I CSK 367/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy postanowieniem z dnia 11 marca 2026 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej K.B. i M.B. do rozpoznania w sprawie dotyczącej ustalenia pozorności umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego. Sprawa wywodziła się z powództwa o stwierdzenie nieważności oświadczeń woli powodów zawartych w umowie sprzedaży z 18 października 2006 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił apelację powodów. Sąd drugiej instancji ustalił, że strony zawarły umowę sprzedaży udziałów w lokalu za kwotę 200 000 zł, z czego część ceny miała zostać przekazana na spłatę kredytu sprzedawców. Sąd Apelacyjny uznał, że sprzedawcy nie wykazali pozorności umowy. Skarżący zarzucali Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., twierdząc, że sąd drugiej instancji przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji bez merytorycznych rozważań, mimo że zarzuty apelacji dotyczyły sprzeczności ustaleń z materiałem dowodowym. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne. Wskazał, że oparcie skargi na art. 233 k.p.c. wymaga wykazania, iż przepis ten nie pozwala na dokonane ustalenia, a nie tylko wskazania możliwości wyciągnięcia innych wniosków. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący pod pozorem naruszenia przepisów postępowania w istocie kwestionowali zastosowanie prawa materialnego (art. 83 § 1 k.c.). Sąd Apelacyjny odniósł się do zarzutów apelacyjnych, a argumentacja skargi kasacyjnej była oderwana od treści uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 k.p.c. i zasądził od skarżących solidarnie na rzecz J.B. koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja dopuszczalności zarzutów naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej, zwłaszcza w kontekście pozorności czynności prawnych i oceny dowodów.
Dotyczy specyficznych zarzutów podniesionych w tej konkretnej sprawie; wymaga analizy uzasadnienia sądu niższej instancji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, gdy pod pozorem kwestionowania ustaleń faktycznych skarżący w istocie kwestionuje zastosowanie prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale wymaga to wykazania, że przepis art. 233 § 1 k.p.c. nie pozwala na dokonane ustalenia, a nie tylko wskazania możliwości wyciągnięcia innych wniosków. Ponadto, naruszenie przepisów postępowania musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że choć art. 398^3 § 1 pkt 2 k.p.c. nie wyklucza przepisów postępowania jako podstawy kasacyjnej, to zarzut oparty na art. 233 k.p.c. wymaga wykazania konkretnego naruszenia, a nie jedynie odmiennej oceny dowodów. W tej sprawie skarżący pod pozorem naruszenia art. 233 k.p.c. kwestionowali zastosowanie prawa materialnego.
Czy Sąd Apelacyjny, przyjmując za własne ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli Sąd Apelacyjny odniósł się do zarzutów apelacyjnych, a uzasadnienie Sądu Okręgowego pozwala na kontrolę stosowania art. 233 k.p.c. Naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. dotyczy uwzględniania zarzutów niepodniesionych w apelacji, a naruszenie art. 382 k.p.c. dotyczy orzekania na podstawie faktów poznanych poza postępowaniem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny odniósł się do zarzutów apelacyjnych, a argumentacja skargi kasacyjnej była oderwana od treści uzasadnienia. Ponadto, wyjaśnił zakres stosowania art. 378 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c., wskazując, że nienależyte uzasadnienie przyjęcia ustaleń sądu pierwszej instancji nie stanowi naruszenia art. 382 k.p.c.
Czy naruszenie przepisów postępowania może być podstawą skargi kasacyjnej, jeśli uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów postępowania może być podstawą skargi kasacyjnej tylko pod warunkiem, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 398^3 § 1 pkt 2 k.p.c.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił wymóg istotnego wpływu naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy jako warunek dopuszczalności skargi kasacyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.B. | osoba_fizyczna | powód |
| M.B. | osoba_fizyczna | powód |
| J.B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398^3 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawy skargi kasacyjnej, w tym naruszenie przepisów postępowania, pod warunkiem istotnego wpływu na wynik sprawy.
k.p.c. art. 398^9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaga wykazania, że przepis nie pozwala na dokonane ustalenia, nie wystarczy wskazanie możliwości wyciągnięcia z dowodów innych wniosków. Pod pozorem naruszenia tego przepisu skarżący kwestionowali zastosowanie prawa materialnego.
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany w postępowaniu apelacyjnym w zakresie oceny dowodów.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zabrania uwzględniania zarzutów niepodniesionych w apelacji, z wyjątkiem nieważności postępowania i naruszeń branych z urzędu.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy orzekania na podstawie faktów poznanych poza postępowaniem, a nie nienależytego uzasadnienia ustaleń sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 387 § § 2^1
Kodeks postępowania cywilnego
Nienależyte uzasadnienie przyjęcia za własne ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji może stanowić naruszenie tego przepisu.
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy pozorności czynności prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny odniósł się do zarzutów apelacyjnych. • Argumentacja skargi kasacyjnej była oderwana od treści uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego. • Skarżący pod pozorem naruszenia przepisów postępowania kwestionowali zastosowanie prawa materialnego. • Naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez przyjęcie za własne ustaleń Sądu pierwszej instancji bez merytorycznych rozważań. • Naruszenie art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c. przez nierozpoznanie zarzutów apelacji.
Godne uwagi sformułowania
pod pozorem naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. przestawia w istocie zastrzeżenia, co do sposobu zastosowania prawa materialnego • argumentacja skargi, jako oderwana od treści uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, jest bezpodstawna • naruszenie przepisów postępowania może być podstawą skargi pod warunkiem, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności zarzutów naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej, zwłaszcza w kontekście pozorności czynności prawnych i oceny dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zarzutów podniesionych w tej konkretnej sprawie; wymaga analizy uzasadnienia sądu niższej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego w kontekście skargi kasacyjnej, a mianowicie granicy między zarzutem naruszenia przepisów postępowania a kwestionowaniem zastosowania prawa materialnego. Jest to istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Granice skargi kasacyjnej: Kiedy zarzut procesowy staje się próbą zmiany oceny prawnej?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.