Orzeczenie · 2026-03-03

I CSK 3667/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-03-03
SNCywilneprawo spadkoweŚrednianajwyższy
spadektestamentskarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie nieprocesowedowodykoszty postępowania

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Wnioskodawczyni domagała się przyjęcia skargi, argumentując jej oczywistą zasadność z uwagi na zaniechanie przez Sąd Okręgowy przeprowadzenia dowodów z przesłuchania stron, biegłego grafologa oraz z oryginału dokumentu testamentu, a także naruszenie art. 382 k.p.c. Sąd Najwyższy przypomniał, że przyjęcie skargi kasacyjnej wymaga wykazania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów, rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. W przypadku oczywistej zasadności, naruszenie przepisów musi być widoczne prima facie. Analiza uzasadnienia wniosku nie potwierdziła tezy o oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy podkreślił, że ustalenia faktyczne sądów niższych instancji są wiążące, a testament spełniał wymogi formalne. Wypis testamentu notarialnego był wystarczający, a opinia biegłego grafologa potwierdziła autentyczność podpisu. Zaniechanie dowodu z przesłuchania stron nie stanowiło naruszenia, gdyż sąd uznał fakty za wyjaśnione. Sąd nie mógł oceniać niegodności dziedziczenia, gdyż nie było to przedmiotem wniosku i skarżąca nie wytoczyła odrębnego powództwa. W konsekwencji, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, a wnioskodawczyni obciążono kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności wymogów dotyczących oczywistej zasadności skargi oraz oceny dowodów w postępowaniu spadkowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zaniechanie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania stron, biegłego grafologa oraz z oryginału dokumentu testamentu, a także naruszenie art. 382 k.p.c. stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te nie uzasadniają przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdyż naruszenia nie są oczywiste, a sądy niższych instancji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa, widocznego prima facie. W niniejszej sprawie zarzuty dotyczące zaniechania dowodów nie spełniły tego kryterium, a ustalenia faktyczne i ocena prawna sądów niższych instancji były prawidłowe.

Czy w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku dopuszczalna jest ocena niegodności dziedziczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ocena niegodności dziedziczenia może być przedmiotem jedynie odrębnego procesu, a nie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sąd jest związany żądaniem wniosku i nie może orzekać ponad żądanie. Ocena niegodności dziedziczenia wymaga wytoczenia odrębnego powództwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
uczestnik

Strony

NazwaTypRola
U. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
A. G.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi.

Pomocnicze

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku sądu drugiej instancji wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

k.c. art. 950

Kodeks cywilny

Określa wymagania formalne testamentu.

k.c. art. 945 § § 1 pkt 1

Kodeks cywilny

Dotyczy przyczyn unieważnienia testamentu, w tym braku świadomości lub swobody przy testowaniu.

k.p.c. art. 299

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dowodu z przesłuchania stron.

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada związania sądu żądaniem pozwu (orzekanie ponad żądanie).

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad orzekania o kosztach w sprawach nieprocesowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie spełnia wymogów art. 398^9 § 1 k.p.c. • Zarzuty dotyczące zaniechania przeprowadzenia dowodów nie są oczywiste. • Testament spełnia wymogi formalne, a jego ważność nie budzi wątpliwości. • Wypis testamentu notarialnego jest wystarczający. • Opinia biegłego grafologa jest spójna i logiczna. • Zaniechanie dowodu z przesłuchania stron było uzasadnione. • Nie można oceniać niegodności dziedziczenia w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku.

Odrzucone argumenty

Zaniechanie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania stron, biegłego grafologa i z oryginału testamentu. • Naruszenie art. 382 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia • Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej • Ustalenia faktyczne Sądów meriti są przy tym dla Sądu Najwyższego wiążące i niemożliwe wprost do zakwestionowania w postępowaniu kasacyjnym

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności wymogów dotyczących oczywistej zasadności skargi oraz oceny dowodów w postępowaniu spadkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące przyjmowania skarg kasacyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy podchodzi do oceny zarzutów dotyczących postępowania dowodowego.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady i pułapki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst