I CSK 3655/24
Podsumowanie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku od wyroku dotyczącego kredytu frankowego, uznając, że podniesione zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów.
Bank złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o ustalenie i zapłatę, dotyczącej kredytu hipotecznego przeliczanego na franki szwajcarskie. Bank argumentował, że istnieją istotne zagadnienia prawne związane z wykładnią postanowień umowy kredytu i przepisów. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że podniesione kwestie, w tym dotyczące abuzywności klauzul walutowych i możliwości ustalenia nieistnienia stosunku kredytu, zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, dotyczącego sprawy z powództwa J.A., I.R. i K.A. o ustalenie i zapłatę, związanej z kredytem hipotecznym indeksowanym do franka szwajcarskiego. Bank argumentował, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne i potrzeba wykładni przepisów, wskazując na problemy związane z klauzulami walutowymi i ich abuzywnością. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9^ § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że podniesione przez bank zagadnienia prawne, dotyczące m.in. następstw stwierdzenia abuzywności postanowień umów kredytów frankowych, zostały już wielokrotnie rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym w uchwale całej Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która ugruntowała linię orzeczniczą w tym zakresie. Sąd Najwyższy podkreślił, że odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład całej izby jest możliwe tylko przez wydanie kolejnej uchwały w analogicznym składzie. Ponadto, sąd uznał, że potrzeba wykładni art. 189 k.p.c. w kontekście żądania ustalenia nieistnienia stosunku kredytu również nie została skutecznie wykazana, gdyż orzecznictwo dopuszcza takie powództwa, a skarżący nie wykazał potrzeby ponownego badania kryteriów zastosowania tego przepisu w sprawach kredytów frankowych. W konsekwencji, skarga kasacyjna nie spełniła wymogów formalnych i merytorycznych do jej przyjęcia. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. i stosownych przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podniesione zagadnienia nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów, ponieważ zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestie abuzywności klauzul walutowych w umowach kredytów frankowych oraz następstwa stwierdzenia nieważności umowy zostały już ugruntowane w orzecznictwie, w tym w uchwale całej Izby Cywilnej III CZP 25/22. Podobnie, dopuszczalność żądania ustalenia nieistnienia stosunku kredytu na podstawie art. 189 k.p.c. jest powszechnie akceptowana.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.A. | osoba_fizyczna | powód |
| I.R. | osoba_fizyczna | powód |
| K.A. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398^9^ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Dotyczy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa; wymaga wykazania interesu prawnego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9^ § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Istotne zagadnienie prawne to zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa.
k.p.c. art. 398^9^ § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Potrzeba wykładni przepisów może uzasadniać przyjęcie skargi, jeśli występuje rozbieżność w orzecznictwie, a skarżący przedstawia istotne argumenty za zmianą linii orzeczniczej.
k.c. art. 353^1^
Kodeks cywilny
Przywołany w kontekście dopuszczalności umowy kredytu bankowego.
pr.bank. art. 69
Prawo bankowe
Przywołany w kontekście dopuszczalności umowy kredytu bankowego.
ustawa o SN art. 88
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa, że odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład całej izby jest możliwe tylko przez wydanie kolejnej uchwały w analogicznym składzie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podniesione przez bank zagadnienia prawne nie stanowią istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów, gdyż zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie. Skarżący nie wykazał potrzeby ponownego badania kryteriów zastosowania art. 189 k.p.c. w sprawach kredytów frankowych.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego związanego z wykładnią postanowień umowy kredytu hipotecznego przeliczanego na franki szwajcarskie. Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.
Godne uwagi sformułowania
Problem prawny przedstawiony do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy nie może być już rozwiązany w orzecznictwie. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9^ § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Kwestie jednak doczekały się już licznych wypowiedzi nie tylko Sądu Najwyższego, ale też Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład całej izby jest zaś możliwe tylko przez wydanie kolejnej uchwały w analogicznym składzie (art. 88 ustawy o SN). Skuteczne powołanie się na interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. wymaga wykazania przez powoda, że wyrok wydany w tego rodzaju sprawie wywoła takie konsekwencje prawne w stosunkach między stronami, w wyniku których ich sytuacja prawna zostanie określona jednoznacznie, nie będzie budziła wątpliwości, co spowoduje w konsekwencji, iż zostanie usunięta niepewność co do istnienia określonych praw i obowiązków stron oraz ryzyko ich naruszenia w przyszłości.
Skład orzekający
Adam Doliwa
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów, gdy kwestie były już rozstrzygnięte w orzecznictwie. Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej w sprawach kredytów frankowych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie procedury kasacyjnej i kryteriów przyjęcia skargi do rozpoznania. Nie rozstrzyga merytorycznie sprawy kredytu frankowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i procedury kasacyjnej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do kwestii utrwalonego orzecznictwa.
“Kredyty frankowe: Sąd Najwyższy zamyka drzwi do kasacji w utartych sprawach?”
Sektor
bankowość
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN I CSK 3655/24 POSTANOWIENIE 17 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 17 lutego 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa J.A., I.R. i K.A. przeciwko Bankowi w W. o ustalenie i zapłatę ewentualnie o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Banku w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 12 lipca 2024 r., I ACa 505/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanej na rzecz każdego z powodów po 1800 (tysiąc osiemset) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia pozwanej do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwany Bank z siedzibą w W. wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 12 lipca 2024 r., wydanego w sprawie z powództwa J.A., I.R. i K.A. o ustalenie i zapłatę. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania bank przedstawił szereg zagadnień prawnych, związanych z wykładnią postanowień umowy kredytu hipotecznego przeliczanego na franki szwajcarskie. Wskazał również na potrzebę dokonania wykładni przepisów, w oparciu o które sformułował szczegółowe zagadnienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398 9 § 1 k.p.c.) . Choć wymagania stawiane istotnemu zagadnieniu prawnemu i potrzebie dokonania wykładni przepisów prawa jako przyczynom przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie są tożsame, to w obu przypadkach musi występować przymiot nowości. Problem prawny przedstawiony do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy nie może być już rozwiązany w orzecznictwie (zob. np. postanowienia SN: z 23 kwietnia 2025 r., I CSK 1920/24; z 28 marca 2025 r., I CSK 725/24; z 6 marca 2025 r., I CSK 3018/24; z 29 października 2024 r., I CSK 4297/23; z 21 sierpnia 2024 r., I CSK 1927/24 ; z 15 września 2023 r., I CSK 4360/22; z 29 sierpnia 2023 r., I CSK 4599/22; z 15 września 2023 r., I CSK 4360/22; z 18 sierpnia 2023 r., I CSK 4091/22). Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno przede wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob. postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02, i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Konieczne przy tym jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10). W przypadku przesłanki z art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c. przyjęcie skargi do rozpoznania może uzasadniać rozbieżność występująca w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub sądów powszechnych Jednakże jeśli skarżący dąży do zakwestionowania ustalonej już linii orzeczniczej, to powinien przedstawić istotne argumenty, ze względu na które zmiana stanowiska Sądu Najwyższego wydaje się zasadna (zob. np. postanowienia SN: z 21 sierpnia 2024 r., I CSK 1927/24; z 13 sierpnia 2024 r., I CSK 1623/24; z 16 listopada 2023 r., I CSK 3453/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1658/23; z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1105/23). Skarżący przedstawił szereg wątpliwości natury prawnej odnoszących się do następstw stwierdzenia abuzywności niektórych postanowień umów kredytu zabezpieczonego hipoteką, w których wszystkie lub wybrane świadczenia stron były wyrażone w walucie obcej lub do tej waluty przeliczane. Kwestie jednak doczekały się już licznych wypowiedzi nie tylko Sądu Najwyższego, ale też Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Aktualnie zatem nie budzi wątpliwości, że choć umowa kredytu przewidująca tzw. spread walutowy mieści się w konstrukcji ogólnej umowy kredytu bankowego i stanowi jej możliwy wariant (art. 353 1 k.c. w zw. z art. 69 pr.bank.), to mechanizm ustalania przez bank kursów waluty, który pozostawia bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, zaś klauzula, która nie zawiera jednoznacznej treści i przez to pozwala na pełną swobodę decyzyjną przedsiębiorcy w kwestii bardzo istotnej dla konsumenta, dotyczącej kosztów kredytu, jest klauzulą niedozwoloną (por. wyroki SN: z 24 czerwca 2022 r., II CSKP 10/22; z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22; z 20 lutego 2023 r., II CSKP 809/22; z 8 marca 2023 r., II CSKP 1095/22; z 12 kwietnia 2023 r., II CSKP 1531/22; z 18 kwietnia 2023 r., II CSKP 1511/22; z 15 października 2024 r., II CSKP 474/23; z 13 listopada 2024 r., II CSKP 854/24; z 9 stycznia 2025 r., II CSKP 30/23; z 16 maja 2025, II CSKP 201/23; z 28 lutego 2025 r., II CSKP 278/23). Przede wszystkim jednak Sąd Najwyższy w uchwale całej Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, OSNC 2024, nr 12, poz. 118, ugruntował dotychczasową linię orzeczniczą i przyjął że: 1. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. 2. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. 3. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron. 4. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie postanowieniami umowy. 5. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia. Należy wskazać, że odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład całej izby jest zaś możliwe tylko przez wydanie kolejnej uchwały w analogicznym składzie (art. 88 ustawy o SN). Przyjęcia skargi do rozpoznania nie uzasadnia także sygnalizowana przez skarżącego potrzeba wykładni art. 189 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie dopuszcza się bowiem wystąpienie z żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku kredytu ze względu na nieważność umowy kredytu (zob.m.in. wyroki SN: z 10 maja 2022 r., II CSKP 163/22; z 20 czerwca 2022 r., II CSKP 701/22; i z 28 lipca 2023 r., I CSK 611/22; zob. także uchwały SN z 23 września 2020 r., III CZP 57/10, OSNC 2011, Nr 2, poz. 14 i z 15 września 2020 r., III CZP 87/19, OSNC 2021 r., Nr 2, poz. 11 oraz wyrok SN z 6 listopada 2015 r., II CSK 56/15). Skuteczne powołanie się na interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. wymaga wykazania przez powoda, że wyrok wydany w tego rodzaju sprawie wywoła takie konsekwencje prawne w stosunkach między stronami, w wyniku których ich sytuacja prawna zostanie określona jednoznacznie, nie będzie budziła wątpliwości, co spowoduje w konsekwencji, iż zostanie usunięta niepewność co do istnienia określonych praw i obowiązków stron oraz ryzyko ich naruszenia w przyszłości (zob. wyrok SN z 12 stycznia 2022 r., II CSKP 212/22 ). Skarżący nie wykazał potrzeby ponownego badania kryteriów zastosowania w sprawach kredytów frankowych art. 189 k.p.c. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania zabrakło zatem kwestii prawnych, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie. Adam Doliwa (P.H.) [SOP]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę