p.c. ma charakter wyjątkowy i restrykcyjny. Nie można go wykorzystywać do usuwania skutków bezczynności, błędów uczestników postępowania, ich nieznajomości prawa ani błędów sądu. Uczestnik musi wykazać, że nie mógł podnieść danej podstawy w czasie uprzedniego postępowania. W tej sprawie skarżący miał możliwość powołania się na swoją niezdolność do pracy, a jego bierność nie uzasadnia zmiany prawomocnego orzeczenia.
Czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienie prawne podniesione przez skarżących nie ma waloru istotnego, ponieważ Sąd Najwyższy wielokrotnie dokonywał wykładni art. 679 § 1 k.p.c. i zwrotu „nie mógł powołać w tym postępowaniu”. Proponowana przez skarżących rozszerzająca wykładnia nie jest akceptowalna, a celem skargi kasacyjnej jest ochrona interesu publicznego, a nie usuwanie skutków błędów uczestników.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.A. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| I.S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| P.S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca/skarżący |
| I.S.1 | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J.S. | osoba_fizyczna | uczestnik/skarżący |
| A.S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B.F. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B.S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B.B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| D.M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J.S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K.K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M.K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P.H. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K.S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M.S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M.O. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P.N. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W.S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Z.K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Ł.K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 679 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ma charakter wyjątkowy i restrykcyjny, umożliwia zmianę prawomocnego orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy uczestnik nie mógł powołać danej okoliczności w poprzednim postępowaniu. Nie może być wykorzystywany do usuwania skutków bezczynności lub błędów uczestników.
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym występowanie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywistą zasadność skargi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy wielokrotnie dokonywał wykładni art. 679 § 1 k.p.c. i zwrotu „nie mógł powołać w tym postępowaniu”. • Art. 679 § 1 k.p.c. ma charakter wyjątkowy i restrykcyjny. • Postępowanie z art. 679 k.p.c. nie może być wykorzystywane do usuwania skutków bezczynności lub błędów uczestników postępowania. • Skarżący miał możliwość powołania się na swoją niezdolność do pracy w toku postępowania spadkowego. • Zaniechanie skarżącego w zakresie powołania okoliczności nie może stanowić podstawy do zmiany prawomocnego orzeczenia.
Odrzucone argumenty
W sprawie występuje istotne zagadnienie prawne związane z wykładnią art. 679 § 1 k.p.c. • Okoliczności takie jak złożoność sprawy, właściwości osoby czy nieprawidłowości przy odebraniu zapewnienia spadkowego mogą uzasadniać niemożność powołania okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398^9 § 1 k.p.c.). • Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. • Powołanie się na istotne zagadnienie prawne wymaga sformułowania problemu prawnego i wykazania, że ma on precedensowy charakter oraz znaczenie dla rozwoju prawa. • Postępowanie przewidziane w art. 679 k.p.c. nie może być zatem wykorzystywane jako środek do usunięcia skutków bezczynności lub błędów uczestników postępowania spadkowego czy też skutków ich nieznajomości prawa ani nawet błędów sądu. • Uczestnik może żądać zmiany prawomocnego postanowienia stwierdzającego nabycie spadku tylko wówczas, gdy wykaże podstawę uzasadniającą zmianę oraz dowiedzie, że nie mogła ona być podniesiona w czasie uprzedniego postępowania.
Skład orzekający
Marcin Krajewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 679 § 1 k.p.c. w kontekście niemożności powołania okoliczności w postępowaniu spadkowym oraz przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wykładni przepisów dotyczących postępowań spadkowych i środków zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu spadkowym, a mianowicie ograniczeń w zmianie prawomocnych postanowień i przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie spadkowym i cywilnym.
“Kiedy można zmienić prawomocne postanowienie o spadku? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice art. 679 k.p.c.”
Sektor
cywilne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.